Przy analizie patologicznych fenomenów opierających się na przymuszaniu danej nacji czy grupy społecznej do określonego zachowania przez drugą nację/grupę społeczną - w celu uzyskania określonych korzyści, także natury ekonomicznej - jednoznacznie się okazywało w każdym przypadku, iż do sukcesu w uprawianiu takiego procederu warunkiem jego sine qua non jest kolaboracja przynajmniej części miejscowej "elity". W przypadku opiumowego narkobiznesu ( sprzedaż Chinom pod przymusem opium przez Brytyjczyków) byli to przedstawiciele chińskiej skorumpowanej administracji oraz chińscy właściciele palarnii opium, w przypadku żydowskich kupców radenitów handlujących na wielką skalę słowiańskimi niewolnikami - byli to przedstawiciele słowiańskich warstw kierowniczych i posiadających, w przypadku "jankielowego narokobiznesu" była to polska szlachta, która w pogoni za mamoną, gotowa była wydać polskiego i ruskiego chłopa na łup bezwzględnego żydowskiego arendarza. Patologicznym fenomenem z gatunku jak wyżej, fenomenem zakrojonym na wielką skalę był rownież handel afrykańskimi niewolnikami. W filmie "Roots" traktującym o tym procederze - który onegdaj tak w USA jak i w Polsce zrobił furorę, jest wielce znamienna scena ukazująca "łowców niewolników", którzy w afrykańskiej dżunglii zajmują się literalnie chwytaniem niewolników. Scena powyższa jest wielce znamienna i wielce błędna. Primo, handel niewolnikami w Afryce nie był fenomenem ograniczonym tylko i wyłącznie do kupców zachodnioeuropejskich. Niewolnikami handlowali w całej Afryce murzyńscy kacykowie oraz kupcy muzułmańscy szczególnie w północnej i wschodniej części kontynentu, secundo, niewolnicy byli przez białych kupców odbierani z "faktorii handlowych" - do których żywy towar był dostarczany przez czarnych kacyków, traktujących - według zasad trybalnych - Murzynów z innego szczepu, jako wyśmienity asortyment, na którym można nieźle zarobić. Przykładem może służyć arystokracja plemienia Aszantów z Ghany, której dziesiejsza zamożność wywodzi się z czasów handlu żywym towarem.
Odrębnym, wielce interesującym zagadnieniem, jest rola kupców żydowskich ( podzbiór w zbiorze kupców białych), handlujących żywym towarem - bo jak się okazuje, znów - w relacji do liczebności ogólnej Żydów, byli oni wybitnie nadreprezentowani. Temat ów będzie przedmiotem odrębnego wątku. Tymczasem należy podkreślić, iż błędna opinia na temat struktury i charakteru handlu niewolnikami afrykańskimi nadal jest wielce rozpowszechniona - w związku z czym cieszą wszelkie inicjatywy i przedsiewzięcia zmierzające do korygowania tematu i prezentowania go w bardziej obiektywnym świetle. Podaję link do materiału na temat, zamieszczając - dla zaostrzenia apetytu - kilka jego fragmentów:

"Incomplete depictions of the Atlantic slave trade are, in fact, quite common. My 2003 study of 49 state U.S. history standards revealed that not one of these guides to classroom content even mentioned the key role of Africans in supplying the Atlantic slave trade.3 In Africa itself, however, the slave trade is remembered quite differently. Nigerians, for example, explicitly teach about their own role in the trade:Where did the supply of slaves come from? First, the Portuguese themselves kidnapped some Africans. But the bulk of the supply came from the Nigerians. These Nigerian middlemen moved to the interior where they captured other Nigerians who belonged to other communities. The middlemen also purchased many of the slaves from the people in the interior . . . . Many Nigerian middlemen began to depend totally on the slave trade and neglected every other business and occupation. The result was that when the trade was abolished [by England in 1807] these Nigerians began to protest. As years went by and the trade collapsed such Nigerians lost their sources of income and became impoverished."

"No one is well served when “old myths of African barbarism” are replaced by “new myths of African innocence.”13 There are some encouraging signs. A recent middle school textbook, for example, tries to explain—how Africans could have sold other Africans into slavery. The answer is that [African] slaveholders didn't think of themselves or their slaves as 'Africans.' Instead they thought of themselves as Edo or Songhai or members of another group. They thought of their slaves as foreigners or inferiors. In the same way, the Spanish, the French, and the English could massacre each other in bloody wars because they thought of themselves as Spanish, French, or English, rather than Europeans."

"Similar candor can also be found in a current college textbook co-authored by three African-American historians. Europeans and eventually Americans—did not capture and enslave people themselves. Instead they purchased slaves from African traders [who]…restricted the Europeans to a few points on the coast, while the kingdoms raided the interior to supply the Europeans with slaves. ... The European traders provided the aggressors with firearms, but they did not instigate the wars. Instead they used the wars to enrich themselves. Sometimes African armies enslaved the inhabitants of conquered towns and villages. At other times, raiding parties captured isolated families or kidnapped individuals. As warfare spread to the interior, captives had to march for hundreds of miles to the coast where European traders awaited them. The raiders tied the captives together with rope or secured them with wooden yokes around their necks. It was a shocking experience, and many captives died from hunger, exhaustion, and exposure during the journey. Others killed themselves rather than submit to their fate, and the captors killed those who resisted."

historynewsnetwork.org/article/41431