W podziemiach – krypcie katedry sienienskiej znajdują się wcale dobrze zachowane freski ukazujące sceny z męki Jezusa – biblia pauperum dla ludzi Średniowiecza i nie tylko Średniowiecza. Wśród nich szczególne zainteresowanie wzbudza scena zstąpienia Jezusa do piekieł w celu zbawienia sprawiedliwych cierpiących tam katusze. Ikonograficznie wygląda to w ten sposób, iż nad wychylającym się z czeluści piekielnej Adamem pochyla się Chrystus, pomagając mu wydobyć się z inferna, a za nim już w kolejce stoją kolejni sprawiedliwi, na czele z prorokami i mędrcami biblijnymi.
O zstąpieniu do piekieł jest mowa w credo apostolskim stanowiącym wyznanie wiary większości chrześcijan. Stosowny passus brzmi następująco: „umęczon pod ponckim Piłatem, ukrzyżowan, umarł i pogrzebion, zstąpił do piekieł, trzeciego dnia zmartwychwstał...”. Z zapisu owego wynika, iż po śmierci na krzyżu, w sobotę, Jezus wykonał pracę jak na freskach w Sienie, po czem zmartwychwstał.
Zstąpienie do piekieł – jako problemat teologiczny - intryguje bo nie ma dla niego praktycznie żadnych, bezpośrednich podstaw zawartych w ewangeliach kanonicznych. Z kolei wcale dokładne opisy zstąpienia do piekieł znajdują się w apokryfach, szczególnie w Ewangelii Nikodema (Acta Pilati). Nie jest ona co prawda uznawana za sensu stricto heretycką przez większość kościołów chrześcijańskich, tym niemniej jednak do kanonu nie należy...
Jest to więc frapujący przykład funkcjonowania – chociażby w kościele rzymsko – katolickim – elementów heterodoksji na równi z elementami ortodoksyjnymi.
Problem apokryficzności zapisu o zstąpieniu do piekieł nadal nie daje spokoju niektórym teologom, szczególnie z nurtu protestanckiego. Postulują oni wycięcie fragmentu o zstąpieniu do piekieł ze składu apostolskiego, a niektorzy z nich w chwili obecnej, nie wymawiają owego fragmentu - wyznając swoją wiarę. W kościołach protestanckich jest w ogóle silna tendencja do całkiem innego interpretowania krytycznego zapisu. Otóż według tej szkoły zwrot: „zstąpił do piekieł” należy odczytywać w kontekście ciągu poprzedzających go opisów męki pańskiej – z czego ma wynikać, iż jest to tylko kolejny i finalny środek retoryczny obrazowego przedstawienia cierpień i upodlenia jakiego doświadczył Jezus skutkiem ukrzyżowania - nie zaś wskazanie na konkretny czyn przez niego dokonany.
Dla mnie inny aspekt zstąpienia do infernalnych czeluści jest swoiście atrakcyjny. Otóż – najpewniej - jest w nim nawiązanie do podobnych konstrukcji występujących w mitologii greckiej czy rzymskiej. Przypomina się chociażby wizyta Odyseusza w Hadesie, w celu spotkania się z przebywającym tam Terezjaszem. Odyseusza, bohatera Odysei i Illiady – które to eposy Tadeusz Zieliński - wybitny polski znawca antyku – postulował uczynić surogatami Starego Testamentu.