Poszukując klucza interpretacyjnego do II Koncertu f-moll op. 21 Szopena, który nadałby temu utworowi w moich uszach największą głębię wyrazu, przeczułem - jakby za podszeptem jakichś tajemnych mocy; bezwiednie, ale też nie całkowicie bezświadomie; niejako w przebłysku i zupełnie niechcący - że Koncert f-moll mógłby zostać, być może, odczytany jako dzieło zainspirowane jakimś obrazem wielkiej młodzieńczej czy może jeszcze dziecięcej schizofrenii. Zastrzegam, że nie oznacza to od razu, że jest uzasadnione podejrzewanie samego Szopena lub jakiejś osoby z jego najbliższego otoczenia o schizofrenię, lecz chodzi jedynie o to, że Szopen - świadomie czy nieświadomie - znalazł się pod wpływem takiej wizji, być może tylko wpadając w rezonans z jakąś wielką schizofreniczną osobowością, choćby tylko intuicyjnie lub nawet wbrew swej woli (bezwolnie). Przypuszczam, że słuchając pierwszej części Koncertu f-moll każdy, kto doświadczył schizofrenicznych czy schizofrenopodobnych przeżyć, na przykład - wskutek schizofrenii zaindukowanej, mógłby wpaść na ten trop. Przeanalizowawszy te cechy utworu, które mogły mnie jakby siłą wepchnąć na tę ścieżkę interpretacyjną, pozwolę sobie przytoczyć kilka jego cech "schizofrenicznych", takich jak: skrajne wahania nastrojów wyrażone poprzez zaskakujące i liczne modulacje, w których rozpuszcza się tonacja dzieła; dziwaczność struktury dzieła (w aspekcie horyzontalnym, linearnym, jak też wertykalnym); skrajne i nagłe zmiany dynamiki, wywołujące silne pobudzenie emocjonalne (słyszalne zwłaszcza w części pierwszej), przy czym silne i nagłe pobudzenie ulega w przebiegu utworu nagłym zawieszeniom; niezwykłe efekty harmoniczne, częstokroć demoniczne i brutalne w wyrazie; polifoniczność przy nieprawdopodobnym nagromadzeniu różnych środków wyrazowych w najmniejszej części utworu, w wielu miejscach posługująca się jakby efektem mowy ludzkiej, lecz także wywołująca złudzenie mowy - przy czym każdy z nich zachowuje charakter zupełnie osobny i autonomiczny; rozliczne biegniki, które często przywodzą paranoidalne omamy (rozmowy z fantazyjnymi wywołańcami i chowańcami, sobowtóry, oderwane deklamacje, kąśliwe i szydercze śmiechy, podszepty, szlochy i krzyki, trzewne pomruki i bulgoty). Wydaje się, że za część tych efektów mogą odpowiadać nawet jakieś zjawiska związane z fizjologią słuchu, zwłaszcza we fragmentach szybkich i głośnych, które chwilowo przytępiają słuch, dając wrażenie oszołomienia (co sprawia, że na tle muzyki można miejscami wysłyszeć wyraziste szepty i przydechy o specyficznej dla danego słuchacza treści). Zapraszam do słuchania i dzielenia się uwagami. youtu.be/rawF-OsPE70