Motywem przewodnim tego wątku będzie symetria, a konkretniej jej brak.

Zginął prezydent wraz z niemal setką osób. Wydarzenie samo w sobie straszne, jednak ze względu na społeczne funkcje ofiar, zyskało ono dodatkowy wymiar - "narodowościowy". I ten dodatkowy wymiar okazuje się niezwykle konfliktogenny - z jednej strony, część osób doświadcza wzruszeń i smutku, z drugiej, niektórzy odczuwają rozdrażnienie wywołane reakcjami tych pierwszych. Jeszcze inni, nieliczni, stroją sobie z całej sytuacji żarty, albo deklarują, że ich to w ogóle nie obchodzi.

Jeśli chodzi o kontestatorów na racjonaliście.pl, to użytkownikom (1)nie podoba się, że całe wydarzenie nazywane jest "największą tragedią", (2) kwestionują nazwanie zmarłych elitą, (3) krytykują szczerość powszechnej żałoby lub w ogóle jej potrzebność, (4) oburzają się na brak lub niechęć do racjonalnej analizy konsekwencji oraz (5) żartują sobie z ludzi wierzących i KK. Zaznaczam, że chodzi mi wyłącznie o kontestatorów.

1. Według racjonalistów wypadek nie jest "największą tragedią", bo były przecież tragedie większe - tak uważa na przykład Pan Zbysław Śmigielski, i jako przykład większych tragedii podaje Powstanie Warszawskie. Gdy jednak przywołać wypowiedź premiera Tuska, w której stwierdził on, że tragedia ta jest największą "w powojennej historii Polski", większość osób zgadza się z takim ujęciem tematu. Moim zdaniem taka licytacja sama w sobie jest czymś niedorzecznym i niestosownym, jednak można prowokacyjnie zapytać: jakie jest kryterium? Ważymy ilość ofiar czy znaczenie polityczne czy może reakcje ludzi albo nastroje społeczne? Wydaje się to być jednak zadaniem dla historyków i sprawą przyszłości.

2. Niektórych racjonalistów śmieszy, gdy słyszą, że zmarli byli "elitą". Rozumiem to w ten sposób, że ofiary nie byli dla nich osobami zasługującymi na szacunek ze względu na wiedzę czy postawę moralną. Wikipedia definiuje elitę jako "kategorię osób znajdujących się najwyżej w hierarchii społecznej, pod jakimś względem wyróżnionych z ogółu społeczeństwa, mającą często zasadniczy wpływ na władzę oraz na kształtowanie się postaw i idei w społeczeństwie." Oczywiście osoby zmarłe w wypadku podpadają pod taką definicję, ale najwidoczniej kontestatorzy posługują się inną definicją elity, przypuszczam, że nieco subiektywną. Wszak z tej perspektywy każdy może sobie za elitę uważać kogo chce - całkowita dowolność, relatywizm.

3. Część racjonalistów sugeruje, że modlący i płaczący ludzie są hipokrytami. Darlove nazywa ich "obłudnie zatroskanymi obłudnikami". Inni mówią o tym, że wcześniej wypowiadali się przecież krytycznie o prezydencie Kaczyńskim. Moim zdaniem, nie jest to jednak obłuda ale coś wspaniałego - w obliczu sytuacji granicznej ludzie potrafią się wznieść ponad podziały światopoglądowe i opłakiwać zmarłego, jako przeciwnika, ale jednak osobę dobrą i wartościową. Trochę patetycznie to zabrzmiało, ale tak właśnie myślę.

Z drugiej strony niektórzy, jak np lilic, twierdzą, że na świecie dzieje się tyle tragedii, po co więc przejmować się tą wczorajszą? W takim momencie przychodzi mi dość cyniczne porównanie z ostatnimi postami odnoszącymi się do księży-pedofili. Czy to, że gdzieś indziej dzieje się coś strasznego znaczy, że to co dzieje się u nas traci na znaczeniu? Nie sądzę. Gdyby to była prawda nic tak na prawdę nie miałoby znaczenia.

4. Armita zwraca uwagę na przykrości jakich doznała od osób opłakujących ofiary w sytuacji, gdy chciała się tylko dowiedzieć, jakie będą konsekwencje tej całej sytuacji, pytając czy próba racjonalnej analizy jest aż tak niestosowna?

Uważam, że nie jest oraz wnioskując na podstawie materiałów w tv - nikt, albo niewielu uważa, że jest. I niuans: umówmy się - racjonalna analiza racjonalnej analizie nie równa. Może wystąpić sytuacja, gdy ktoś, często przekornie, będzie racjonalizował "złośliwie", tylko dlatego, bo nie czuje tego co ci "rozemocjonowani" i chciałby im trochę dopiec, pod sztandarem walki o rozum. Później będzie miał oczywiście pretensje: ej, co się pyrgacie irracjonaliści? Co, macie alergię na rozum?

Gdyby taka sytuacja nie była możliwa, w psychologii nie pojawiłby się termin "asertywność", a skoro jest taki termin (naciągane rozumowanie, ale wiadomo o co chodzi), a wiele osób asertywności próbuje się nauczyć, znaczy to, że część z tych osób asertywna nie jest - więc nie zawsze ich, być może szczere, próby chłodnej analizy pojawiają się w odpowiednim miejscu i czasie, w odpowiedni sposób. Mówię tylko - rzeczywistość nie jest zero-jedynkowa, a ludzie to nie roboty. Być może szkoda, ale jednak.

5. Nabijanie się z wierzących. Darlove zastanawia się, czemu w obliczu tego wypadku "Nikomu nie przyjdzie do głowy, a katolom w szczególności, że Bóg tak chciał i zamiast płakać należy się cieszyć". Lilic zastanawia się "czy przypadkiem doktryna nie mówi katolikom, że spotkanie z ich bóstwem to radość?". Maciek sugeruje, żeby "zamiast tych mszy żałobnych zapytać go (Boga) dlaczego zabił nam Prezydenta." bo "Przecież wszystko dzieje się z woli boga". Pojawiają się również wypowiedzi naśmiewające się z reakcji żałobników. Przykłady można mnożyć. Cóż, mi pozostaje jedynie przypomnieć, że religia w sytuacjach granicznych jest wsparciem w bólu, a nie jego wyjaśnieniem, co pojawia się w każdym miejscu chrześcijaństwa - cierpienie jest tam nazywane tajemnicą - "czemu Bóg na to pozwala?" - to pytanie pozostaje zawsze bez odpowiedzi.