Edward Westermarck, zmarły w 1939 roku, był wybitnym fińskim socjologiem. Obecnie uchodzi za pierwszego "socjologa darwinowskiego" bądź też "socjobiologa". Prowadził on liczne badania terenowe - w tym na Bliskim Wschodzie oraz w Maroku. Koncentrował się na problemach kazirodztwa oraz egzogamii. Swoje obserwacje na te tematy zawarł w książce " The History of Human Marriage".
Westermarck znany jest obecnie głównie za przyczyną efektu, nazwanego od jego nazwiska. Efekt ów polega na tym, iż osoby, które przebywają ze sobą w okresie niemowlęctwa i wczesnego dzieciństwa (do szóstego roku życia) rozwijają względem siebie negatywny imprinting seksualny ( niechęć do kontaktów seksualnych). Mechanizm ów - ma mieć genezę ewolucyjną - i jego celem jest zapobieżenia kontaktom seksualnym pomiędzy osobnikami spokrewnionymi, aby uchronić je przed negatywnymi konsekwencjami chowu wsobnego.
Westermarck sformułował założenia efektu jak wyżej po przeprowadzeniu badań w żydowskich kibucach na terenie Palestyny. W kibucach dzieci są grupowane i wychowywane według wieku - nie stopnia pokrewieństwa. Westermarck ustalił, iż na 3 tysiące małżeństw zawartych w kibicach - jedynie 14 małżeństw zostało zawartych pomiędzy osobami z tych samych grup wiekowych, aczkolwiek żadna z par które zawarły owe małżeństwa nie była wychowywana razem przez pierwsze 6 lat życia. Do pierwszego spotkania między nimi dochodziło w starszych grupach wiekowych.
Teoria Westermarcka został później potwierdzona przez innych badaczy - w wielu regionach świata i jest nadal - przez większość ekspertów z dziedziny socjologii - uznawana za aktualną.
Warto nadmienić, iż efekt Westermarcka tłumaczy mit Edypa. Mógł on się bowiem zakochać w swojej matce - gdyż rozdzielono go z nią w okresie jego wczesnego dzieciństwa. Sytuacja jak wyżej jest sui generis rewersem teorii Westermarcka i w swej istocie dokonuje...defreudyzacji teorii Freuda.
Prócz "efektu Westermarcka" mówi się niejednokrotnie o "pułapce Westermarcka". Pojawia się ona wówczas, gdy następuje formalne zawarcie małżeństwa pomiędzy osobami, które w okresie dzieciństwa przebywały razem - na przykład w przypadku małżeństw aranżowanych. Badania trwałości takich małżeństw ( i zadowolenia z nich małżonków) dowodzą akuratności tezy postawionej przez fińskiego socjobiologa.

"Finally, there is the phenomena known as the Westermarck Trap, which occurs when two people who have grown up together (and thus are sexually desensitized to each other) are expected to marry each other, because of an arranged marriage. According to one theory, this is what the novel Frankenstein depicts:
Students of the Westermarck effect may be interested to know that this trap is depicted in the novel Frankenstein by Mary Shelley, in which Victor Frankenstein is expected to marry a cousin reared with him. Instead, he creates a monster that persecutes him and murders his prospective bride before the marriage can be consummated. It is suggested that the plot owes something to Mary Shelley's own experience of the Westermarck effect, following a childhood in which she was reared with a stepbrother. Her own personal solution was not to create a monster but to elope with a married man (Percy Bysshe Shelley) at the age of 16."

www.weirdu(*)og/comments/westermarck_effect