Miesiąc temu na portalu Racjonalisty zadałem w tytule notatki pytanie „Dlaczego Księżyc tak się ciekawie obraca?”.

Niemal każdy indagowany o to współczesne uczony stwierdzi, że przyczyną tego są „zjawiska pływowe”. Nie zważa on przy tym na to, że z powierzchnią Księżyca ani z jego wnętrzem nie styka się żaden płyn, który analogicznie do ziemskich oceanów mógłby podlegać pływom. Dziwne byłyby takie pływy, które na przemian opóźniają i przyspieszają obroty Księżyca, by je zsynchronizować je z prędkością kątową obiegu orbitalnego.

A wyjaśnienie nie jest skomplikowane. Jeden z internautów po zapoznaniu się ze szkicem poniższego wywodu stwierdził nawet, że podane rozwiązanie jest banalne. Szkoda, że nie uczą tego naszych dzieci w szkołach a uczonych na uniwersytetach …

<- rekonstrukcja twarzy Mikołaja Kopernika. Wyk. Dariusz Zajdel
Pięćset lat temu nasz krajan, ksiądz kanonik Mikołaj Kopernik, zajęty był ważnym problemem kościelnym wynikłym ze znacznego opóźnienia w ówczesnym kalendarzu daty 21 marca w stosunku do obserwowanego czasu wiosennego zrównania dnia z nocą. Ten błąd zawarty w używanym wówczas kalendarzu juliańskim skutkował tym, że data Wielkiejnocy zamiast wypadać w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca przesuwała się znacznie w kierunku lata. Przesunięcie to dotyczyło również wszystkich kościelnych świąt ruchomych. Kopernik zaangażował się w badania ast­ro­no­micz­ne niezbędne do rozwiązania tego ważnego dla papieża problemu. Jednak zadania swojego "grantu" astronomicznego Kopernik nie wykonał. Ale, jak przy wielkich odkryciach naukowych bywa, zajmował się głównie nurtującą go od młodości koncepcją systemu he­lio­cen­t­rycz­ne­go. Zebrany materiał i przemyślenia, za namową przyjaciela, wydał w zadedykowanym papieżowi dziele „O obrotach ciał niebieskich”.
Wiek po Koperniku Jan Kepler, wyznaczył graficznie tor orbity Marsa na podstawie wywiezionych z Pragi wyników pomiarów kątowych położenia planety na niebie, jakie w ostatnich latach swego życia skompletował jego pryncypał - królewski astronom Tychon Brahe. Rysując te kąty na wykresie, Kepler spostrzegł, że Mars (więc prawdopodobnie również inne planety) porusza się wokół Słońca po orbicie eliptycznej, a nie po okręgu jak przypuszczał Kopernik. Zafascynowany tym odkryciem, stosując do zmierzonych parametrów orbit metody numerologiczne, metodą prób i błędów odkrył Kepler słynne prawa Keplera w tym trzecie z nich stwierdzające, że dla wszystkich planet kwadrat okresu obiegu po orbicie jest proporcjonalny do trzeciej potęgi dłuższej osi elipsy orbity. Kilkadziesiąt lat później Izaak Newton - angielski alchemik zasłużony pracami nad uzyskiwaniem złota z innych metali i dlatego mianowany szefem królewskiej mennicy – również niejako przypadkiem, realizując swoje wynikłe z rozmów z kolegami zainteresowania i korzystając z przymusowego czasu wolnego kiedy musiał przestać zajmować się alchemią chroniąc się na wsi przed panującą w mieście zarazą, opracował tam oraz ogłosił teorię powszechnego ciążenia dającą przedziwnym relacjom odkrytym przez Keplera podbudowę teoretyczną, a przy okazji stworzył podstawy rachunku różniczkowego.
Autor przywołując tu powyższe przykłady korzysta z okazji aby zwrócić uwagę jak wielką negatywną role w nauce mają powtarzane, bez własnych przemyśleń, błędne, obowiązujące stereotypy i jak dużą rolę w ich obalaniu, w postępie nauki i cywilizacji, odgrywa przypadek, odrobina szczęścia i wysiłek indywidualny, oraz wybranie innej drogi badań niż spodziewana przez finansującego badacza sponsora lub wskazywana przez poglądy gawiedzi. Niniejszy tekst oraz jego planowane uzupełnienie powstał niemal przypadkiem podczas opracowywania dowodu, że pobieranie od nas kar za korzystanie z energii powstałej ze spalania węgla kopalnego, rzekomo powodującego zwiększenie stężenia CO2 w atmosferze i wzrost jej temperatury jest niesłuszne, bo oparte jest na banalnym błędzie naukowym. A w jaki sposób od obrotów ciał niebieskich można dojść do falsyfikacji teorii antropogenicznej przyczyny globalnego ocieplenia niech na razie pozostanie tajemnicą.
Poczciwie myślącemu naukowcowi wydawać się może, że aby coś zdziałać w fizyce należy pracować w licznym zespole, w wielkim laboratorium, najlepiej ulokowanym gdzieś w Ameryce. Ktoś, kto chciałby odkryć coś w astronomii zapewne uważa, że musi posiadać kosztowny sprzęt, a najlepiej przyznany grant i dostęp do teleskopu gdzieś w górach Chile albo do orbitującego teleskopu Hubbla. Tymczasem można znaleźć sporo nierozwiązanych zagadnień lub co najmniej powszechnie nie zauważanych bądź niezrozumianych zjawisk, które można zaobserwować niemal gołym okiem a dane ich dotyczące wyguglować w Internecie.
Wróćmy do obrotów ciał niebieskich. Warto zauważyć, że w ruchu orbitalnym planety poruszają się nie po dowolnych orbitach eliptycznych, jakie wynikają z praw Keplera, ale tylko po takich, które są kształtem bardzo bliskie okręgom i w dodatku są wzajemnie ze sobą zsynchronizowane. Układ słoneczny zachowuje się jak doskonały synchroniczny mechanizm, dzięki istnieniu którego kolizje pomiędzy planetami Układu są niemożliwe. Wielka ilość oddziaływań grawitacyjnych powoduje w nim drgania, w rezultacie których proporcje między okresami obiegów oscylują wokół pewnych stałych wielkości. Przykładem jednego z bardziej charakterystycznych a niemal niezauważanym przez współczesnych astronomów zjawisk jest synchronizacja okresów obiegu Wenus i Ziemi. Okresy te są w proporcji 8 : 13 - z chwilowym odchyleniem od tej wartości tylko o 0,03%(sic!). Mechanizm synchronizujący opisany jest w titius.bejka.com
Księżyc obraca się dokoła swojej osi dokładnie w takim samym czasie, jaki trwa jego obieg orbitalny, co powoduje, że zawsze jest on do Ziemi zwrócony tą samą stroną. Obrót Merkurego zsynchronizowany jest z obiegiem wokół Słońca w proporcji 3 : 2.