Edgar Vincent, wicehrabia D’Abernon, brytyjski dyplomata, autor książki, zatytułowanej: "Osiemnasta decydująca bitwa w dziejach świata pod Warszawą 1920 r." - wśród innych bitew, które miały decydujący wpływ na losy świata wymienia - między innymi Sedan 1870. I owszem, wojna frnacusko - pruska, zwycięska dla tej drugiej strony, miały decydujący wpływ na ukształtowanie hegemonii Niemiec na kontynencie europejskim przez następne pół wieku -ze wszystkimi konsekwencjami tego faktu. Jednakże wielu historyków wojskowości uważa, iż decydująca bitwą tej wojny było niezwykle krwawe starcie prusko - francuskie pod Gravelotte. A z kolei bardzo istotny, jeżeli nie decydujący wpływ na zwycięstwo w tej bitwie - mieli Polacy walczący w szeregach armii pruskiej. Generał Steinmetz widząc z jaką brawurą atakują szeregi Polaków - rozkazał orkiestzre wojskowej grać...Mazurka Dąbrowskiego. Epizod ów, dziwaczny, uwiecznił na płótnie Wojciech Kossak. "Pod osłoną nocy niedaleko Gravelotte siły francuskie utworzyły okop w kształcie podkowy. Na zapleczu ustawili mitraliezy, czyli kartaczownice działające trochę jak karabin maszynowy. I z nastaniem świtu na atakujących Prusaków spadł morderczy ogień. Francuskie karabiny dosięgały wroga już z 1400 metrów, podczas gdy niemieckie dopiero z 550. Z powodu słabego rozpoznania już po południu pruskie korpusy walczące w centrum zostały zdziesiątkowane. Lepiej powodziło się Niemcom na skrzydłach. Pruskie działa okazały się znacznie lepsze od francuskich. Większość strat wśród wojsk francuskich była spowodowana przez artylerię. Zupełnie inaczej niż u Niemców, których najwięcej zginęło od ognia piechoty. Gdy wydawało się już, że zwycięstwo odniosą Niemcy, błąd popełnił generał Steinmetz. Wysłał swoich żołnierzy w zwartych kolumnach przez otwarte pole, by jak najszybciej dopaść wroga. W kilkadziesiąt minut gwardia straciła 8 tys. ludzi i właściwie przestała istnieć. Generał Steinmetz widząc, z jaką odwagą atakują Polacy z Wielkopolski i Śląska, wcieleni do pruskiej armii, kazał grać orkiestrze Mazurka Dąbrowskiego." www.malygosc.pl/doc/2044221.Mazurek-po-niemieckuwww.google(*)oECAkQBA#imgrc=_g5Yytxi8g-JqM: | 
1 na 1
