Przeglądając starsze wątki natrafiłem na taki temat:Podludzie istnieją!Co zamiast kary śmierci , przywołał on we mnie zastanowienie: współczesne sensacyjne media, poprzez przekazywane treści, być może nieświadomie, nastawiają każdego z nas do zajęcia stanowiska niewystarczającej surowości wymierzanej przez państwo kary za popełniane wykroczenia i przestępstwa. Często w obliczu tragedii (wypadki samochodowe, katastrofy kolejowe, budowlane, błędy lekarskie, rozboje), w których giną ludzie, chcielibyśmy stosowania wobec sprawców najwyższej kary - kary śmierci albo kary długoletniego więzienia. Zastanowienia wymaga, czy jako społeczeństwo zdajemy sobie sprawę jaką funkcję pełni kara, bądź na jaką funkcję kary godzimy się jako społeczeństwo państwa w jakim żyjemy? W najbardziej spektakularnych sprawach, "naświetlanych" przez media, wysoki wymiar kary wydaje się uzasadniony, acz z uwagi na to co napiszę niżej wcale nie taki oczywisty, to w przypadkach innego rodzaju przestępstw, gdzie media przykładnie milczą, wymiary kary są zatrważająco wysokie.

Postanowiłem przyjrzeć się problemowi bliżej:
Kodeks karny wykonawczy mówi:
Cele wykonywania kary
Art. 67. § 1. Wykonywanie kary pozbawienia wolności ma na celu wzbudzanie w skazanym woli współdziałania w kształtowaniu jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności poczucia odpowiedzialności oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego i tym samym powstrzymania się od powrotu do przestępstwa.  

Zatem celem pozbawienia wolności jest nie tylko izolacja, ale w głównej mierze przywrócenie skazanego do społeczeństwa; aby jednak zastosować art. 67 należy sprawcę osadzić w więzieniu.

Pytanie - czy konieczne jest osadzanie sprawcy przestępstwa w więzieniu? Czy nie ma alternatywnych sposobów wymierzenia kary?

Stanowisko naukowe mówi jednoznacznie, że zaostrzanie kary nie powoduje zmniejszenia przestępczości. Potocznie uważa się jednak, że jedyną skuteczną karą jest surowa kara pozbawienia wolności stanowiąca podstawowy środek karny. Tymczasem przykłady europejskie "mówią" zupełnie coś innego. Cele kary można osiągnąć poprzez tzw. kary alternatywne tj. dozór elektroniczny, zastępcza kara pozbawienia wolności, kara pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem.
W Polsce w więzieniach osadzonych jest 85 tysięcy osób, a oczekujących na jej odbycie "z braku miejsca" jest 50 tysięcy osób. Struktura przestępstw jest taka, że skazanych na, do 2 lat pozbawienia wolności jest ok 50% ogólnej liczby osób przebywających w więzieniach. Osadzanie w więzieniach osób na tak krótkie wyroki uniemożliwia przeprowadzenie skutecznej resocjalizacji w warunkach więziennych, co często prowadzi do recydywy. Ku zaskoczeniu - polskie prawo, na tle prawa europejskiego, jest bardzo surowe w kontekście osadzania w zakładach karnych. Z uwagi na brak skutecznej instytucji nadzorującej wykonywanie alternatywnych kar, w więzieniach przebywa zdecydowanie zbyt dużo "drobnych" przestępców (niepłacący alimentów, sprawców drobnych kradzieży, nietrzeźwych rowerzystów), których można objąć innym systemem karania. Trzeba zauważyć, że osadzenie w więzieniu wiąże się z ryzykiem negatywnego wpływu izolacji: osadzony traci pracę na wolności, rodzina nie ma środków do życia, często osadzony doświadcza uwięziennienia tzn. trudno mu po odbyciu kary stanowić samemu o sobie. Nadto środowisko poza więzieniem stygmatyzuje byłego więźnia - trudno o nową pracę, o właściwe relacje z otoczeniem wolnościowym.

Powyższe stanowi "wierzchołek góry lodowej" problemu. Zastanawia, dlaczego w społeczeństwie nie występuje akceptacja do innych form odbycia kary poza więzieniem? Czy jesteśmy przygotowani na bardziej europejskie karanie sprawców przestępstw?

Co do surowości kary w Polsce (kilka przykładów)
projekt zaostrzający karę za aborcję - "Kto powoduje śmierć dziecka poczętego niezdolnego do samodzielnego życia poza organizmem matki, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5" - dotyczy także kobiety
uchylanie się od płacenia alimentów - kara do 2 lat pozbawienia wolności.
Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości - kara do 2 lat pozbawienia wolności.

Istnieje już projekt nowelizacji kodeksu karnego, który zmienia zasadniczo stosowanie środków karnych. W moim przekonaniu jeżeli za powyższym nie pojawią się pieniądze to nie zmaterializują się żadne zmiany. System kar alternatywnych, nie trzeba być specjalistą aby to dojrzeć, to pieniądze i jeszcze raz pieniądze. Obawiam się, że zamierzenia skończą się jak stare powiedzenie "staraliśmy się jak nigdy, a wyszło jak zawsze"

Powyższa analiza powstała głównie jako kompendium wypowiedzi przedstawicieli nauki z zakresu penitencjarystyki - kryminologii, psychologii, prawa. Forum penitencjarne