Statuta Wolności to symbol - ikona Ameryki. Na jej postumencie zaś wyryte są następujące słowa:
"Not like the brazen giant of Greek fame, With conquering limbs astride from land to land; Here at our sea-washed, sunset gates shall stand A mighty woman with a torch, whose flame Is the imprisoned lightning, and her name Mother of Exiles. From her beacon-hand Glows world-wide welcome; her mild eyes command The air-bridged harbor that twin cities frame. „Keep, ancient lands, your storied pomp!” cries she With silent lips. „Give me your tired, your poor, Your huddled masses yearning to breathe free, The wretched refuse of your teeming shore. Send these, the homeless, tempest-tost to me, I lift my lamp beside the golden door!”
Pochodzą one z wiersza "The New Colossus" pióra Emmy Lazarus - poetki żydowskiej. Najczęściej cytowanym passusem z wiersza jak wyżej są słowa: „Give me your tired, your poor, Your huddled masses yearning to breathe free..." Złośliwi i cyniczni trawestowali utwór Lazarus dodając po nich, "a ja zaprzęgnę ich do niewolniczej pracy, która przyniesie mi bajeczne zyski, a im rozaczrowanie i frustrację". Tak czy owak Emma Lazarus - autorka podniosłego wierzsa - manifestu jak wyżej - miała niepodważalny status orędwniczki biednych i uciśnionych, zdążających do Ameryki po dobrobyt i wolność. Jednakże Lazarus zapraszając do USA "biedne, zmęczone, stłoczone masy ludzkie" - zdawała się czynić pewnien wyjątek. Bez obawy, nie wyłączała ona Polaków - tak jak to obecnie czyni amerykańska administracja nie mogąc od dziesięcioleci zdecydować się na zniesienie dla nich wiz. Oddajmy głos naszej bohaterce, a od razu się wyjaśni, kogo miała na myśli:
"For the mass of semi-Orientals, kabbalists, and Hassidim, some more practical measure of reforms must be devised than their transportation to a state of society [the United States] utterly at variance with their time-honored customs and sacred beliefs." ( Dla mas na poły orientalnych Żydów, kabalistów, chasydów, trochę bardziej praktyczne reformy muszą być pomyślane i wdrożone - a nie ich przerzucenie do USA - społeczności będącej w całkowitej sprzeczności z ich odwiecznymi zwyczajami i świętymi wierzeniami". - tłumaczenie Arminius). (za Grose Peter. "Israel in the Mind of America". Schocken Books, NY, 1983).
Opinia Emmy Lazarus jak wyżej odzwierciedlała bardzo ostrą przepaść cywilizacyjną między zachodnioeuropejską diasporą żydowską ( szczególnie prowieniencji niemieckiej) a Ostjuden. |