Domorosła ekonomia.

Poznałem w Berlinie robotników budowlanych ale nie takich zwykłych jak w Polsce, tylko hiper-robociarzy – spanie na podłodze max 7 godzin, jedzenie dwa razy dziennie około południa i późno wieczorem kalorycznie i obficie, jedno nieustannie używane ubranie robocze prane przy niedzieli jeśli kac po sobocie nie był zbyt duży i praca najmniej 12 godzin dziennie od poniedziałku do soboty. Praca jednak nie typu drapanie się po głowie, tylko taka, że gdybyście spróbowali jeden dzień przepracować razem z nimi w ich tempie, to przeciętnie każdy z was po tym jednym dniu potrzebowałby około tygodnia, żeby powrócić do formy. Praca, jedzenie, spanie z rzadka kąpiel i już nic więcej.

Ci ludzie przez większość dnia przeliczali w myślach ile dziś zarobili, obliczając wykonane metry. Jeden drugiego co chwilę podglądał i co chwilę pytał jak mu dziś idzie.

Byli zatrudnieniu przez polską firmę krzak, nielegalnie, choć sami o tym nie wiedzieli, bo wszystkie dokumenty były jak przy legalnym zatrudnieniu choć samej umowy nie dostali – była w trakcie przygotowania. Główny wykonawca wiedział o tym, że podwykonawca, firma krzak, zatrudnia pracowników nielegalnie a nawet o tym, że nie zapłaci swoim pracownikom wynagrodzenia - ale robota szła więc wszystko było ok. Pracy było wykonane już tyle, że wykonawca liczył wręcz, że pracownicy zorientują się w sytuacji, zakablują podwykonawcę na policję i ten albo wpadnie w ręce niemieckiej policji albo ucieknie do Polski – wówczas wykonawca nie zapłaciłby podwykonawcy ani jednego centa za miesięczną pracę ponad 40 hiper-robociarzy. Wszystko za free. Inwestor, duży hotel,także wiedział, że coś jest na rzeczy ale wykonawca był znacznie tańszy od przeciętnej oferty na rynku. Inwestorowi w związku z tym wisiało jak to będzie załatwione, byleby było tanio wykonane.

W efekcie pracownicy się zorientowali, że nie dostaną kasy, zaczęli szantażować podwykonawcę formą-krzak, że nic więcej już nie zrobią bez pieniędzy. Firma krzak-podwykonawca ze strachu przed policją zawinęła się do polski. Wykonawca licząc już zyski zaczął wyganiać hiper-robociarzy z budowy, strasząc ich, że zapłacą karę za nielegalną pracę w Niemczech. Nielegalny pracownik płaci karę jeśli go złapią. Hiper-robociarze spróbowali jeszcze naiwnie pomocy szukać w ambasadzie ale ta wyraźnie dała do zrozumienia, że zajmuje się jedynie bankietami. W efekcie hiper-robociarze uciekli do Polski bez centa za swoją miesięczną pracę. Zakładając, że za taką pracę każdy z nich powinien był dostać w Niemczech najmniej 2000 Euro na rękę – wykonawca zyskał w ciągu paru chwili 80.000 Euro pomijając już wszelkie świadczenia. 80.000 Euro, których nie dostali hiper-robociarze za łamanie własnych kręgosłupów.

Poznałem względnie młodego człowieka w Warszawie, pracownika działu kredytów jednego z banków – przyjemny japiszon. Swego czasu wydał swoje oszczędności + zaciągnął kredyt na zakup nowego mieszkania w Warszawie, którego nie potrzebował. Lokata. Wynajmował to mieszkanie przez 4 lata – ceny mieszkań gwałtownie wzrosły – sprzedał je przy górce. Zyskał 200.000 PLN. 200 tysi, które on zyskał stracili łącznie poprzedni i następny właściciel mieszkania. Można to przeliczyć na dni łamania kręgosłupów.

Mój znajomy powiedział – gospodarka potrzebuje pewnego poziomu spekulacji dla zdrowa.

Mój pogląd jest taki.

Zyski ludzi w obu sytuacjach, które opisuję, nie powinny były się wydarzyć. Są efektem słabego państwa i słabego prawa.

Te przykłady to pewien wzór poważnego defektu państwa i prawa.