>na to, iż zdaniem wielu badaczy fakt iż koncept zera opracowali Hindusi - nie jest przypadkowy.

Koncepcje zera opracowali babilończycy, a nawet sumerowie. Hindusi stworzyli symboliczny zapis tej koncepcji w postaci kółka.
A w religii sumerów i wyrosłej z niej religii babilonu, "nicość" nie odgrywała żadnej roli.
Stawianie tez, że powstanie idei zera wynika z religijnej koncepcji nicości jest uważam sporym nadużyciem.
Idea zera nie pojawiła się tylko na bliskim wschodzie, ale również w kulturze Olmeków w Ameryce Środkowej, których charakter wierzeń był animalistyczny, a więc znowu nie ma żadnych powodów by koncepcja "nicości" odgrywała rolę przy powstaniu omawianej idei.

W ogóle skąd myśl, że "nicość" to religijna koncepcja? Źródło takiej koncepcji mogło mieć swe miejsce w protologice - gdzie na gruncie rozumu dokonano dopełnienia "bytu" o jego logiczną konsekwencje czyli "niebyt". Słowo to po raz pierwszy pojawia się u Parmenidesa, który dokonuje takiej analizy.
Jednakże do podobnych wniosków ludzie doszli zapewne przed Parmenidesem, lub po nim, ale na innym kontynencie (Olmekowie). Idea zera mogła zakiełkować w dorzeczu Eufratu i Tygrysu na gruncie protologiki właśnie, nie zaś religii, nawet 3000 lat p.n.e.

>Koncepcje zera opracowali babilończycy, a nawet sumerowie. Hindusi stworzyli >symboliczny zapis tej koncepcji w postaci kółka.

W tekście podlinkowanym ani Babilończycy ani Sumerowie nie są wspomniani jako protagoniści koncepcji zera. Może i ma Pan rację - ale stanowcze twierdzenia wymagają stanowczych dowodów. Chętnie się z nimi zaznajomię - przy czym proszę pamiętać, iż nie dywagujemy o hipotezach ( że Sumerowie MOGLI wpaść na ten koncept - i są ku temu jakieś poszlaki) tylko o twardych, dowiedzionych faktach.

Co do protologiki - także w buddyzmie i hinduizmie też można mówić o logice/protologice - w służbie ( w tamtym okresie czasu) teologii - religii. I nie można przecież wykluczyć, iż podobnie było u Sumerów - przecież nie ateistów/materialistów? Zna Pan koncepcję philosophia ancilla theologiae???

>W tekście podlinkowanym ani Babilończycy ani Sumerowie nie są wspomniani jako protagoniści koncepcji zera. Może i ma Pan rację - ale stanowcze twierdzenia wymagają stanowczych dowodów. Chętnie się z nimi zaznajomię - przy czym proszę pamiętać, iż nie dywagujemy o hipotezach ( że Sumerowie MOGLI wpaść na ten koncept - i są ku temu jakieś poszlaki) tylko o twardych, dowiedzionych faktach.

Zgadza się - jak wygospodaruje trochę czasu i odzyskam pewną pożyczoną książkę to się odniose konkretnie.

Książkę odzyskałem i doczytałem trochę.

W związku z powyższym:
To prąd kulturowy dorzecza Eufratu i Tygrysu jest prekursorem idei zera, ale w wymiarze czysto praktycznym, tzn pozbawionym otoczki metafizyki, a więc nie powiązany z żadną religijną koncepcją. Powstała ona jako niezwykle skuteczne ułatwienie prowadzenia księgowości w systemie pozycyjnym.

Majowie wynaleźli zero niezależnie i w podobnym wymiarze, choć jego zapis oczywiście się różnił - jawił się pod postacią muszelki

W obu tych cywilizacjach wprowadzenie systemu pozycyjnego zapisu liczb determinowało pojawianie się symbolu zera, jako praktycznej konieczności.

A więc to nie żadna religijna koncepcja jest odpowiedzialna za powstanie "zera" tylko system pozycyjny w którym puste przestrzenie między cyframi służące do mnożenia liczb przez 10 (np.: 27 - 27, 2 7 - 207, 2 7 - 2007.) sprawiały ogromne problemy, gdyż nie zawsze dało się precyzyjnie odczytać "wielkość" przerwy, a więc poprawną liczbę. Zastąpienie pustych przestrzeni symbolem było konieczne. W Babilonii był to separator w postaci obróconej o 45 stopni dwójki klinowej, u Majów obrazek muszelki, a u Hindusów kropka, a później okrąg.

W indiach scenariusz wyglądał więc podobnie, z tym, że symbol zera zapisywany był w postaci kropki co można wyczytać na łamach poematu "Vasavadatta", a raczej angielskiego tłumaczenia fragmentu:
"and at the time of the rising of the moon with its
blackness of night, bowing low, as it
were, with folded hands under the guise of closing b
lue lotuses, immediately the stars
shone forth,... like zero dots
{sunya-bindu),
because of die metempsychosis, scattered
in the sky as if on the ink-blue skin mg of die Creator w
ho reckoneth the sum total with
a bit of die moon for chalk."


Jednakże co warto tutaj zaznaczyć, ze idea zera nie powstała w Indiach na podstawie religijnych konepcjii, lecz, tak samo jak u babilończyków i majów, jako praktyczna konieczność istnienia systemu pozycyjnego. Dopiero po powstaniu - zero - nasiąknęło niezwykłą mentalnością hindusów przybierając ogrom znaczeń i zastosowań. Symbol ów został zaadaptowany do bogatej w metafizykę kultury Indii.
Ponadto indyjski astronom Brahmagupta dokonał definicji zera w wymiarze matematycznym, a więc jeśli od danej liczby odejmiemy te samą liczbę to otrzymamy zero. Dalej stworzył reguły dodawania, odejmowania, mnożenia i... dzielenia przez zero.
A więc mimo, że to cywilizacje bliskiego wschodu są pierwszymi twórcami idei zera, to współczesny świat opiera się na jej indyjskiej wersji.

>...wyryto liczbę "270". "O" w tym napisie...
0!
(Niby literówka, ale jakaś taka silniejsza... )

>tak w hinduizmie jak i - zwłaszcza w buddyzmie - fenomen nicości odgrywał - i odgrywa nadal - wielką rolę.
>Wniosek z tego byłby taki, iż rozważana natury religijnej stanowić mogą inspirację do dokonywania przełomowych odkryć na polu nauki.
Każde/wszelkie rozważania czegoś dotyczą i dlatego są inspirujące naukowo, nawet teologie z prostej drogi dogmatów zawsze schodzą na manowce nauki.

---

Cza być oszczędnym.