Racjonalista - Strona głównaDo treści
Miód pitny i stypa - najstarsze słowa słowiańskie

Ten wątek jest przedawniony

Działy Forum » ABC Racjonalisty
NapisanoAutorTytuł
31-01-2018 01:39Mariusz Agnosiewicz (moderator)Miód pitny i stypa - najstarsze słowa słowiańskie
Ocena 3 na 3
Najstarsze zachowane w kronikach słowa słowiańskie to "strava" i "medos". Pojawiają się w kronice bizantyjskiego historyka Priskosa Panitesa w połowie V w.:

"W wioskach obficie częstowano nas jadłem: zamiast jednak pszenicy dawano nam proso, zamiast zaś wina, dawano nam napój zwany przez miejscowych medos". Słowianie wyróżniali się dietą bezglutenową, co powtarza wielu ówczesnych autorów, np. relacja arabska z pocz. IX w.n.e., Ibn Rosteha podaje: "Wszyscy Słowianie są czcicielami ognia, uprawiają najwięcej prosa". Dziś na półkach z żywnością ekologiczną jako kasza jaglana. Medos to z kolei prasłowiańskie określenie miodu pitnego (por. łotewski "medus", litewski "midus", starocerkiewnosłowiański "medŭ").

Priskos podaje, że po śmierci Attyli Hunowie żegnali go nad jego grobem uroczystą "stravą, jak to nazywają". Jest to słowo a przede wszystkim zwyczaj czysto słowiański, który dziś w zmienionej już postaci nazywamy z łacińska stypą. Jak podaje Encyklopedia PWN, w Polsce do XVI w. stypę określano tak jak pożegnanie Attyli: strawą. Jeszcze do XX w. miała ona miejsce właśnie nad grobem zmarłego. Priskos opisuje tutaj ziemie węgierskie, lecz obyczaje niewątpliwie słowiańskie (relacje między Hunami a Słowianami są dość złożone).

Na zdjęciu tradycyjna słowiańska stypa zwana dawniej strawą:


Dawna kultura słowiańska pod pewnymi względami przypominała klimaty z "Rodziny Adamsów" - była mocno cmentarna, ze świętami zmarłych nawet sześć razy do roku. Wiązało się z nimi wiele życia społecznego, w szczególności pomoc ubogim i żebrakom. Wierzono, że duchy przodków krzątają się po świecie jako żebracy, dziady. Pomoc żebrakom w czasie świąt zmarłych uważana była za wypełnianie obowiązków wobec zmarłych.

Jest w tej kronice jeszcze jedno słowo uważane za słowiańskie: "kamon", pisze się, że to chyba było piwo jęczmienne. Być może, ale nie znam dowodów na rzecz tej tezy.
Autor wątku ma uprawnienia do usuwania wypowiedzi, jeżeli łamią regulamin Forum lub znacznie odbiegają od tematu.

Arminius (25555 punktów)zdjęcie
>Jeszcze do XX w. miała ona miejsce właśnie nad grobem zmarłego.

Świetne zdjęcie, z brzeziną cmentarną kreującą klimat wanitatywny. Czy jest Pan w posiadaniu jego bardziej szczegółowego opisu?
Celecrin (6386 punktów)Odp: Miód pitny i stypa - najstarsze słowa słowiańskie
Medos nie jest słowiańskim słowem. Raczej wymowa jest germańsko-bałto-słowiańska.

Medu- Proto-Indo-European- intoxicating drink, sweet drink.

Balto-Slavic: medus
Celtic: medu
Germanic: meduz
Słowiański: mȇdъ
Staroangielski : meodu
Dzisiejszy angielski: maed
I tak mamy dziś w polskim miód. Warto powiedzieć, że dzisiejszą nazwę angielską mead wymawia się z miękkim i (miid) co jest w sumie bardzo bliskie polskiego natomiast staroangielskie wymawiało się prawdopodobmie (miodu).
www.csun.edu/~sk36711/WWW/KAG/ch3.html


31-01-2018 16:43 
 Ocena 1 na 1
Mariusz Agnosiewicz (moderator)
>Medos nie jest słowiańskim słowem.

Jest słowem prasłowiańskim. To że w Anglii czy we Francji słowo to brzmi podobnie nic nie znaczy, gdyż w CAŁYM indoeuropejskim świecie oraz w jego przyległościach na miód pitny mówi się wariantami zaledwie dwóch praindoeuropejskich słów (medhu oraz melit). Dlatego w prawie całej Europie są to różne warianty tego samego słowa. I chodzi właśnie o to, komu jaki wariant przypiszemy. Opis kronikarski dotyczy dzisiejszych ziem węgierskich. Nigdzie poza tymi ziemiami nie spotykamy wariantu "medos". Ty twierdzisz, że jest to słowo bałtyckie. Ja twierdzę, że jest to słowo prasłowiańskie, ponieważ:
- lud, który się nim posługiwał został opisany dokładnie tą samą differentia specifica, którą później zawsze opisywani byli Słowianie - to Słowianie wyróżniali się uprawą prosa;
- lud, który się nim posługiwał, posługiwał się także niewątpliwie już słowiańskim słowem "strava", które nie tylko występowało u Polaków przez setki lat, ale na dodatek odnosiło się do tego samego obyczaju.
Bardziej zasadnie można by się zatem spierać na ile jesteśmy tylko Słowianami, niż nad tym, że słowa medos używał lud, który może być utożsamiany z Polakami (wiemy z kronik ruskich, że Lechici, którzy budowali państwo polskie mieszkali wcześniej właśnie w tym naddunajskim regionie.

W każdym razie miód pitny to była Coca Cola najważniejszej kultury europejskiej - praindoeuropejskiej, o czym właśnie świadczy, że calutka Europa nazywa ten trunek praktycznie tak samo, a to się za często nie zdarza.

Ps. Jednym z polskich określeń potocznych na miód jest miodas
Celecrin (6386 punktów)
>Jest słowem prasłowiańskim.
Nawet nie jestem pewien czy używanym przez prasłowian.
Dla mnie to nie mówisz o wyjątkowym słowie prasłowiańskim (co to znaczy w ogóle? chodzi o protosłowiański?) tylko jakiejś odmianie słowa praindoeuropejskiego. Najstarszym zapisamym słowem określającym miód pitny jest madhu, i napisane zostało w sansktycie. Według mojego punktu widzenia nie jest słowem słowiańskim, a współdzielonym i innymi językami indoeuropejskimi. Tak jak nie polskim słowem jest "fajny" (choć to zły przykład, bo medu(s) był zanim nasz słowiański język powstał, a afajny to słowo zapożyczone z angielskiego). Przepraszam ale dla mnie madhu, medhu, methy (grecki), mid (irlandzki), mjød (duński), medu (staroangielski), medoz (germański), a Twój medos to to samo.
Mariusz Agnosiewicz (moderator)
>Dla mnie to nie mówisz o wyjątkowym słowie prasłowiańskim (co to znaczy w ogóle? chodzi o protosłowiański?) tylko jakiejś odmianie słowa praindoeuropejskiego.

No a czymże jest nasz słownik, jak nie odmianami praindoeuropejskiego. Niektóre nasze słowa są zresztą identyczne w brzmieniu z praindoeuropejskimi.

Chodzi po prostu jaki lud posługiwał się danym wariantem. NASZ lud posługiwał się słowem medos. Słowem tym nie posługiwał się żaden inny lud.

>Według mojego punktu widzenia nie jest słowem słowiańskim, a współdzielonym i innymi językami indoeuropejskimi.

Cała wspólnota indoeuropejska współdzieli to samo słowo. Rzecz tylko w jego WARIANTACH. Medos jest słowem bliskim współczesnemu słowiańskiemu meda (ukr.), a że dotyczył regionu węgierskiego oraz odpowiadających Słowianom obyczajów i innych słów, więc najrozsądniej przyjąć, że to właśnie protosłowiańskie.
Celecrin (6386 punktów)
>Chodzi po prostu jaki lud posługiwał się danym wariantem. NASZ lud posługiwał się słowem medos. Słowem tym nie posługiwał się żaden inny lud.
Balto-Slavic: medus.
lv.wikipedia.org/wiki/Medus
Mariusz Agnosiewicz (moderator)
>>Chodzi po prostu jaki lud posługiwał się danym wariantem. NASZ lud posługiwał się słowem medos. Słowem tym nie posługiwał się żaden inny lud.
>Balto-Slavic: medus.
>lv.wikipedia.org/wiki/Medus

Możemy określić medos jako słowo prawdopodobnie bałtosłowiańskie, wszak w wątku inicjującym właśnie porównałem je do litewskiego i łotewskiego. Ale nie bałtyckie, bo to jednak nie ten region. Bałtosłowiańskie pasuje.
Celecrin (6386 punktów)
>Możemy określić medos jako słowo prawdopodobnie bałtosłowiańskie, wszak w wątku inicjującym właśnie porównałem je do litewskiego i łotewskiego. Ale nie bałtyckie, bo to jednak nie ten region. Bałtosłowiańskie pasuje.
Nie chcę być upierdliwy.
III tys. p.n.e. - z rodziny języków indoeuropejskich wyłaniają się mniejsze wspólnoty, m.in. bałtosłowiańska.
koniec II tys. p.n.e. - rozpad wspólnoty bałtosłowiańskiej na ludy prabałtyjskie i prasłowiańskie.
poł. I tys. p.n.e. - migracja Bałtów na zachód, zasiedlenie ziem od dolnej Wisły aż po Zatokę Ryską.
Historia powszechna. Wikibooks.

Rozmowę traktuję jako ciekawostkę, więc luzik.
Mariusz Agnosiewicz (moderator)
>koniec II tys. p.n.e. - rozpad wspólnoty bałtosłowiańskiej na ludy prabałtyjskie i prasłowiańskie.

To że być może rozpad wspólnoty bałtosłowiańskiej nastąpił ok. 1000 p.n.e., nie oznacza przecież że to wtedy miała miejsce wyraźna cezura językowa. Proces użytkowania poszczególnych bałtosłowiańskich słów trwał kolejne setki lat. A niektóre do dziś w obu wspólnotach pozostały takie same.
02-02-2018 11:13 
 Ocena 1 na 1
Celecrin (6386 punktów)
Ok. Tylko mi chodzi o to, że "medos" nie jest słowem prasłowiańskim, bo jest na 100% słowem bałtosłowiańskim, a tak naprawdę według mnie jednym z najstarszych słów indoeuropejskich (bo drobne zmiany słowa nie mają dla mnie znaczenia).
Bałtosłowianie (to jest hipotetyczna grupa ludzi i języka to nie to samo co Słowianie, prawda?
Dlatego w sumie nie wiadomo skąd to słowo usłyszane przez Greka pochodzi. Mi się nie podoba bo nie wygląda na Słowiańskie. Nasz język charakteryzował sie "jotami" i głoskami nosowymi.
Mariusz Agnosiewicz (moderator)
>Ok. Tylko mi chodzi o to, że "medos" nie jest słowem prasłowiańskim, bo jest na 100% słowem bałtosłowiańskim

Zdecydowanie jest to błędny wniosek. To słowo po prostu podobne do słów bałtyjskich, ale jest to INNE słowo.
Bardzo wiele wariantów słowa miód pitny z bardzo różnych języków różni się tak samo jak medos i medus. Np. w języku holenderskim miód pitny to MEDE, natomiast w języku gruzińskim jest to MEDA. Czy zatem można powiedzieć, że gruzińskie meda wywodzi się z języka holenderskiego lub vice versa? Nie można.
Tak samo podobieństwo medos do medus niczego takiego nie pokazuje. By ocenić co to za słowo, trzeba zobaczyć, jaki lud się nim posługiwał i gdzie.
- jaki: odpowiadających cechom specyficznym właśnie narodów słowiańskich
- gdzie: na ziemiach, które obejmuje kultura słowiańska
Šemū' el Lönneberg (1919 punktów)
(zablokowany)
Uznam, że masz rację jeśli powiesz mi jak się mówi miód i stypa po kazachsku i po Wietnamsku.
Najbardziej mnie interesuje jak się mówi mód po wietnamsku bo to język który należy do typu analitycznego, który wyraża stosunki gramatyczne za pomocą luźnych morfemów w postaci form czasownika posiłkowego, przysłówków i przyimków.
Mariusz Agnosiewicz (moderator)
>>Ok. Tylko mi chodzi o to, że "medos" nie jest słowem prasłowiańskim, bo jest na 100% słowem bałtosłowiańskim
>Zdecydowanie jest to błędny wniosek.

Przyznaję rację: to najpewniej słowo bałtosłowiańskie.
wwnf (2790 punktów)
(zablokowany)
Na marginesie: czy niedźwiedź (miedvied') - to taki ktoś, w sensie miś, który wie,
gdzie w lesie jest miód? No chyba, że na pasiekę się wkradnie.
Šemū' el Lönneberg (1919 punktów)
(zablokowany)
wwnf (2790 punktów)
(zablokowany)
>www.racjonalista.pl/forum.php/s,753603#w753948

Na obecnym etapie rozwoju nie jestem w stanie docenić; trudno. Ale dziękuję.
Šemū' el Lönneberg (1919 punktów)
(zablokowany)
>Na obecnym etapie rozwoju nie jestem w stanie docenić; trudno. Ale dziękuję.
W takim razie serdecznie polecam wyroby pewnej firmy z Karagandy, które można kupić na Białorusi.
karagandy-nan.kz/index.php?page=companies
wwnf (2790 punktów)
(zablokowany)
Nie mam łba do biznesów, zwłaszcza w handlu obnośnym.
Wera (1540 punktów)
>Na marginesie: czy niedźwiedź (miedvied') - to taki ktoś, w sensie miś, który wie,
>gdzie w lesie jest miód? No chyba, że na pasiekę się wkradnie.

Wydaje mi się, że miedvied to coś, co wiedzie do miodu.
Znaczy mogę sobie wyobrazić, że ludzie chodziliby za nim, żeby im pokazał źródło miodu.
wwnf (2790 punktów)
(zablokowany)
>>Na marginesie: czy niedźwiedź (miedvied') - to taki ktoś, w sensie miś, który wie,
>>gdzie w lesie jest miód? No chyba, że na pasiekę się wkradnie.
>Wydaje mi się, że miedvied to coś, co wiedzie do miodu.
>Znaczy mogę sobie wyobrazić, że ludzie chodziliby za nim, żeby im pokazał źródło miodu.

A; dobre. Tylko tak, żeby nie wyczuł!
diogenes (42753 punktów)
>Słowianie wyróżniali się dietą bezglutenową...

Coś wiadomo o ich matematyce?

>Dawna kultura słowiańska ... była mocno cmentarna, ze świętami zmarłych nawet sześć razy do roku.

Idziemy do przodu...za sprawą pewnych miesięcznic.

Okres ważności moich postów kończy się z chwilą ich opublikowania.
oportunista (1711 punktów)
Wiedziałem, wiedziałem, że naszymi przodkami byli jacyś Adamsowie, bo niepodobna byśmy tak po plebejsku od Adama i Ewy

Wróć do listy wątków działu ABC Racjonalisty
Aby pisać w tym wątku, musisz się zalogować

  

Zaloguj przez OpenID..
Jeżeli nie jesteś zarejestrowany/a - załóż konto..

Szukaj na Forum  Przewodnik  Regulamin i instrukcja obsługi Forum  Kolegium Moderatorów

 


[ Regulamin publikacji ] [ Bannery ] [ Mapa portalu ] [ Reklama ] [ Sklep ] [ Zarejestruj się ] [ Kontakt ]
Racjonalista © Copyright 2000-2018 (e-mail: redakcja | administrator)
Fundacja Wolnej Myśli, konto bankowe 101140 2017 0000 4002 1048 6365