Idealistę porównałbym do łososia: płynie pod prąd -> składa ikrę (którą "zarażają" nastepne pokolenia) -> umiera -> płynie z prądem. Uparte stworzenia, ci idealiści... Realiści płyną z prądem. Chodzi tu o sposób w osiąganiu celów. Obie drogi wymagają umiejętności, ale wydaje się, że łatwiej dostosować się do środowiska, niż próbować je zmieniać.

Przypomniałem sobie stwierdzenie z książki prof. Krawczuka, a było tam napisane, że Katon Młodszy był głupi (dosłownie lub w przenośni - już nie pamiętam) bo nie potrafił dostosować się do zmian, które już zachodziły, zapoczątkowane przez konflikt Sulli z Mariuszem. Przymyślny Cezar - realista, wiedział kogo przekupić, wiedział, że republika umiera, więc wdrożył swój plan - głównie, by zaspokoić własne ambicje, a nie miał tak łatwo jak Aleksander Wielki, bowiem nie był królewskim synem.

Patrząc na to wszystko z punktu widzenia ewolucjonisty wydaje się, że idealiści są skazani na pożarcie, ponieważ nie potrafią adaptować się do zachodzących zmian. A jednak jedni i drudzy (realiści i idealiści) wpływali na bieg historii. Którzy bardziej? Nie wiem.

Stwierdzenia typu - może początkowo Cezar był realistą, ale zdobywszy władzę wybaczał wrogom, miał swoją wizję państwa, którą chciał ziścić i to przypłacił życiem - stwarzają problem. Osiągnął cel - władzę, bedąc realistą. Nastepny cel, który sobie wyznaczył można podpiąć pod idealizm, bo negował ówczesne realia. Tak czy siak, idealista kojarzy mi się z niewzruszoną skałą, działającą nawet wbrew rozsądkowi, od początku do końca.

Następny przykład to działania Platona. Wiedział, że nie wprowadzi swojego ideału państwa w Atenach, więc skorzystał z zaproszenia tyrana Syrakuz - Dionizosa. Tam próbował przekonać go do swojego ideału króla-filozofa, z marnym skutkiem. Wcześniej nie dał się wmanewrować w zbrodnie rządów stu, odmówił przyłączenia się do nich, odmówił doprowadzić do Aten pewnego niewygodnego dla rządzących człowieka (już nie pamiętam w czym on tak przeszkadzał, w każdym bądź razie Platon nie zgadzał się z tym). Poniósł porażkę i nie mówię tu o Akademii Platońskiej, tylko o jego wizji państwa - nie wprowadził jej w życie. A może, będąc realistą, dołączając się do rządów stu i formułując swoją frakcję mógłby coś więcej zdziałać? Tego nie wiemy i się nie dowiemy, ale myślę, że miałby większe szanse. Czy Platon był głupi?

"Być reakcjonistą to zrozumieć, iż prawdy nie wolno wyrzec się tylko z tego powodu, że nie ma ona możliwości zatriumfować."

Nicolás Gómez Dávila

Dla potrzeb wątku zmodyfikuję ten cytat: "Być idealistą to zrozumieć, iż swoich ideałów nie wolno wyrzec się tylko z tego powodu, że nia ma szans na wprowadzenie ich w życie." Czy idealista musi działać, czy musi próbować zmianiać świat? Tych biernych określiłbym jako letnich i ich jest większość. Nie potępiam ich, bo musiałbym potepić też samego siebie.

Może należałoby zapytać, czy idealiści są naiwni, a nie głupi? Pytanie dobre w kontekście cyvilization clash, które obserwujemy dzisiaj w Europie. U zwolenników multikulti można zobaczyć oznaki idealizmu, lecz jeżeli połączone jest to z chęcia uzyskania wymiernej korzyści, może należałoby ich nazwać realistami? A zwolennicy Okcydentu? Z jednej strony realiści (nie zgadzają się na przyjmowanie migrantów, bo widzą jak opłakane niesie to za sobą skutki), a z drugiej idealiści, bo są przywiązani do szeroko pojętej kultury i dziedzictwa Zachodu, i idących za nimi zasadami (chcą je zachować) Tak jak Katon Młodszy nie chciał upadku republiki, tak oni nie chcą upadku Zachodu.

Nawiązując do przykładu Platona i jego nieudanej wyprawy do Syrakuz, chciałbym poruszyć jeszcze jedno zagadnienie. Czy postrzegacie osobę, która idzie po najmniejszej linii oporu (nawet wypierając się na chwilę swoich ideałów), by ziścić swoje ideały w przyszłości jako "uprawnionego" idealistę? Podpada pod hipokryzję, nieprawdaż? Platon ucztował z tyranem Syrakuz, może nic wielkiego, ale uważał, że można przyjąć współpracę z takim człowiekiem za punkt wyjściowy do wprowadzenia swojego ideału króla-filozofa. Czy to w porządku? Siła perswazji nie zadziałała, lub Platon przecenił lotność umysłu Dionizosa, choć ten słynął z zamiłowania do filozofii. Moim zdaniem Platon zachował się jak gorący (w przeciwnieństwie do tych letnich) idealista, chciał przekonać tyrana do swoich poglądów, ten go wyrzucił, no cóż - próbował.

Jak widać, trudno nazwać kogoś idealistą lub realistą, szczególnie w naszych czasach. Kim jest zatem człowiek, którego ideałem jest zastana rzeczywistość? Idealistą, czy realistą? Pytań jest wiele, zapewne wiele różnych odpowiedzi. Tak to jest, gdy słowa nie potrafią dostatecznie dokładnie opisać rzeczywistości... A może niektóre słowa tylko utrudniają nam komunikację? Nie wydaje Wam się tak czasem? Przypomina mi się anegdotka z Alcybiadesem i Peryklesem, gdy ten pierwszy zapytał drugiego czym jest sprawiedliwość. Wielki mówca, mistrz słowa, nie potrafił sformułować zadawalającej młodzieńca odpowiedzi.