Gdy w kwietniu 1940 r. Niemcy zajęli Danię - rząd USA zapewnił o gotowości militarnej obrony Grenlandii - duńskiej kolonii - oraz wziął na siebie obowiązek zaopatrywania wyspy. Gdy w grudniu nastepnego roku USA przystąpiły do wojny z Niemcami, USA - za formalnym przyzwoleniem (byłego) duńskiego ambasadora w kraju - przejęły wyspę w militarny zarząd, uznając formalne zwierzchnictwo Danii nad terytorium. O znaczeniu Grenlandii dla aliantów w czasie II wojny poczytać można w podlinkowanym materiale. Ale jeszcze ciekawiej zrobiło się po II wojnie. Otóż znaczenie strategiczne wyspy niepomiernie wzrosło w okresie zimnej wojny. USA w związku z tym chciały Grenlandię odkupić od Danii za 100 mln. USD - ale Dania odmówiła - pomna błędu jaki w 1867 r. popełniła Rosja sprzedając Alaskę. Przez 6 lat po II wojnie status Grenlandii był dziwaczny. Bo z jednej strony Dania uznawała się za właściciela terytorium, z drugiej zaś USA umacniały swoją obecność militarną na wyspie, ani myśląc się z niej wycofywać. Dania więc, znalazła się pod sui generis okupacją amerykańską. Pikantnym swoiście faktem jest to, iż był moment kiedy to na wschodzie Bornholm był okupowany przez Sowietów, na zachodzie zaś, Grenlandia, duńska kolonia, przez Amerykanów. Sytuacja wyjaśniła się trochę w 1951 r., kiedy to Grenlandia stała się duńskim terytorium oraz zawarto układ między Danią, a USA uznający i regulujący obecność amerykańską na wyspie. Amerykanie w północno - zachodnim kącie Grenlandi wybudowali wielką lotniczą bazę Thule ( sławetną ze zdarzenia w 1968 r. kiedy to samolot amerykański rozbil się w jej pobliżu i zgubił 4 bomby wodorowe; podobno jedna z nich do tej pory nie została odnaleziona) oraz - co istotniejsze - przystąpili do realizacji projektu "Iceworm" - budując tzw. "Camp Century", 240 km od bazy w Thule. Oficjalnie chodziło o przetestowanie w warunkach arktycznych rożnych technologii - de facto zaś byl to wstęp do budowy poteżnego systemu tuneli pod lodami Grenlandii ( 4000 km długości) na obszarze 135 tysiecy km2, w których na mobilnych platformach miały się przemieszczać wyrzutnie z 600 pociskami balistycznymi średniego zasiegu - wymierzonymi w Sowiety. Ostetecznie z projektu nic nie wyszło - bo się okazało, iż lądolód grenlandzki przemiszcza sie w tempie znacznie szybszym niż przypuszczano, w związku z czym budowa tuneli stała bezprzedmiotowa. O projekcie jak wyżej władze Danii nie zostały powiadomione, co było pogwałceniem umów z 1951r. Budowa Camp Century miała ogromne znaczenie dla rozwoju badań naukowych w Arktyce i przyniosła wiele cennych doświadczeń. W obozie owym - o zgrozo - zainstalowano pierwszą , małą mobilną elektrownię atomową, która zaopatrywała cały obiekt w energię. W chwili obecnej Grenlandia ma autonomię ( od 1979 r.) , od 1985 nie jest członkiem EWG/EU - i zdaje się że zmierza powoli ku niepodległości. Baza amerykańska w Thule nadal funkcjonuje - ale jej status coraz bardziej staje się bardziej problemem władz autonomicznych niż samej Danii. Wiadomo jest, że w pewnym momencie, przemieszczający się lądolód grenlandzki wyrzuci ze swoich bebechów na powierzchnię przemieloną infastrukture Camp Century - i wtedy być może znów zrobi się "ciekawie", bo nie można wykluczyć, iż wśród "wyrzyganej" materii będą przedmioty i substancje stanowiące zagrożenie dla środowiskaa naturalnego.


"The official story told to both the Danish and the US public was that Camp Century was a civilian base, built to “permit year-round studies of weather and snow in a highly strategic area,” according to documents collected during the project. But Camp Century was much more than that. Here, the US studied all major sub-disciplines in geophysics--seismology, meteorology, climatology, glaciology, geomagnetism, and the properties of ice and snow, says Heymann.
But the real purpose was a test site for innovative polar construction, intended to make way for an even bigger scheme: Project Iceworm, a 135,000 square kilometre military installation designed to hold 600 Intercontinental Ballistic Missiles that could be launched from over 2,000 mobile launchers, hidden beneath the ice on a moving rail-road.Planning for Project Iceworm began unbeknown to the Danish government. Only the Danish Prime Minister at the time was aware of possible US nuclear activities in Greenland.
The Danish parliament would not find out about plans for Project Iceworm until the 1990s, and many of details are still classified, held in the Eisenhower Presidential Library in Kansas, USA."

sciencenor(*)e-scientific-control-greenland