Jedna z reklam środków dla palaczy użyła dość rzadkiej formy polskiego 'kaszleć': "A słyszysz, żebym kasłała?".
Jak podaje Dialektologia UAM: "KASZLEĆ w 20-leciu międzywojennym uznawano za 'zupełnie nieuzasadniony nowotwór' używany w Wielkopolsce. Z kolei KASŁAĆ wiązano z Mazowszem i również odmawiano mu przynależności do języka ogólnego. Jedyną wówczas aprobowaną formą było KASZLAĆ (od prasłowiańskiego *kaszl'ati)".
Forma 'kaszlać' jest zatem najbardziej słowiańska, gdyż występuje praktycznie we wszystkich językach słowiańskich (białoruski: kászljacʹ, ukraiński: kászljaty, bułgarski: kászlja*, czeski: kaszlat).
Wielkopolskie 'kaszleć' może być jakąś regionalną wariacją słowiańskiego oryginału, gdyż w języku połabskim mieliśmy 'koslĕ', a w serbo-chorwackim 'kaszljem'.
Z kolei mazowieckie 'kasłać' najbliższe jest językom bałtyckim (litewski i łotewski), a tym samym jest najbardziej bałtosłowiańskie ('kaslia').
Kasłać/kaszlać/kaszleć to bardzo stare słowo pochodzące z języka praindoeuropejskiego. Występuje dziś w trzech rodzinach językowych: słowiańskiej, bałtyckiej oraz w sanskrycie (litewski: koseti, kosiu, sanskryt: kasate, kasa).
Czy forma kasłać popularna jest dziś także poza Mazowszem?
*Na marginesie: popularny polski dziennikarz Adrian Klarenbach powątpiewał ostatnio na antenie, czy Bułgarzy należą do narodów słowiańskich. Otóż w istocie historyczny lud Bułgarów ma pochodzenie tureckie, lecz dzisiejsi Bułgarzy to naród słowiański. Niestety za mało nasze media interesują się Europą Środkową... |