Dwa i pół tysiąca lat temu ateński historyk Tukidydes – ten rzeczywisty ojciec historii – w napisanych przez siebie dziejach Wojny Peloponeskiej wyraził pewną prawdę, która stała się swego rodzaju złotą zasadą polityki i geopolityki. Prawda ta brzmiała tak: „To wzrost znaczenia Aten i strach Sparty tym spowodowany – uczyniły wojnę nieuniknioną”. W tym zadawałoby się banalnym zdaniu Tukidydes wyakcentował dwa kluczowe czynniki dynamicznie zmieniającej się relacji między dwom podmiotami. Po pierwsze zwrócił uwagę na: rosnące znaczenie, poczucie ważności, postulat większego wpływu na zdarzenia pojawiającej się na arenie politycznej nowej siły, po drugie podkreślił obawę, poczucie zagrożenia ora determinację obrony korzystnego status quo ze strony siły dominującej, ciągle jeszcze dominującej. Dalszy rozwój wypadków przebiegał według owego – nakreślonego przez historyka – scenariusza. Ateny i Sparta zwarły się ze sobą w rywalizacji, otoczywszy się wianuszkiem sojuszników. I kiedy między drugorzędnymi państewkami - sojusznikami jednej i drugiej strony - doszło do konfliktu – Ateny niejako z musu wsparły Kerkyrę ( Korfu) a Sparta Korynt. Doszło do trwającej 30 lat wojny – skutkiem której obydwa państwa zostały zdziesiątkowane, a spustoszona i osłabiona Grecja kusiła łatwym łupem perskiego „barbarzyńcę”. Taki schemat, „syndrom Tukidydesa”, powtarzał się w historii wielokrotnie. Bo przecież zwarcie się Anglii z Napoleonem – to zafunkcjonowanie tego samego mechanizmu, tak samo, wojna prusko – francuska z 1870 roku albo przykład absolutnie klasyczny, możne nawet bardziej, niż ten wzorcowy Tukidydesa – to jest konflikt z 1914 r. – kiedy to Niemcy były owymi Atenami, których wzrost znaczenia wywołał wielki niepokój Wielkiej Brytanii – Sparty. Wniosek z tego co powyżej napisano jest bardzo pesymistyczny. A jest on taki, iż stoimy w przededniu wielkiego konfliktu, wielkiego ze względu na skalę stawki i potęgę zawodników. W chwili obecnej ani Rosja, ani „ekstremizm islamski” ani – dobry żart tynfa wart – uchodźcy napływający do Europy nie są wielkim problemem i zagrożeniem dla globalnego ładu. Problemem jest majaczący na horyzoncie pojedynek amerykańsko – chiński. Bo z syndromu Tukidydesa wynika, iż jest on bardziej prawdopodobny niż nie jest. I że zacznie się z jakiegoś banalnego powodu, tak jak w przypadku Wojny Peloponeskiej czy też I wojny światowej, który będzie tylko pretekstem do wyładowania ambicji, strachów i frustracji wynikających ze znacznie fundamentalnych pobudek. Mógłbym w tym miejscu przytoczyć obszerne dane wskazujące na to, jak gigantyczna jest dynamika przyrostu potęgi Chin. Jednakże mija się to z celem, gdyż jest to fakt notoryjny możliwy do szybkiego zweryfikowania. Wszyscy wiedzą, iż Chiny już siedzą na ogonie USA albo już USA są na chińskim ogonie. To się dzieje na naszych oczach, przytoczę więc tylko jeden statystyczny szczegół dla zobrazowania skali zjawiska. W 1980 r. chińska gospodarka była mniejsza od potencjału ekonomicznego Holandii. Obecnie każdego roku, chińska ekonomia przyrasta o wartość większą niż holenderska gospodarka. W okresie największego „kryzysu” chińskiej ekonomii ( ostatnie lata) jej przyrost był – mimo to – ponda trzykrotnie większy niż ekonomii USA. Wniosek z tego jest swoiści zabawny, iż Chiny gonią USA w tempie błyskawicznym, nawet wówczas gdy przeżywają degradujący je kryzys. Jeżeli do tego potężnego impetu gospodarczego dodamy rosnące ambicja państwa smoka – a jest na to multum przykładów – oraz - last but not least – urażoną dumę i godność Chin w 19 wieku, „ciemnym” wieku chińskiej historii, urażoną prze białych interwentów – o czym pamięć w Chinach jest troskliwie kultywowana – to kolejne „zaskoczenie” mechanizmu zdefiniowanego przez Tukidydesa wydaje się być kwestią czasu.