Ktokolwiek będziesz we wrocławskiej stronie pomnij udać się na tamtejszy, stary cmentarz żydowski. Chociażby z tego względu, iż wędrówka po nim może dostarczyć niekłamanej satysfakcji polegajacej na analizie transformacji form architektonicznych grobowców oraz ich symboliki wanitatywnej - stanowiącej "namacalny" ślad zachądzących procesów asymilacyjnych Żydów niemieckich. Spoczywa także na nim sporo Żydów niewątpliwie godnych uwagi. Jest wśród nich Heinrich Graetz, Żyd niemiecki, profesor historii, autor monumentalnej - zachowującej swoją wartosć do dnia dzisiejszego - "Historii Żydów".
W owym dziele, charakteryzując POLSKICH Żydów, pisze w te - między innymi - słowy:

"Zmieniać znaczenie słowa, uciekać się do wszelakich sztuczek sprytnego adwokata, uprawiać grę słów, potępiać i odrzucać to co były im nieznane - to były cechy polskich Żydów. Rzetelność i prawość nie wiedzieć gdzie się u nich zapodziały, tak samo jak prostota i prawdomówność. Uczynili z siebie mistrzów w dziedzinie interpretacji religijnych tekstów - i stosowali ową umiejętność z powodzeniem w celu uzyskania przewagi nad innymi, mniej biegłymi niż oni sami. Chytre mamienie ludzi oraz udane oszustwa wyrabiały u nich poczucie wyższości, w czym znajdowali przyjemność. Przyswoli sobie pokrętną dialektykę talmudycznych jeszybotów i posługiwali się nią do otumaniania mniej sprytnych osobników. Co prawda, trudno było uzyskać ów efekt w przypadku swych współwyznawców, ale świat nieżydowski, z którym obcowali, poczuł na swojej skórze tę przewagę talmudycznego ducha Żydów polskich". (na podstawie: History of The Jews, Jewish Publication Society, Philadelphia 1898)

W zasadzie trudno komentować opinię takiego speca jak Graetz. Jest ona wielce przejrzysta i jednoznaczna w swej wymowie. Ograniczę się więc tylko do napomknięcia, iż Graetz wskazuje na talmudyczno - starotestamentową etykę i postawę polskich Żydów - jako przyczynę ich szkodliwego oddziaływania na nieżydowskie otoczenie. I w tym właśnie "oddziaływaniu" jak wyżej, w tym poczuciu szkody świata nieżydowskiego - leży geneza antyjudaizmu/antysemityzmu/antytalmudyzmu.

Kończąc, niniejszym informuję komentatora Jana Rylewa - iż wątek ów jest kolejnym komentarzem do przyczyn antysemityzmu zapodanych przez Niego za Gazetą Wyborczą.