Najważniejsze czynniki decydujące o zdrowiu psychicznym to samoocena i elastyczność umysłowa, która pozwala wychodzić ponad przekonania i znane nam dotychczas schematy. Zaburzenia psychiczne polegają bardzo często na sztywnym myśleniu, które jest negatywne dla pacjenta, ale nie potrafi on z niego zrezygnować, ponieważ w nie WIERZY.

Jeszcze raz żeby było jasne: zdrowy psychicznie człowiek nie wierzy w nic. Zdrowy system przekonań polega na wyciąganiu wniosków ze znanych faktów i ocenie prawdopodobieństwa, a nie na obronie dotychczasowych wierzeń. Jeśli bronię swojego zdania, to po to żeby skonfrontować je z cudzymi innymi punktami widzenia i na podstawie znanych faktów albo zostaję przy swojej ocenie, albo zmieniam zdanie. Na tym polega życiowa mądrość i coś co nazywam mądrością psychiczną.

Każdy człowiek ma jakieś przekonania. Kiedy dorastamy nasz intelekt i wiedza nie są jeszcze na odpowiednim poziomie żeby móc wyciągać samodzielne wnioski. Wtedy słuchamy rodziców, nauczycieli, osób które osiągnęły sukces, filozofów itd. Dopiero w pewnym wieku człowiek może przejść na samodzielne myślenie i "wyłączyć autopilota", ale nadal ma w sobie nieprzeanalizowane przekonania. Nie oszukujmy się - wszystkich przekonań się nie pozbędziemy, bo kiedy jakieś analizujemy, to zaraz pojawia się kilkaset nowych i mozolna praca nad tym jest bezcelowa. Raczej dużo lepsza jest analiza na bieżąco i bycie non stop skoncentrowanym. Mądrość i rozwój polega na wychodzeniu ze strefy komfortu i cały czas negacji samego siebie, po to żeby ulepszać swój światopogląd, psychikę, działania. W tym celu pozbywamy się wierzeń i zastępujemy je wnioskami. Wtedy można powiedzieć, że człowiek przestaje być zwierzęciem czy zaprogramowanym robotem. Pozbywamy się tego co nas ukształtowało i sami zaczynamy się kształtować.

I tu przeszkadza pewien kulturowy atawizm - obrona wierzeń. Ileż to razy nasłuchałem się, że ktoś kogoś szanuje za to, że nie zmienia poglądów, że broni swoich przekonań, wiary, religii. Nie wolno naśmiewać się z cudzych wierzeń, nie wolno nieraz nawet z kimś dyskutować, bo to uderza w czyjeś "uczucia religijne".

Tymczasem to cudze wierzenia uderzają w wolnomyślicieli, którzy mają coś do powiedzenia, dysponują argumentami z zakresu logiki, moralności i filozofii. Bo w pewnych kręgach nie mogę być sobą, mówić tego co uważam, tylko przez to, że ludzie religijni wszędzie widzą atak na siebie. To też bardzo typowe dla zaburzeń psychicznych - ktoś broni swoich sztywnych wierzeń, które są narzucone z zewnątrz i nie pochodzą z logicznego rozumowania ani z "moralnej gramatyki", którą posługują się nasze mózgi. W momencie kiedy ktoś ma odmienne zdanie i używa logicznych argumentów osoba wierząca stosuje szereg manipulacji, racjonalizacji i odwraca kota ogonem mówiąc, że to ona jest atakowana i poszkodowana.

I na koniec - skąd bierze się agresja, przemoc, zło? Pomijając psychopatów, którzy stanowią ułamek populacji, to cała reszta ludzi czyni zło będąc w błogiej nieświadomości, że to złe. Osoba uważająca się za dobrą i moralną wyrządza zło tylko w momencie kiedy wierzy, że to oponent jest zły. Ten mechanizm wykorzystywali przywódcy armii, królestwa, państwa wymyślając ideę patriotyzmu, obrony ojczyzny. Nie przez przypadek powstało hasło "bóg, honor, ojczyzna" - żołnierze stawali się mięsem armatnim walcząc w swoim przekonaniu o najważniejsze idee, które realnie są kompletnym bełkotem i abstrakcją wymyśloną po to żeby zmanipulować ludzi. Kibol bije i kopie takiego samego kolesia jak on sam, bo wierzy, że jako kibic innej drużyny tamten jest gorszym człowiekiem, bo kibole-decydenci wymyślili sobie dla własnego interesu "zgody i kosy". Ludzie podobnie kłócą się o różne idee typu partie polityczne, a nawet muzykę lub bycie fanem jakiegoś produktu. Ludzie kłócą się o wierzenia, a idioci bronią tych wierzeń nie wiedząc, że to wszystko jest cudzym interesem i stoi za tym duża kasa i lobby. Wszystko to przez niską samoocenę, która non stop jest obniżana za pomocą psychomanipulacji przez kościół "moja wina, moja bardzo wielka wina, panie nie jestem godzien", reklamy "bez naszego produktu jesteś nieszczęśliwy, schudnij z naszym wspaniałym środkiem, kupuj produkty naszej marki żeby należeć do elity", partie polityczne "socjalizm bohatersko zwalcza problemy nieznane w innych systemach", innych ludzi.

Gdyby ludzie pielęgnowali zdrową samoocenę i elastyczne myślenie wolne od wierzeń, wtedy nie dałoby się nimi tak manipulować. Tylko, że to nie leży w interesie w zasadzie każdej wielkiej korporacji, partii politycznej, organizacji religijnej - bo oni dają placebo, które ma wyleczyć problem, który realnie nie istnieje i jest tylko imaginacją ludzi.

To jest właśnie matrix i ten film jest świetną metaforą życia opartego o brak analizy i wiarę narzuconą przez zewnętrzny świat. Kluczem do zniewolenia ludzi jest wmówienie im "jedynej słusznej prawdy" czyli sztywnego bezsensownego myślenia i instalacja niskiej samooceny, poczucia winy itd.

Proponuję walkę z tym zjawiskiem. Trzeba uświadamiać ludzi i otwierać im oczy na faktyczną prawdę - na to jak są manipulowani. Jedynym sposobem jest praca u podstaw i rozpowszechnianie idei samodzielnego myślenia. Uważam, że powinien to być podstawowy imperatyw każdego kto uważa się za racjonalistę.