Bezwzględnym, brutalnym i jakże egoistycznym panem miejskich przestrzeni w Polsce jest samochód. Poczynania małych kierowców obydwojga płci siedzących za kierownicami swoich wielkich aut, nerwowo mierzących wzrokiem otoczenie, nieustannie się spieszących, terroryzujących innych uczestników ruchu drogowego - nasuwają skojarzenia z tolkienowskimi trollami. Piesi i rowerzyści w polskiej rzeczywistości to bracia absolutnie mniejsi, obywatele trzeciej kategorii, co do których wiadomo jest, iż muszą uznać swój na poły niewolniczy status, bo jak nie - to skończą rozjechani na przejściach dla pieszych czy scieżkach rowerowych przez pędzące z wyciem wehikuły. Chodzenie ulicami polskich miast coraz częściej przypomina przemykanie się wąskimi szczelinami, łaskawie pozostawionymi przez parkujących wszędzie z bezczelna beztroską kierowców. Od 1983 r. funkcjonuje idiotyczny przepis umożliwiający parkowanie na chodnikach. Ze skutkami jak wyżej. Bardzo często parkujące auta zajmują 70-80 % powierzchni chodnika, zmuszając przechodniów do ekwilibrystycznego manewrowania pomiędzy nimi a ścianami domów. Rozpaczliwa sytuacja dopełniania jest polityką władz (samorządowych i państwowych), które wogóle nie uwzględniają interesów innych (niż kierowców) uczestników ruchu drogowego. A przecież w krajach które wyznaczają - także i w tym zakresie - modele postępowań, już od pewnego czasu kierowców się prześladuje. Tak, to nie pomyła, prześladuje się ich na różnorakich płaszczyznach, sugerując porzucenia auta i dołączenie do rosnącej w siłę armii pieszych i rowerzystów. W takich miastach jak Kopenhaga, Amsterdam, Hamburg, Helsinki, wprowadza sie cały szereg ograniczeń związanych z poruszaniem się autem po mieście. Staje się ono coraz droższe(opłaty za wjazd do miasta, bardzo drogie parkingi), coraz bardziej niedogodne(możliwość wjazdu do określonych sektorów miasta tylko w określone dni czy w określonym czasie), coraz bardziej ryzykowne. Tak, tak, ryzykowne. Bo jeżeli stopniowo przyjmuje się formułę, iż kierowca jest zawsze winien ( w starciu z pieszym)- to jazda autem staje się bardziej ryzykowna. Równoczesnie rozwija się sieć dróg rowerowych, ciągi komunikacji pieszej oraz komunikację zbiorową. Tymczasem w Polsce nadal jest powszechnym myślenie sprowadzające się do tezy: usprawnijmy samochodowe ciągi komunikacyjne. Tak jakby było to rozwiązanie problemu! Zmodernizowana droga samochodowa przyciąga więcej samochodów i problem robi się większy. Czy to takie trudne do zrozumienia? Chyba tak, chyba mentalnie jesteśmy ciągle jescze dzieś w epoce gomułkowksiej. Niedawno zdarzyło mi się tłumaczyć znajomemu, iż parkowanie na chodnikach to skandal, bo chodnik powinien być bezwzględnie przestrzenią pieszego. Po 20 minutach dałem sobie spokój. Nie zostałem zrozumiany. Bo przecież oczywistym bylo da tegoż człowieka, iż jak jest chodnik to można/należy na nim parkować auto. Nie zdołałem przełamać patologicznego przyzwyczajenia, które stało się u niego druga naturą. Pozostaje tylko mieć nadzieję, iż może jednak coś w końcu drgnie i rozpocznie się długi - i jakże konieczny - proces detronizacji auta polskiego. Tymczasem warto poczytać jak to jest u tych bardziej cywilizowanych.

denmark.dk(*)cture/a-place-for-pedestrians/

www.newurbanism.org/pedestrian.html