Ludzie dzielą ptaki na miłe i niemiłe – na podstawie ich zewnętrznej aparycji. I tym sposobem gawronom czy srokom dostaję się mocno po łbie, a sikorki czy wilgi bywają niesamowicie rozpieszczane. Co ciekawe – i smutne zarazem - taki pogląd podzielają niejednokrotnie ornitolodzy – amatorzy, od których należałoby już wymagać trochę bardziej dojrzałego stanowiska w tej sprawie. Bo wiadomo przecież nie od dziś, iż nie szata zdobi ptaka, a pozory bywają bardzo mylące. Chociażby taka sójka. Jest jednoznacznie zaliczana do tych milusińskich – a przecież niezły z niej gagatek, bo gniazda innych ptaków potrafi plądrować nie gorzej nić sroka.
Jest jednakże ptak, który swoimi pozorami szczególnie potrafi zwodzić. Dzierzba gęsiorek należy do wróblowatych i śpiewających w linneuszowskiej systematyce. I wygląda rzeczywiście wróblowato – samiec z piękną czarną opaską - maską na czole i oczach. U gęsiorka jest wyraźnie zaznaczony dymorfizm płciowy – więc samica prezentuje się inaczej, ma skromniejsze, brązowo – rude ubarwienie, bez szykownej maski na oczach. Dzierzby preferują środowisko zadrzewionych czy też szczególnie zakrzewionych pół, łąk, sadów, pogranicza lasów i pół uprawnych, zwłaszcza gdy wśród roślinności występują duże ilości głogu, tarniny czy szypszynki – a więc krzewów czy drzew z kolcami. Zaniepokojona dzierzba emituje głos „gegege” - przypominający trochę gęganie gęsie – stąd jej nazwa „gęsiorek”. Ale łacińska nazwa dzierzby to „Lanius Collurio” To pierwsze słowo znaczy „rzeźnik”, to drugie „drapieżca”. A więc w tłumaczeniu na polski brzmi to mniej więcej: „rzeźnik drapieżca” - i stanowi szok dla wielu, którzy po raz pierwszy o tym się dowiadują. Bo okazuje się iż nasz miły, świergolący ptaszek – to prawdziwy dr. Jekyll i Mister Hyde wśród ptasiej gromady. Dzierzba odżywia się chrząszczami, świerszczami, drobnymi gryzoniami, mniejszymi od niej ptakami, jaszczurkami, żabami. Brzmi to dosyć niewiarygodnie i koszmarnie – ale jest to najprawdziwsza prawda. Jej niepozorny i niewinny wygląd stanowi doskonały kamuflaż – zwłaszcza jeżeli chodzi o inne ptaki padające jej ofiarą, które nie spodziewają się niczego złego ze strony „swojaka”. Swój łup „rzeźnik drapieżca” nabija na kolec krzewów jak wyżej lub też – za sprawą cywilizacji – drutu kolczastego – po czym z wielką wprawą dokonuje rozbioru połaci mięsa przy pomocy silnego haczykowatego dziobu, którym posługuje się ze sprawnością, uzasadniającą jego linneuszowską nazwę. Nieskonsumowane resztki ofiarnasz ptasi Wlad Palownik pozostawia nawleczone na kolce – do skonsumowania przy następnej okazji. Takie gałęzie głogu czy tarniny z nawleczonymi na kolce fragmentami różnorakich stworzeń – stanowią swoistą hurtownię pożywienia naszego bezwzględnego zabójcy. Kiedyś w trakcie wędrówek po polach porośniętych pasami tarniny, natknąłem się na spiżarnię – w której udało mi się zidentyfikować następujące ofiary: kilka częściowo skonsumowanych pasikoników, czarny chrząszcz, jaszczurka ( ogon się tylko ostał), zmasakrowany kadłubek myszy, żabie udko(sic!). Niestety jak do tej pory nie udało mi się natrafić na moment ataku dzierzby na innego ptaka czy żabę – oraz wywiązanej w związku z tym walki. Byłby to prawdziwy cymes, trofeum pierwszorzędne ornitologicznych obserwacji.


www.arkive(*)-A21738.html#image-A21716.html