Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku przygotował spektakl pt. „Bieżeńcy. Exodus”. Jest to spektakl - instalacja w plenerze (nosząca także znamiona happeningu), którego premiera będzie miała miejsce w dniach 29 - 30 sierpnia - między innymi w pociągu na trasie Sokoły - Łapy. Widzowie - śladem prawdziwych bieżeńców - zostaną załadowani do wagonów kolejowych, po czem na w pociągu i na poszczególnych stacjach trasy poznawać będą i przeżywać historię bieżeństwa.
Spektakl usiłuje przybliżyć mało znany fakt z czasów I wojny światowej, znany pod ogólną nazwą "bieżeństwo".
Słowo to w j. rosyjskim oznacza "uchodźstwo", jednakże bardzo często pod tym terminem rozumie się specyficzne uchodźstwo, to jest masową ewakuację - ucieczkę ludności - głównie - prawosławnej z północno zachodnich obszarów dawnego Imperium Rosyjskiego (obejmującego obecną północno - wschodnią Polskę), która miała miejsce w okresie od maja 1915 do września 1915 r. Po przerwaniu frontu przez wojska niemieckie - dowództwo rosyjskie przyjęlo - niczym w 1812 r. - taktykę spalonej ziemi, ogłaszając konieczność masowej ewakuacji oraz zniszczenia infastruktury, żywności, plonów - w celu spowolnienia postępów armii niemieckiej. Ewakuacja ludności cywilnej ( robotnicy, urzędnicy, chłopi - stanowiący główną masę bieżeńców) przeprowadzana był pod ostrą presją władz wojskowych i administracyjnych, która często graniczyła z przymusem. W celu "zachęcenia" ludności do ewakuowania się, ropuszczano wzięte z powietrza opowieści o rzekomych gwałtach, mordach, okrucieństwach i innego rodzaju strasznych ekscesach popełnianych przez żołnierzy niemieckich.
Szef rosyjskiego sztabu generalnego generał Januszkiewicz , wydał rozkaz o następującej treści: „W trakcie cofania się zawczasu niszczyć zasiewy przy pomocy koszenia lub w inny sposób; ludność męską, prócz Żydów, w wieku, w którym obowiązuje służba wojskowa, wydalać na zaplecze, by nie zostawić jej w ręku przeciwnika; wszystkie zapasy chleba i paszy, bydło i konie obowiązkowo wywozić; łatwiej będzie ponownie zaopatrzyć ludność przy naszej ofensywie niż zostawić przeciwnikowi, który i tak wszystko odbierze”.
Szacuje się, iż w wyniku bieżeństwa tereny przyfrontowe opuściło od 3-6 milionów ludzi. Trafili oni do najbardziej odległych zakątków Rosji, stając sie dla jej władz nie lada problemem. Ewakuacje odbywała się w prymitywnych warunkach, nie było odpwiedniej ilości żywności, szerzyły się choroby, transporty z bieżeńcami jechały do miejsc przeznaczenia w zółwim tempie. Przypuszcza się iż co czwarty bieżeniec nie przeżył ucieczki - co daje horrendalną liczbę ofiar. Bieżeńcy stanowili przez cały okres I wojny światowej ogromne obciążenie dla władz Rosji i tak już borykających się z masą innych problemów. Transport, aprowizacja, zakwaterowanie ogromnych mas ludzkich, wszystko to przyczyniło się istotnie do rozrostu i tak już przysłowiowego rosyjskiego bałaganu, dezorganizacji i bezhołowia. Bieżeńcy ze względu na swój status i los (cierpiący biedę, zdemoralizowani latami tułaczki) - stali się wyśmienitym elementem zapalnym i w istotnym stopniu przyczynili się do zrewolucjonizowania i buntu mas rosyjskich.
Po zakończeniu wojny oraz zamętu powojennego, tylko część z nich powróciła w rodzinne strony.


niebywales(*)-liczne-spektakle-i-dzialania/

pl.wikipedia.org/wiki/Bieżeństwo