Antoni Słonimski - błyskotliwy intelektualista, arbiter elegantiarum, wyśmienity publicysta zamieszczający swoje teksty na łamach przedwojennych "Wiadomości Literackich" - z pochodzenia Żyd - piętnował ostrzem swego pióra wszelakie kołtuństwo i ciemnotę. Wszelakie czyli nie tylko polskie, ale także żydowskie. I tym właśnie "szczegółem" różnił się....szczególnie od całego zastępu współczesnych asów żurnalistyki - którzy grają do znudzenia tylko na jedną nutę.
Zainteresowanych problemem odsyłam do podlinkowanego materiału, zamieszczając - dla zaostrzenia apetytu - dwa fragmenty demaskatorskiej publicystki mistrza.

"Gdybyśmy chcieli sięgnąć do genezy tego bagatelizowania, lekceważenia, a nawet nienawiści, znaleźlibyśmy to wszystko już w Starym Testamencie, gdzie nienawiść do innych narodów zarysowana jest zdecydowanie, i gdzie sam Bóg lekceważy wszelką etykę, a nawet prostą uczciwość, jeżeli chodzi o zdobycie Kraju (deszcz kamienny na Amalekitów) lub przysporzenie bogactw wybranemu ludowi (kradzież naczyń srebrnych w Egipcie). „Naród wybrany” oto jest ten rdzeń, ten tajemniczy znak kabalistyczny, który porusza Golema żydostwa. Bardzo niewielu znam Żydów, którzy nie mają głębokiego przeświadczenia o tej wyższości rasy żydowskiej. Dlatego właśnie ten naród, tak chętnie wszystko bagatelizujący, nie lekceważy najlżejszego zarzutu, najmniejszej krytyki. Drażliwość jest tak wielka, że każde śmielsze wystąpienie staje się wprost niebezpieczne dla pisarza. Wolno jest u nas pisać źle o kelnerach, Czechach, Niemcach lub posłach sejmowych, – mogą denerwować pisarza rzeczy tak doskonałe, jak katedra Notre-Dame, – można wytykać błędy kompozycyjne Michałowi Aniołowi, – ale nie wolno pisać źle i rozumnie przeciw Żydom, bo pisać głupio – znaczy to sprawiać im rzetelną satysfakcję. Jeśli pisze Nowaczyński lub Pieńkowski, jest to poniekąd na rękę Żydom, gdyż łatwo mogą ośmieszyć antysemityzm tak ordynarny i chamski. Mają przytem realne dowody swojej krzywdy i potwierdzenie opinji zagranicznej o Polsce. Z triumfalnym hałasem rozsyłają o tem wieści do wszystkich prasowych agencyj całego świata. Jeżeli jednak ktoś, stojący na boku życia politycznego, powie jakąś nieprzyjemną prawdę o Żydach, chętnieby go ukamienowali na miejscu. Zwłaszcza jeśli to powie właśnie Żyd, który zdawałoby się ma największe prawo do krytykowania swego narodu. „Odszczepieniec”, – człowiek, który narusza potwornie potężną solidarność Żydów, jest najwięcej znienawidzoną jednostką. Doprawdy, gdyby nie rząd i prawo angielskie w Palestynie, – mimo dwu tysięcy lat, które minęły od czasu ukrzyżowania Chrystusa, rabini jerozolimscy ukrzyżowaliby każdego Żyda – chrześcijanina, każdego członka tej nielicznej sekty, mieszczącej się po dziś dzień w Galilei."
retropress(*)iterackie/o-drazliwosci-zydow/


"Nieraz już zastanawiałem się nad niezwykłą drażliwością Żydów. Można napisać, że endecy intrygowali przeciw wojsku, że oficerowie nie powinni robić burd na dancingach, można pisać najgorsze rzeczy o kołtuństwie mieszczaństwa polskiego, o barbarzyństwie studentów, ale nie wolno satyrykowi napisać o „krzykliwej, pretensjonalnej klasie handlarzy i pośredników”. Nie wolno mówić o tem, że istnieje proletarjat żydowski i żydowska inteligencja, ale że istnieje też żydowskie kołtuństwo. Pan Apenszlak, polemizując z moją ostatnią „Kroniką tygodniową” („Wiadomości Literackie”, nr. 633), udaje, że o tem nie wie. Pan Apenszlak nagle zapomniał, że w Polsce jest paręset tysięcy „krzykliwych i pretensjonalnych” pośredników i handlarzy, których stosunek do kultury polskiej, żydowskiej czy jakiekolwiek innej, polega prawie wyłącznie na chodzeniu do różnych „Ipsów”, „Ziemiańskich” czy „Adryj”. Otóż wydaje mi się, że w interesie tych Żydów dobrze jest im poradzić aby byli mniej krzykliwi i mniej agresywni. Chyba rozumie p. Apenszlak człowieka, któremu przykrość robi gdy słyszy w Brazylji, że na prostytutkę mówi się „Polacca”. Czy p. Apenszlakowi nie robi przykrości gdy widzi wymalowaną starą Żydówkę, krzyczącą na całe gardło w polskiei kawiarni i w polskie święto: „Sala, tu jest stolik!” albo „Henek, podawaj tu krzesło!”. Jeśli powie, że mu sprawia przyjemność, ze mu to brzmi melodją pogodną i rodzinną to skłamie.
Masa żydowska ma wiele cech wschodnich a pismo p. Apenszlaka stara się właśnie kultywować ciemną, średniowieczną i barbarzyńską odrębność żydowską. A potem p. Apenszlak chce mieć jeszcze prawo rozdzierać swe szaty „pierrota” gdy się komuś nie wszystko w narodzie wybranym podoba. Czytałem, że pomocnik reżysera w Teatrze Polskim (Żyd) został pobity, bo głupia sztuka, przy której współpracował, była „podobno” antysemicka. Czy pozwoli p. Apenszlak, że i to mi się nie podoba, że uważam to za dowód dzikiego zacietrzewienia?"
retropress(*)ckie/apen-szlakiem-koltunstwa/