Generatory i nagrania tzw. białego szumu są obecnie popularnymi środkami wykorzystywanymi do usypiania niemowląt, maskowania przykrych szumów usznych oraz do relaksacji. Nie na każdego biały szum działa jednak równie kojąco. Jest grupa osób, które słuchając białego szumu mogą poczuć się wcale nie lepiej, a właśnie - gorzej. Chodzi o osoby dotknięte niektórymi zaburzeniami psychicznymi, u których słuchanie białego szumu może wywołać złudzenie słyszenia mowy. Na przykład, u około jednej trzeciej osób cierpiących na zaburzenia psychotyczne (w których mogą występować urojenia i halucynacje) biały szum może wywoływać złudzenie słyszenia mowy o nieprzyjemnym (np. lękotwórczym) ładunku afektywnym. Istotnie podwyższoną skłonność do występowania złudzenia słyszenia mowy stwierdzono również u krewnych pacjentów z zaburzeniami psychotycznymi. Pozwala to wyrazić przypuszczenie, że skłonność mózgu do wytwarzania złudzenia słyszenia mowy pod wpływem działania białego szumu ma podłoże genetyczne. Niektórzy badacze i klinicyści proponują nawet, by powstawanie iluzji słyszenia mowy wskutek słuchania białego szumu uznać za symptom pomocny w diagnozowaniu zaburzeń psychotycznych (m.in. schizofrenii), lecz krytycy takich pomysłów zwracają uwagę, że złudzenia słyszenia mowy pod wpływem białego szumu może doświadczyć co dziesiąty zupełnie zdrowy człowiek. Ryzyko postawienia fałszywego pozytywnego rozpoznania na podstawie takiego izolowanego symptomu jest więc dość wysokie. W każdym razie osoby ze skłonnościami do doświadczania nieprzyjemnych halucynacji słuchowych, często nasyconych treściami lękotwórczymi czy agresywnymi, na pewno powinny dobrze przemyśleć ewentualne stosowanie białego szumu dla osiągnięcia uspokojenia. Efekt może być bowiem zupełnie przeciwny do zamierzonego. Referencje: Catalan A, Simons CJP, Bustamante S, Drukker M, Madrazo A, de Artaza MG, et al. (2014) Novel Evidence That Attributing Affectively Salient Signal to Random Noise Is Associated with Psychosis. PLoS ONE 9(7): e102520. doi.org/10.1371/journal.pone.0102520 |