Wszyscy są dziś prawnikami ze specjalizacją w prawie międzynarodowym. Choć wiedzą doskonale, że Izrael jest „okupantem”, osiedla są „nielegalne”, a przedsiębiorstwa na Zachodnim Brzegu „sprzeczne są z prawem międzynarodowym”, mieliby kłopoty z powiedzeniem czym jest prawo międzynarodowe, jakie są w prawie różne sytuacje okupacji (inaczej osądzane), jakie prawo naruszają osiedla lub przedsiębiorstwa i, oczywiście, w życiu nie słyszeli zwrotu „uti possidetis”.
Zacznę od najprostszej sprawy: prawo krajowe obowiązuje równo wszystkich obywateli. Prawo międzynarodowe powinno równo obowiązywać wszystkie państwa. Jeśli jest stosowane tylko w stosunku do jednego państwa, to nie jest prawem międzynarodowym. Mówi o tym profesor Robbie Sabel, specjalista w dziedzinie prawa międzynarodowego -Izrael jest wyjątkowy, na potrzeby krytyki tego kraju interpretuje się dowolnie prawa międzynarodowe, zmienia się rezolucje ONZ z niewiążących w wiążące, zmienia się sens pojęć, które w odniesieniu do innych państw używane są w innych znaczeniach. Film (9:51) „Sui generis czyli prawa tylko dla Izraela” ma polskie napisy.
Cóż więc to jest „uti possidetis”? Termin wywodzi się z prawa rzymskiego, pełne łacińskie wyrażenie uti possidetis, ita possideatis tłumaczy się: co posiadasz, będziesz posiadał. Zasada była szeroko stosowana na przestrzeni dziejów, a jej stosowanie rozszerzono także w okresie dekolonizacji na gwarancję nienaruszalności granic państwowych w czasie pokoju. Współcześnie zasada ta miała zastosowanie w trakcie rozpadu państw złożonych (ZSRR, Jugosławia). Zgodnie z nią nowe państwa powstawały w granicach dawnych jednostek terytorialnych. Nie modyfikowano ich granic, choć często nie odpowiadały one podziałom etnicznym.
Ostatnią jednostką terytorialną na tym obszarze był Mandat Brytyjski, obejmujący obecny Izrael, Zachodni Brzeg i Gazę. Arabowie odrzucili propozycję ONZ podziału terenu na część arabską i część żydowską. Napad armii arabskich na nowopowstały Izrael w 1948 r. spowodował zabór części terenów przez Jordanię i Egipt, nigdy nie uznany za legalny przez instytucje międzynarodowe. Prawnie więc, cały teren „od rzeki do morza”, zarówno według decyzji z San Remo, jak zasady „uti possidets”, jest jedną jednostką terytorialną. Cały wywód prawny można poczytać (po angielsku) tutaj
Kwestia „nielegalnej okupacji”. Nawet jeśli ktoś chce pominąć decyzje z San Remo zatwierdzone w Karcie ONZ, Artykuł 80, i powie, że Izrael okupuje Zachodni Brzeg, pozostaje problem okupacji legalnej i nielegalnej. Niewątpliwie w 1967 r. Jordania napadła na Izrael. Gazę Izrael zdobył od Egiptu w wojnie prewencyjnej, ale z Jordanią była to wojna obronna. Tereny zajęte w wojnie obronnej nie są zajęte nielegalnie. Ponadto kwestia okupacji jest zupełnie inaczej traktowana wobec Izraela i wszystkich innych państw okupujących terytoria sąsiednie. Cytat
„Nasze badanie pokazuje, że ONZ używa całkowicie innej retoryki i innego zestawu pojęć prawnych, kiedy zajmuje się Izraelem i kiedy rozważa sytuacje okupacji lub osiedli na całym świecie. Na przykład, w rezolucjach Zgromadzenia Ogólnego 530 razy mówi się o Izraelu jako o ‘mocarstwie okupacyjnym’. Jednak w siedmiu głównych sytuacjach byłej lub obecnej, długiej okupacji militarnej – Indonezja w Timorze Wschodnim, Turcja na Cyprze Północnym, Rosja na obszarach Gruzji, Maroko w Saharze Zachodniej, Wietnam w Kambodży, Armenia na obszarach Azerbejdżanu i Rosja na Krymie ukraińskim – ta liczba wynosi zero. ONZ nie nazwał żadnego z tych krajów „mocarstwem okupacyjnym”. Ani jeden raz. Jest jeszcze gorzej. Od 1967 r. Zgromadzenie Ogólne w rezolucjach określa zajęte przez Izrael terytoria jako ‘okupowane’ 2342 razy, podczas gdy terytoria wspomniane powyżej określa jako ‘okupowane’ łącznie zaledwie 16 razy”.
Kwestia „nielegalnych osiedli”. Po pierwsze, migracja ludzi na terytorium okupowane jest niemal powszechnym składnikiem przedłużonej okupacji wojennej. Po drugie, żadne mocarstwo okupacyjne nie podjęło nigdy żadnych kroków, by zniechęcić bądź zapobiec takiej działalności osadniczej, ani też żadne mocarstwo okupacyjne nie wyraziło opinio juris, sugerującej, że ma taki obowiązek. Po trzecie, w żadnej z tych sytuacji społeczność międzynarodowa ani organizacje międzynarodowe nie opisywały migracji osób na terytorium okupowane jako pogwałcenia Artykułu 49(6). Szerzej po polsku można o tym przeczytać tutaj

Kwestia „nielegalnych przedsiębiorstw”. Cytat: „Ten artykuł stanowi wszechstronne badanie obecnej praktyki państw i precedensów prawnych dotyczących terytoriów okupowanych. … Praktyka państwowa i decyzje ważnych sądów krajowych popierają w pełni przyzwalające podejście do prowadzenia działalności ekonomicznej przez państwa postronne lub osoby trzecie na terytoriach pod długą okupacją lub nielegalną aneksją. Państwa postronne nie mają żadnego obowiązku blokowania takiej działalności ani nalegania na konkretne sformułowania na etykietkach produktu, ani też zapewniania, że ich fundusze pomocy zagranicznej nie są używane na terytorium okupowanym”.

Można o tym również przeczytać w przystępnym tekście (po polsku) tutaj

Kiedy mówi się o prawie międzynarodowym i Izraelu, powołując na profesorskie autorytety, warto pamiętać, że jest to przedmiot dyskusji wśród specjalistów i że jest wiele profesorskich autorytetów, które mają zupełnie inną interpretację: Eugene V. Rostov, Julius Stone, Abraham Bell, Robbie Sabel, Eugene Kontorovich i wielu innych.