Wczoraj wywołano temat referendum ws.elektr.atomowej w Polsce i dziś w TOK FM kilkakrotnie stawiano tezę, że generalnie rządzący powinni się częściej pytać narodu o zdanie.
I powiem szczerze, że jestem mocno zaskoczony niefrasobliwością propozycji mędrców w zakresie przykładowych tematów referendów: strefa euro, elektrownia atomowa, eutanazja, aborcja, renegocjacja konkordatu, związki partnerskie czy "miejsce w przestrzeni publicznej na symbole religijne" (czyt: krzyż na Krakowskim Przedmieściu).
Oczywiście wyraźne były stanowiska, że nie o wszystko należy pytać, bo naród w niektórych tematach pojęcia wielkiego nie ma i referendum stałoby się skutecznym narzędziem w rękach populistów (i tak de facto teraz, jako straszak, jest wykorzystywane), ale ewidentnie rozterki w temacie co można poddać pod "głosowanie ludowe" sprowadzały się do kryterium eksperckości narodu i odpowiedniego zrozumienia przezeń tematu.
I tutaj wg mnie popełnia się błąd gruby i mam o to duża pretensję do publicystów, aspirujących znawców tematu, konstytucjonalistów, gdyż od nich opinia publiczna (w tym ja ma prawo oczekiwać rzetelniejszego podejścia i bardziej dogłębnego zrozumienia tematu.
Z założenia bowiem wynik referendum będzie opinią większości i jeśli poddamy pod referendum temat istotny dla mniejszości, większość w łatwy sposób może go po prostu przegłosować bez względu na sposób konstrukcji i eksperckość pytania, co w bezpośredni sposób może zagrozić prawom człowieka (boleśnie odczutym przez tę nieszczęsną mniejszość).
Niech przykładem będą "związki partnerskie" lub "eutanazja" - po co pytać naród w tematach, których sankcjonowanie w żaden sposób nie ingeruje w strefę funkcjonowania niezainteresowanych obywateli?
Już zdecydowanie inaczej przedstawia się pytanie o "strefę Euro", "renegocjację konkordatu" czy inne tematy, nawet bardzo trudne (np. elektrownia atomowa) - wynik tego typu głosowań, choć istotny dla państwa, gospodarki, dobrobytu nie przełoży się na ograniczenie praw mniejszości.

Żeby być lepiej zrozumiałym - stoję na stanowisku, że najwyższą wartością są wrodzone niezbywalne prawa pojedynczego człowieka, a demokracja to tylko ustrój/narzędzie, w którym te prawa wydają się być najlepiej chronione (niestety nie zawsze i w praktyce nie dla wszystkich, bo jednak rządzi większość), zaś państwo demokratyczne powinno gwarantować równe prawa wszystkim obywatelom i chronić obywateli przed wzajemnym krzywdzeniem się czy to fizycznie w ciemnych zakamarkach ulic czy też w drodze nierozsądnego referendum.

Referendum to bardzo niebezpieczne, ale bardzo skuteczne narzędzie w demokracji - dokładnie tak jak nóż. Wynik referendum jest niekwestionowalny i zobowiązujący.
Opiniotwórcy, znawcy tematu powinny bardziej świadomie przedstawiać zagrożenia i zalety tego narzędzia i przede wszystkim odpowiednio pozycjonować oś dyskusji wokół istoty referendum, która wg mnie pokrywa się z linią niezbywalnych wrodzonych praw człowieka. Tak więc wg mnie kryterium ochrony praw mniejszości powinno być najwazniejsze przy decyzji, czy jakiś temat może być poddany referendum, czyli opinii większości, nie zaś kryterium złożoności merytorycznej zagadnienia, jak to się obecnie powszechnie przedstawia.
To że nie jest świadoma tego problemu nasza klasa polityczna - nie dziwi, ale od ekspertów wymaga się więcej, stąd moja irytacja i ten post na forum.