Protokół ze spotkania Kawiarni Filozoficznej PSR., z dnia 10 lutego 2011 r.
W Spotkaniu uczestniczyli:
Michał, Tymek, Bogdan, Arek II, Przemek, Marian - Moderator.Ustalono następującą listę proponowanych Tematów dyskusji:
1. Czym jest "Świadomość Czegoś"?
2. Co jest większe - Siła Wiary czy Siła Rozumu? Kiedy, dlaczego?
3. Czy stosowanie przemocy jest moralnie usprawiedliwione?
4. Konflikty Kultur, Religii, Ideologii - która lepsza, co decyduje o zwycięstwie?
Po przedstawieniu przez autorów Tematów propozycji ich interpretacji i zakresu, w dwóch turach głosowania, Tematy uzyskały następujące liczby głosów:
1: (3,0); 2: (3,0); 3: (5,3); 4: (4,3).
Dla rozstrzygnięcia remisu, użyto dodatkowego kryterium - rzadkości (usprawiedliwionej) obecności Autora.
Wybrano Temat 4.
-------
Dyskusja tematu: Konflikty Kultur, Religii, Ideologii - która lepsza, co decyduje o zwycięstwie?Tymek (autor Tematu) nie przedstawił Stanowiska Programowego, ale swoje dylematy w tytułowej kwestii: Konflikty są, i są odwieczne. Obserwujemy wypieranie jednych Kultur, Religii, Ideologii przez inne. Która finalnie wygra? Co o tym decyduje? Co jest ich skutecznością? Jaką rolę odgrywa siła ekonomiczna, polityczna, ideologiczna?
Arek postawił pytanie: Jaki jest związek przyczynowy między Kulturą i Religią?
Marian, odpowiadając, podał swoją definicję Kultury - to złożenie pięciu elementów: 1. Systemu Pojęciowego, 2. Systemu Inferencji, 3. Systemu Wartości, 4. Systemu Przekonań, 5. Systemu Norm i Wzorców. Powstała Religia natychmiast przekształca Kulturę swoich wyznawców. Np. jej demonologia natychmiast zmienia System Przekonań, ideologia zmienia Systemy Pojęciowy, Wartości i Inferencyjny, obrzędowość zmienia Normy i Wzorce. Z drugiej strony każda Religia powstaje w jakiejś zastanej Kulturze. Ta Kultura określa możliwość powstania, szanse powodzenia i profil Religii powstającej. A więc, zachodzi tu sprzężenie zwrotne.
Tymek powrócił do swego pytania - jak działa wypieranie? Kiedy Kultura zastępuje Kulturę? Która lepsza?
Następnie zebrani pogrążyli się w długiej i obszernej dyskusji, podając liczne przykłady historyczne takich zmian jakościowych w panujących systemach idei.
Marian zwrócił uwagę, że wartościowanie - "lepsza"/"gorsza" - jest sensowne i możliwe dopiero po ustaleniu dwóch dodatkowych elementów kontekstu - Dla Kogo? i Według jakiego Kryterium?
Arek podkreślił doniosłość świeckiej edukacji w podnoszeniu racjonalności Kultur.
Michał zaznaczył, że Liberalizm i Racjonalizm, choć często chadzają w parze, nie są tożsame. Racjonalizm miewa tendencje do narzucania swoich wyborów.
Marian potwierdził silną korelację współwystępowania. Jednak z definicji są one czymś kompletnie różnym. Liberalizm - to postawa Aksjologiczna, Racjonalizm - to postawa Epistemologiczna (poznawcza). Racjonalizm ma moc obiektywnego rozstrzygania, ale trzeba ludzkiej słabości, aby stąd przejść do narzucania.
Michał i Marian zgodzili się, że Liberalizm i Racjonalizm zawierają wiele elementów silnie przemawiających za wyborem drugiego z nich. Nie dziwi więc społeczna korelacja występowania.
Michał stwierdził, z czym się zgodzono, że w rozwoju cywilizacyjnym społeczeństw zachodzi proces stopniowego poszerzania możliwości luzowania rygorów przymusu (państwowego, plemiennego, itp.) w miarę kumulacji wiedzy (Racjonalizm) i standardów etycznych populacji. Konieczny też brak głodu i ryzyka egzystencjalnego. Wzrost Wolności (Liberalizm) wyzwala zwrotnie kolejne zasoby kreatywności i rozwoju.
-------
Na tym Spotkanie zakończono.
Jak zwykle, uważam że Spotkanie było bardzo udane i owocne.
Zabrakło jednak poszerzenia debaty o wątki wartościowania poszczególnych form Kulturowych, dla ustalonych Kryteriów i Podmiotów. Pozwoliłoby to na udzielenie wiążącej odpowiedzi na tytułowe pytanie - o mechanizm wypierania. To darwinowska, memetyczna selekcja ewolucyjna, w warunkach aktualnych wyzwań otoczenia.
Zachęcam do zamieszczania poniżej uzupełnień i komentarzy do niniejszego Protokołu.
Zapraszam na następne, w czwarty czwartek lutego - Protokolant.
Wątek następnego Spotkania tutaj:
Spotkanie Kawiarni Filozoficznej PSR. w Warszawie, 24 lutego 2011 r. Pozdrawiam Racjonalistów, Marcus Platonicus.