W wątku "Przymusowe badanie kobiet" www.racjonalista.pl/forum.php/s,322583 poruszono też między innymi kwestie edukacji, akcji edukacyjnych i temu podobnych.

Generalnie dominuje opinia - nieskuteczne. Z czym się najzupełniej zgodzę.

Dotyczy to niemalże KAŻDEJ akcji edukacyjnej prowadzonej w naszym kraju.

Pytanie jakie więc należy sobie postawić brzmi: "Jak powinna wyglądać skuteczna akcja edukacyjno informacyjna?"

Oto moje przemyślenia na ten temat.

Obecne akcje tego rodzaju opierają się prawie wyłącznie na mediach, bilbordach i innych sposobach przekazywania informacji, brutalnie mówiąc, niezamówionej. Używają więc dokładnie tego samego kanału informacji, jakiego używa reklama. A co jak co, ale filtrowania reklam tośmy się już dawno nauczyli.

Tak więc: media i bilbordy są dobre by przykuć na chwilę uwagę. I nic więcej.

Jak wiadomo wszystkim nauczycielom edukacja polega na powtarzaniu. Media teoretycznie spełniają ten wymóg. Trzeba jednak pamiętać, że jest to prawie zawsze informacja nie zamówiona. Czyli w prost - nie chciana. Dowolne powtarzanie nie sprawi, byśmy ją zapamiętali. A już w ogóle - skojarzyli z pewną powinnością. A przecież edukacja uczy zazwyczaj o powinnościach: tego nie powinno się robić, to powinno, tak lepiej, tak gorzej.

Z drugiej strony, jest też jak w popularnym dowcipie: magister musi wiedzieć wszystko, doktor wiedzieć w której to książce, docent - gdzie leży książka, a profesor: gdzie jest docent.

Czyli: informacja musi być dostępna, ale też musi być dostępna informacja GDZIE SZUKAĆ dalszych informacji.

Informacja jest dostępna wtedy, gdy znajduje się w miejscu w którym jest potrzebna. To dlatego informację o typie baterii i sposobie jej włożenia umieszcza się w urządzeniu wewnątrz pojemnika na baterię a nie wyłącznie w instrukcji obsługi.

Tu negatywny przykład z mojego podwórka:

Spółdzielnia mieszkaniowa, która zarządza osiedlem na którym mieszkam wydaje od czasu do czasu informator. Dostarcza go do domu. W tym co którymś wydaniu informatora znajdują się informacje co robić ze śmieciami nietypowymi.

Oto przykład źle prowadzonej akcji informacyjnej. Informacja o tym JAKIE odpady wyrzucać do śmietnika i GDZIE wyrzucać odpady które nie powinny tam trafić powinna znajdować się w miejscu, w którym jest potrzebna. Czyli - na śmietniku.

Po drugie: informacja musi być kompletna i rzetelna.

I tu kolejny przykład negatywny z tej samej branży: pojemniki na śmieci sortowane. Są już opisane, jednak jest to opis "literacki": Pojemnik na szkło. Wrzucać butelki, słoiki. Nie wrzucać kieliszków, szklanek, szyb, kryształów... itp, itd.

Taka informacja jest podwójnie pusta: fachowiec od szkła nie będzie na jej podstawie wiedział, jakiego szkła nie wrzucać (z jakimi domieszkami), laik i tak będzie miał kłopoty z rozpoznaniem (kufel to kieliszek czy bardziej słoik?). Nie ma też żadnej możliwości odwołania się do innych źródeł informacji.

A wystarczy przecież przywołać określone oznaczenia i zadbać, by towary były odpowiednio oznaczane. Spora część opakowań już teraz zawiera oznaczenia, które teoretycznie pozwalają na umieszczenie ich we właściwych pojemnikach na odpady.

Po trzecie wreszcie: informacja musi docierać do miejsca przeznaczenia.

To jest słabością akcji medycznych dla odmiany. Multum ulotek, informacji i plakatów znajdujących się w placówkach służby zdrowia reprezentuje akcję nieskuteczną - informacja dociera bowiem jedynie do tych, którzy JUŻ UDALI SIĘ do placówki służby zdrowia. A więc - najprawdopodobniej - są pod opieką lekarską, czyli poddają się także jakiejś tam profilaktyce.

Takie podeście bazuje na założeniu, że informacja powinna znajdować się tam, GDZIE ludzie jej SZUKAJĄ.

Jest to słuszne... tyle, że nie w tym przypadku.

W akcjach edukacyjnych chce się bowiem docierać przede wszystkim do tych, którzy NIE SZUKAJĄ informacji. Człowiek który widzi lekarza raz w życiu (przy porodzie) nie szuka informacji o profilaktyce medycznej. Podobnie ten, kto całe życie wywalał śmieci do lasu nie będzie szukał informacji o tym jak utylizować odpady.

Teoretycznie więc - znowu media, jako ten wielki śmietnik informacji w którym każdy niemalże od czasu do czasu musi się zanurzyć. Tu jednak znowu problem - media mogą jedynie wzbudzić chwilowe zainteresowanie. Trudno tym kanałem przekazać pełniejsze informacje przede wszystkim dlatego, że muszą one konkurować o uwagę odbiorcy z reklamą.

Tak więc moim zdaniem: nie media. W wypadku śmieci akurat - tabliczki na wjeździe do lasu. Może to głupie, ale w okolicy w której mieszkam NIGDZIE nie widziałem informacji o tym, że śmieci do lasu wywozić NIE WOLNO.

Chociaż tabliczki "nie wolno" są przykładem, także złej, negatywnej akcji informacyjnej. Spotykam się bowiem z oznaczeniem czego NIE WOLNO wrzucać do śmietnika, bez wyraźnego wskazania CO Z TYM ODPADEM ZROBIĆ. Zapisu "utylizować zgodnie z przepisami" do informacji rzetelnej i pełnej zaliczać nie mam zamiaru.

Czyli dobrą akcję informacyjną powinno cechować:
- dostępność do informacji;
- umieszczenie informacji w miejscu jej użytkowania;
- kompletność i przejrzystość informacji;
- wskazanie źródeł dodatkowej informacji;
- dostarczenie informacji do przeznaczonego odbiorcy.

Jakie są Wasze propozycje?

Pozdrawiam,