Niedawno rząd polski zawarł umowę z Księciem Adamem Karolem Czartoryskim oraz Fundacją Książąt Czartoryskich mocą której za pół miliarda złotych Kolekcja Czartoryskich przeszła na właśność państwa polskiego. Zawarcie umowy przez rządowe media zostało ogłoszone jako wielki sukces - gdyż za ułamek rzeczywistej ceny kolekcja jak wyżej stała się "własnością narodu".
Nie podzielam entuzjazmu rządu. Pół miliarda złotych to fura pieniędzy za coś, co było już własnością narodu i temu narodowi należało się jak prowerbialana buda psu. Bo primo księżna Izabela Czartoryska tworzyła swoją kolekcję z myślą o narodzie, secundo, kolekcja została w 1947 rolu upaństwowiona dekretami Bieruta, tertio, zważywszy na aktulany stan przepisów prawnych - nie było możliwym wywiezienie owej kolekcji za granicę, czy też zrobienie z nią cokolwiek istotnego bez zgody Ministra Kultury. Więc - de facto i de jure - była ona zakotwiczona w Polsce na dobre. I trzeba było - wykorzystując ową sytuację blokować pomysły księcia Pana i brać go na przetrzymanie.
Wszystko jest relatywne. Z jednego punktu widzenia pół miliarda to mało, z innego ogromnie dużo. Jeżeli jednak rząd zdecydował się na takie...pokerowe rozwiązanie - to w myśl tej logiki powinien w najbliższym czasie przedstawić do uchwalenia projekty ustaw przewidujących wypłatę rekompensat za pańszczyznę potomkom polskich ( ukraińskich, białoruskich?) chłopów. Bo przecież kolekcja jak wyżej nie wzięła się out of the blue. Na jej zakup i zgromadzenia wydano określoną sumę pieniędzy - pochodzących z eksploatacji chłopów przy użyciu mechanizmu pańszczyzny. Więc jeżeli teraz płacimy księciu panu za obrazy z kolekcji - to zaraz potem należy zapłacić potomkom chłopów za trud ich antenatów do tej pory niewynagrodzony. Pereat mundus fiat justitia!

"Kolekcja nie mogła być sprzedana nawet na wolnym rynku w Polsce"
Eksperci nie mają wątpliwości. Żeby to zrobić, Fundacja lub książę musieliby złamać polskie prawo. Na przykład ustawę, która pozwala ministrowi kultury zablokować wyjazd każdego dzieła sztuki, nawet w ramach wypożyczenia do zagranicznego muzeum.
W związku z tym nigdy nie mogły (dzieła kolekcji Czartoryskich - red.) trafić na wolny rynek sztuki - zauważa Andrzej Starmach. Dodaje, że "mity o książętach katarskich, którzy chcieli dawać za kolekcję miliard, dwa, pięć czy dziesięć są kompletną bzdurą". - Ta kolekcja nie mogła być sprzedana nawet na wolnym rynku w Polsce - stwierdza.
Pisarz Jacek Dehnel zaznacza, że "nikt nie ma takich pieniędzy, a nikt nie będzie sobie kupował 'Damy z łasiczką' tutaj na miejscu i trzymał jej później w sejfie na terenie Polski, bo nie może tego wywieźć".

www.tvn24.(*)kcji-czartoryskich,706579.html