W języku kolokwialnym określenie "średniowiecze" to synonim ciemnoty i zacofania. Oświeceniowym ideologom, którzy Średniowiecza nie lubili bynajmniej nie z powodu jego zacofania lecz raczej z powodu dominującej w tym okresie roli Kościoła, udało się to wmówić pospólstwu i tak to trwa po dzień dzisiejszy. Oczywiście taka ocena Średniowiecza jest z gruntu fałszywa. Średniowiecze, najdłuższy okres w dziejach nowożytnych (ok. 1000 lat) wcale nie było okresem zastoju. Nie będę tu powoływał się na liczne wynalazki i odkrycia tego okresu, rozwój oświaty (uniwersytety), architektury, kultury i sztuki, nawigacji, rolnictwa, itd. itp. To, że był to okres bardzo płodny można wykazać dużo prościej. Pojęcie Średniowiecza można odnieść wyłącznie do Europy Zachodniej. Inne tereny, a tym bardziej inne kontynenty, nie doświadczyły "przekleństwa" tego okresu. Jak zatem wytłumaczyć, że z tej "nocy" Średniowiecza Europa Zachodnia wynurzyła się jako dominująca siła na światowej arenie? Siła, która zdystansowała kraje, które nie zaznały "mroków" Średniowiecza.
A tak na marginesie. Jeżeli Średniowiecze uznamy za symbol zacofania, to Polska jawi się jako kraj bardzo postępowy. Gdy bowiem w Europie Zachodniej Średniowiecze trwało ok. 1000 lat, to u nas tylko ok. 500.

Napisał Pan o wynalazkach, uniwersytetach i innych odkryciach. Jak sam Pan wspomniał był to ogromny przedział czasowy więc nic dziwnego ,że na czas jego trwania przypadło wiele odkryć. Ale porównując to z odkryciami oświecenia czy baroku to średniowiecze jak najbardziej można określić mianem zacofania i ciemnoty. Oczywiście nie można wszystkiego zwalać na kościół ale miał on w tym spory udział. To on ograniczał rozwój oświaty i tępił wszystkie nowinki. Zacofanie tej epoki było zarówno na płaszczyźnie naukowej jak i społecznej. Większość tzw. wynalazków jak Pan to określił bliżej czy dalej związane były z wojnami. Tak więc pod względem przydatności były całkowiecie zbędne. Mówienie ,że to oświeceniowi ideologowie wmówili to pospólstwu jest chyba raczej błędne. Bo krytyka średniowiecza nie kończyła się tylko na oświeceniu.Zresztą sam nie wiem bo być może jako jeden z pospólstwa uległem tym ideologom. Ale temat jest warty poruszenia. Ciekawi mnie co na to reszta pospólstwa z tej strony?

Dlaczego zatem inne kraje nie zdystansowały Europy Zachodniej? Czyżby to zacofane Średniowiecze było jednak, w porównaniu z panującą w nich sytuacją, całkiem postępowe?
A za użyte przeze mnie określenie "pospólstwo" przepraszam, trochę przesadziłem. Proszę zatem w miejsce "pospólstwu" wstawić "szerokim warstwom społeczeństwa".

>Dlaczego zatem inne kraje nie zdystansowały Europy Zachodniej? Czyżby to zacofane Średniowiecze było jednak, w porównaniu z panującą w nich sytuacją, całkiem postępowe?
>A za użyte przeze mnie określenie "pospólstwo" przepraszam, trochę przesadziłem. Proszę zatem w miejsce "pospólstwu" wstawić "szerokim warstwom społeczeństwa".
>
Ale zdystansowanie pod jakim względem? Pod militarnym to tłumaczyć nie trzeba bo pod tym względem my ,jako europejczycy byliśmy rozwinięci aż zbytnio. A czy pod względem naukowym czy społecznym, to można by polemizować. Weźmy takie Chiny. W wielu dziedzinach bili nas o głowe. To od nich przejęliśmy ogromną część odkryć, wogóle większość odkryć w tamtych wiekach była łupem wojennym, wynikiem np. krucjat. Na europejskie dziedzictwo kulturalne składa się dorobek całego świata. Raczej to nie nasza nauka ,która w tamtych czasach była opłakana tylko właśnie siła militarna przyczyniły się do dominacji europy.Pozostaje tylko pytanie czy nie dało się dojść do tego stanu wiedzy mniejszym kosztem i cierpieniem innych? Jeśli na tym ma polegać wielkość średnioweicza to jakoś to do mnie nie przemawia. Średniowiecze z całą pewnością było zacofane. Europa zamiast się rozwijać zbroiła się. Gdyby choć część tych środków i przeznaczyć na naukę napewno wszystko potoczyło by się inaczej. A tak musieliśmy żerować na odkryciach innych...

>A tak na marginesie. Jeżeli Średniowiecze uznamy za symbol
>zacofania, to Polska jawi się jako kraj bardzo postępowy.
>Gdy bowiem w Europie Zachodniej Średniowiecze trwało ok.
>1000 lat, to u nas tylko ok. 500.
To chyba miał być żart? Inaczej za najbardziej postępowe państwa trzeba byłoby uznać te, które nie istnieją.

>>Gdy bowiem w Europie Zachodniej Średniowiecze trwało ok.
>>1000 lat, to u nas tylko ok. 500.
>To chyba miał być żart?
Czyżby był zbyt subtelny?

>średniowiecze jak najbardziej można określić mianem zacofania i ciemnoty. Oczywiście nie można wszystkiego zwalać na kościół ale miał on w tym spory udział. To on ograniczał rozwój oświaty i tępił wszystkie nowinki.
Mylisz się. Jeżeli Średniowiecze stanowiło krok w tył w dziejach ludzkości to nie przez Kościół. Wręcz przeciwnie, to dzięki Kościołowi udało się Europie Zachodniej nie tylko przetrwać ten obiektywnie trudny okres ale i nieźle się rozwinąć.
Poczytaj sobie co ma do powiedzenia na ten temat Karol Kautzky.
listserv.c(*)sts/polski/kautsky/kosciol.htm

Zatem jednak żart... Ufff! Ulżyło mi! Bo już się bałem, że mam do czynienia z głuptakiem skłonnym "udowadniać" za chwilę wyższość cywilizacyjną Czarnogóry nad Anglią, Francją czy Holandią.

Taaa... odrzucenie i zanegowanie dorobku cywilizacyjnego starożytnych na pewno przyczyniło się do niebywałego rozkwitu. Nic tak nie rozwinęło myśli ludzkiej jak wielowiekowe głoszenie płaskości Ziemi, nic tak nie wpłynęło na rozwój nauki jak głoszenie, że teologia jest "królową nauk". Już sam fakt zastoju naukowego i społecznego w okresie 1000 lat świadczy jakim dobrodziejstwem była dla Europy hegemonia KK. Na nieszczęście dla tego błyskotliwego rozwoju cywlizacyjnego pod wspaniałym przewodem KK na świecie uchowały się dzieła starożytnych, na nieszczęście dla tego wspaniałego rozwoju zapewnianego przez KK rozwijała się matematyka na obszarach wolnych od zbawiennego wpływu KK...

Och, jaka to tragedia dla całej ludzkości, że katolicki papież nie mianuje przywódców wszystkich państw, jaka to tragedia, że katolicka teologia nie decyduje co jest dopuszczalne w nauce a co nie. Jaka to tragedia, że nie mamy jednego, katolickiego, światowego rządu.

Tak mi się przypomniało - w XVII wieku w antykatolickiej Anglii powstały pierwsze na świecie towarzystwa ubezpieczeniowe i banki. Na szczęście w ówczesnej, katolickiej Polsce, nic równie bluźnierczego nie przyszło do głowy. Dopiero prawie 400 lat później daliśmy się ogłupić "cywilizacji śmierci" i u nas też powstały takie instytucje. Ale nie ma co załamywać rąk - obecna, jedynie słuszna, bo katolicka władza nosi się z zamiarem likwidacji tych bezecnych świątyni mamony - banków prywatnych.
Tak im dopomóż katolicki Bóg!

Bardzo interesujący temat, muszę przyznać że sam chciałem napisać coś podobnego
w tej materii - no ale ten wieczny brak czasu. Tak więc obecnie chętnie dołączam się do
wątku.
Ocena średniowecza jest zapewne sprawą względną i dynamiczną, jednak z dzisiejszej perspektywy, kiedy poznaliśmy i zbadaliśmy wiele materiałów żródłowych
jest ona bardziej pozytywna niz dawniej. Napewno nie pogardzamy tą epoką tak jak to
czyniono w Odrodzeniu kiedy nadano jej nazwę "wieków średnich" czyli etapu przejściowego między antykiem a jego odrodzeniem.
W historii nie podejmuje się dyskusji co by było gdyby, tak więc trzeba przyjąć do wiadomości istnienie takiego etapu rozwoju mysli ludzkiej - pytanie czy gdyby myśl i nauka
antyku trwała dalej to nauka rozwijała by się szybciej i lepiej ? jest niecelowe.
Osobiście darzę średniowiecze pewną sympatią ze względu na zawartą w nim aurę mistyczności, tajemnicy ... (zapewne wielu z nas ma przed sobą obraz średniowiecznego
zamku na wzgórzu lub przywołuje dziecięce zabawy w rycerzy )
Obiektywnie patrząc powiem że nie mają racji ci którzy mówią o zastoju, lub o zacofaniu
wstecznictwie itp w tej epoce. Czytałem kilka opracowań dotyczących tej epoki,
dotyczących zarówno jej wkładu w myśl filozoficzną jak i naukową o teologicznej nie wspomnę. Poprzez taki pryzmat na pewno nie wypowiadałbym takich negatywnych ocen.
Jak zawsze przy ocenianiu dorobku cywilizacyjnego należy mieć na względzie szeroki kontekst uwarunkowań historycznych, społecznych, kulturowych itp
Zazwyczaj na "racjonaliście" wskazuje sie na rzekomo negatywną rolę instytucjonalnego kościoła w kształtowaniu nauki średniowiecznej. Jednoznaczni wyraziciele takich opni zazwyczaj jednak bazują na obiegowych i płytkich opiniach nie zadając sobie
trudu sięgnięcia do rzetelnych opracowań z których napewno dowiedzieli by sie min że
świadomym lub nieświadomym powiernikiem i kontynuatorem myśli antyku był kościół,
teologiczne pragnienie rozumienia wiary, studium jej istoty w konfrontacji z rzeczywistością stanowiły faktycznie zapoczątkowanie nowożytnej nauki. (tyle w ogólności)

Latem roku 410 Alaryk wódz Wizygotów zdobywa Rzym. Rabuje i plądruje miasto,miasto
które przez kilka wieków było stolicą najpotężniejszego imperium w antycznym świecie. Fakt ten wywarł wstrząsające wrażenie na współczesnych , św. Hieronim dowiedziawszy się o tym fakcie piszę: "O zgrozo, ginie cały swiat" - Tak można było by rozpocząć dyskusję o powstaniu rozwoju i upadku średniowiecza. Zawsze zginąć musi coś aby narodzić się mogło coś, nowego, jakościowo odmiennego - a pytanie czy lepszego? to pytanie o odczucia.
Zapraszam do dyskusji.

Nie neguje dorobku średniowiecza ale nie porównuj tego do dorobku np. oświecenia bo to niedorzeczne. Kościołowi zawdzięczamy rozwój? Przecież to śmieszne. Czym kościół pomógł nam w tym rozwoju? Kościół niestety zawsze był przeciwny nauce. W średniowieczu miał monopol na nauczanie i długo nie chciał go oddać. A skutkiem tego był żałosny poziom nauczania. Kler ,który nauczał w szkółkach przykościelnych ledwo liznął trochę łaciny i podstawy matematyki. Czym kościół pomagał nauce? Tym ,że wydał indeks ksiąg zakazanych, który obowiązywał jeszcze do 1932 a ostatnia nowelizacja była nawet w 1959. Znajdowały się na nim największe dziełą naukowe. Tym nam pomógł? Zresztą najlepsze przykłady mamy chociażby w czasach nam bliskich. Za poglądy Darwina kościół gotowy był jeszcze nie tak dawno rzucać ekskomunike.
Tobie proponuje trochę liznąć historii. A argument przytoczony przez Waligóre jest wyssany z palca. Jeśli już mowa o współczuciu i szacunku kościoła do wiedzy antycznej to wyobraź sobie ,że to włąśnie na polecenie kościoła, u jego początków, palono większość antycznych bibliotek. Kościół ,wszystko jedno jaki ,zawsze był najgorszym wrogiem nauki i rozwoju...

1) Średniowiecze nie było jednością. Można mówić o czasach kryzysu (przed rokiem 1000, czy może nawet 1100, z wyjątkiem czasów Karola Wielkiego), o wzroście (XII-XIV wiek, czasem mówi się o "małym odrodzeniu"), o kryzysie związanym ze zmianami klimatycznymi i "czarną śmiercią" (wiek XIV) i wreszcie o narodzinach Odrodzenia (od wieku XV w najbardziej rozwiniętych ośrodkach, jak Włochy i Flandria).

2) Porównując osiągnięcia średniowiecza z innymi epokami (późniejszymi), nie wygląda ono wcale tak bardzo dobrze. Średniowiecze nie dopracowało się na przykład nauki (mimo Ockhama i Bacona), filozofia mimo osiągnięć ograniczyła swój zakres poszukiwań. (Prototypy uniwersytetów istniały w starożytności.)

3) Polska przez całe średniowiecze odstawała od Europy Zachodniej, a nawet od Czech i Węgier. Nawet za Kazimierza Wielkiego mniej się w Polsce budowało, niż gdzie indziej i jeśli chodzi o rozwój ekonomiczny byliśmy słabsi.

4) Każda epoka tworzy podwaliny pod wielkość epok następnych. Średniowiecze wyłoniło się z cywilizacyjnego upadku starożytności. I powoli budowało kulturę i wiedzę, która stała się Odrodzeniem. Gdyby średniowiecze było tak wielkie i wspaniałe, jak to sugerujesz, nigdy by się nie skończyło

>Nie będę tu powoływał się
>na liczne wynalazki i odkrycia tego okresu,

Ja bym jednak o jakieś przykłady prosił. Poza nowym rodzajem opancerzenia rycerza i wierzchowca, broną ręczną czy kuszą.

>rozwój oświaty (uniwersytety)

Uniwersytety zakładano w wiekach XII-XIV. Najwięcej gdzie? We Włoszech (Bolonia, Padwa, Rzym, Florencja, Piza), gdzie wtedy już chylono się ku renesansowi.
Poza tym, oświata była domeną bardzo wąskiej garstki osób, ze względu na język tejże. Książki (w tym Biblia) po łacinie - nawet nie wszyscy ze stanu rycerskiego znali ten język. Zatem wiedza trzymana hermetycznie (zamierzenie), by czasem zbyt wiele ludzi nie zaczęło się nad pewnymi sprawami zastanawiać.

>architektury,

Rewolucyjnych wynalazków budownictwa nie było wiele. Wszystko na bazie osiągnięć antyku (nawet kościoły budowano czasem wykorzystując już stojące starożytne budowle), kopiowano często starożytnych, dodając jedynie własne elementy dekoracyjne. Ot, wymyślili nowy rodzaj sklepienia i tyle.

>kultury i sztuki

Jak na tysiąc lat, to niewiele tego powstało, naprawdę. Garść eposów, wszystkie na jedno kopyto. Artyści późniejszych wieków o ile korzystali z dorobku średniowiecza, to raczej z powstałych poza granicami sztuki wysokiej elementami kultury prostego ludu (kwitł folklor, gdyż pospólstwo nie miało dostępu do wyższej półki sztuki).

>nawigacji,

Huh? Astrolabium wynalezione pod koniec starożytności, przez Greczynkę. Kompas wynalezione w Europie w XV wieku (w Chinach w I wieku n.e. dla kontrastu). Sekstant to wiek XVIII. Zatem co innego?

>rolnictwa,

Hmm... Społeczeństwo żyjące na krawędzi głodu, nie potrafiące przez 1000 lat wynaleźć nic innego niż trójpolówka i płytka orka.

>itd. itp.

To jest tego więcej?

---

---------
"We cannot all be masters." - William Shakespeare
artofcreation.strefa.pl

Chyba jednak nie bardzo wiesz co piszesz. Dla twojej informacji to kościół u swoich początków kazał palić wszystkie antyczne biblioteki. Zniszczył większość ich dorobku kulturowego...

Słyszałeś kiedyś o ironii?