Eugenio Reale, komunista, pierwszy ambasador Włoch w Polsce po II wojnie, w analizie stosunków żydowsko -polskich pisał między innymi tak w 1946 r. :

"Polscy Żydzi wraz z niemieckimi mieli całkowity monopol na eksport i import dóbr między Niemcami a Rosją. Określone branże przemysłu w Polsce były również pod ich całkowitą kontrolą, szczególnie przemysł włókienniczy w Łodzi. Nie dziwi więc, że Żydzi często manifestowali ich szczere uczucia solidarności z Prusami. Podczas powstania 1848 r. w poznańskiem, grupy Żydów witały powstańców okrzykami typu: "Nie chcemy żadnej Polski, jesteśmy Prusakami". Prawie pół wieku później, podczas manifestacji w Warszawie na rzecz większej autonomii Polski w ramach państwa rosyjskiego, Żydzi zachowywali się podobnie krzycząc" "Po cóż miałaby istnieć Polska? Precz z Polską, precz z białym orłem".
(w: Piotrowski T. "Poland's Holocaust. Ethnic Strife, Collaboration with Occupying Forces and Genocide in the Second Republic, 1918-1947"., North Carolina, and London, 1998).

Uwagi włoskiego ambasadora mógłbym uzupełnić o postawę znaczącej części Żydów ze wschodnich terenów II RP, którzy w 1939 r. - w sposób zadziwiająco spójny z przykładami podanymi w passusie jak wyżej - z radością przywitali sowieckich agresorów.
Skoncentruję się jednakże na innym wątku. Otóż między wypadkami roku 1848 i końca 19 wieku - o których mowa w cytacie jak wyżej - usytuowane jest w polskiej chronologii Powstanie Styczniowe. Pisząc o Żydach w tej narodowej insurekcji zawsze podkreśla się ich solidaryzowanie się "ze sprawą polską", przywołując jako przykłady postać rabina Meiselsa czy też udział Żydów w patriotycznych demonstracjach, podczas których zdarzało się im podnosić krzyż, upuszczony przez zastrzelonego Polaka. Nie negując bynajmniej faktów jak wyżej - należy jednakże z całą mocą podkreślić, iż tego typu postawy nie były reprezentatywne dla całej społeczności żydowskiej. Tytułem bilansujących kontrprzykładów wypada podać postać Artura Goldmana - Żyda, członka Skarbu Narodowego, który zdradził Romualda Traugutta i innych wysoko postawionych dygnitarzy powstańczych, czy też warszawskiego Żyda Tugendholda, szpiega rosyjskiego, adiutanta płk. Łapińskiego, który miał za zadanie dostarczyć powstańcom broni i amunicj na statku "Ward Jackson". Jego zdrada dorowadziła do fiasku całe to przedsięwzięcie - które finansowane było - nota bene - przez bajecznie bogatego warszawskiego Żyda Leopolda Kronenberga oraz ujawniła wsparcie finansowe PS udzielone przez tegoż ostatniego.
Z Kronenbergiem jednakże jest pewien problem. Albowiem po upadku PS nie został on poddany jakimkolwiek prześladowaniom, przeciwnie, car udekorował go najwyższym rosyjskim medalem, Orderem Św. Włodzimierza oraz nobilitował!!!!
Skutkiem PS, polskie elity zostały całkowicie zdziesiątkowane, kraj został poddany represjom, cofnięto szereg reform zaprowadzonych przez Wielopolskiego. Jednakże równouprawnienie Żydów - jedna z kluczowych jego reform - została utrzymana. Sytuacja jak wyżej była wielce korzystna dla polskich Żydów ( natura horret vacuum), gdyż ułatwiła im ogromnie zajęcie miejsca - prześladowanych - polskich elit - co - między innymi - zaskutkowało masowym napływem Żydów rosyjskich, tzw. "Litwaków" - o czym bardziej szczegółowo napisano w wątku "Strony sfederowane" (www.racjonalista.pl/forum.php/s,658497) - ze wszystkim negatywnymi konsekwencjami tego faktu, streszczonymi in nuce w zacytowanym okrzyku ""Po cóż miałaby istnieć Polska? Precz z Polską, precz z białym orłem".

Rzymianie, rzecz jasna starożytni, powiadali, iż: "is fecit cui prodest". Czy i w tym wypadku było tak jak stanowi przywołana łacińska sentencja?