Postęp
Młody człowiek roztrwonił cały swój majątek. Kiedy został bez grosza, lata mijały i wykorzystał już wszystkie szanse które przychodziły mu na myśl, zniechęcił wszystkich ludzi wokół - odkrył ze zgrozą, że staje się coraz bardziej osamotniony i niezrozumiały. Nie wiedząc co dalej robić, udał się do ostatniego znajomego w którym pokładał jeszcze nadzieje i zapytał:
- Co się ze mną stanie? Nie mam pieniędzy ani przyjaciół.
- Nie martw się. Zapamiętaj sobie moje słowa: wszystko znów będzie dobrze.
W oczach człowieka błysnął promień nadziei.
- Czy znów będę bogaty?
- Nie. Przyzwyczaisz się do tego, że będziesz sam i bez grosza.

WGLĄD I ROZUMIENIE

Zgłosił się do mnie pewien ksiądz, twierdząc, że jest leniwy, ale pragnie być pracowity i bardziej aktywny. Tymczasem ciągle jest leniwy.
Pytam go, co znaczy "leniwy"? Dawniej powiedziałbym mu:
- Sporządź listę rzeczy, które chcesz codziennie zrobić, a następnie co wieczór odfajkuj to, co udało ci się wykonać i w ten sposób poprawiasz swe samopoczucie. Niech takie postępowanie stanie się twoim zwyczajem, nawykiem. (..)
Teraz mówię:
- Leniwy, co to znaczy? Istnieje milion rodzajów lenistwa. Powiedz, na czym polega twoje lenistwo. Scharakteryzuj to, co nazywasz lenistwem. Na co odpowiada:
- Dobrze, nigdy nie mogę niczego skończyć. Nie chce mi się nic robić.
- Chcesz powiedzieć, że tak dzieje się od momentu, gdy wstajesz?
- Tak, budzę się rano i nie ma nic, dla czego warto byłoby wstać.
- Jesteś więc przygnębiony?
- Tak można byłoby to nazwać. Jest to jakiś rodzaj apatii.
- Czy zawsze taki byłeś?
- No, nie, nie zawsze. Gdy byłem młodszy, byłem aktywniejszy. W seminarium pełen życia.
- Kiedy więc to się zaczęło?
- O, jakieś trzy... cztery lata temu...
Pytam go, co istotnego wtedy się wydarzyło. Myśli przez chwilę, wobec czego przerywam to milczenie:
- Jeśli aż tak głęboko musisz się zastanawiać, to pewnie nic szczególnego wówczas, przed czterema laty, się nie zdarzyło. A rok wcześniej?
- No tak, tamtego roku przyjąłem święcenia kapłańskie - odpowiedział.
- Czy coś jeszcze wydarzyło się tamtego roku?
- Nic bardzo ważnego, chodzi o końcowy egzamin z teologii. Oblałem go. Byłem trochę rozczarowany, ale jakoś przebolałem. Biskup zamierzał wysłać mnie do Rzymu, miałem zostać wykładowcą w seminarium. Bardzo mi to odpowiadało, ale ponieważ oblałem egzamin, biskup zmienił zdanie i wysłał mnie do tej parafii. W gruncie rzeczy było to trochę niesprawiedliwe, bo...
(..) Musimy przepracować tę swoją porażkę. W takiej sytuacji prawienie kazań nie ma sensu. Nie ma też sensu podsuwanie jakichś pomysłów. Musimy doprowadzić do tego, by człowiek stanął twarzą w twarz ze swoją złością i rozczarowaniem, by uzyskał wgląd w swe emocje. Kiedy zdoła to przepracować, powróci znowu do życia. Gdybym go surowo upomniał, to jedynie powiększyłbym jego poczucie winy.
(..) Przychodzi do mnie inny młody ksiądz, jest uroczy i utalentowany. Ale w jakiś dziwny sposób zbzikowany. Był postrachem otoczenia. Zdarzały mu się nawet pobicia. Sprawa otarła się o policję. Do czegokolwiek się zabierał, na przykład do zarządzania gruntami rolnymi lub szkołą, zawsze po pewnym czasie pojawiały się problemy. Odbył nawet trzydziestodniowe rekolekcje w miejscu, które my jezuici nazywamy Tertianship, gdzie oddawał się codziennym rozmyślaniom o cierpliwości i miłości Jezusa wobec upośledzonych. Wiedziałem jednak, że to nie przyniesie efektów. Niemniej jednak powrócił do domu, a wyraźna poprawa trwała przez okres trzech czy czterech miesięcy (ktoś powiedział, że większość rekolekcji zaczyna się od "W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego", a kończy je "jak było na początku, teraz i zawsze, i na wieki wieków. Amen"). Po upływie tego okresu zaczął się zachowywać jak dawniej. Przyszedł więc z tym do mnie. Byłem wówczas bardzo zajęty. Mimo iż przyjechał z innego miasta w Indiach, nie mogłem poświęcić mu czasu. Wystąpiłem więc z propozycją:
- Idę na wieczorny spacer, jeśli chcesz, chodź ze mną, ale więcej czasu nie mogę ci poświęcić. Poszliśmy razem. Znałem go już wcześniej, a kiedy spacerowaliśmy tknęło mnie dziwne przeczucie. Kiedy coś takiego mi się zdarza, konfrontuję to z konkretną osobą. Powiedziałem mu więc:
- Mam jakieś dziwne przeczucie, że coś ważnego ukrywasz przede mną, czy to prawda?
Zareagował gwałtownie. Poczuł się urażony.
- Co przez to rozumiesz? Czy sądzisz, że udawałbym się w tak długą podróż i prosiłbym, abyś poświęcił mi trochę czasu po to, bym coś miał przed tobą ukrywać? - zapytał.
- No, tak. Tylko że coś takiego przyszło mi do głowy, to wszystko. Pomyślałem, że będzie lepiej, jeśli to sprawdzę i po prostu ciebie o to zapytam. Kontynuowaliśmy spacer. Niedaleko miejsca, w którym mieszkam, jest jezioro. Pamiętam tę scenę bardzo dobrze. Powiedział:
- Czy moglibyśmy gdzieś tu usiąść?
- W porządku - odpowiedziałem.
- Masz rację. Coś przed tobą ukrywam - powiedział i wybuchnął płaczem. - Chcę powiedzieć tobie coś, czego nikomu nigdy nie mówiłem od czasu, gdy wstąpiłem do zakonu. Mój ojciec umarł, gdy byłem mały, a matka musiała iść na służbę. Jej praca polegała na sprzątaniu łazienek. Czasami musiała pracować po szesnaście godzin na dobę, aby nas utrzymać. Tak bardzo się tego wstydzę, że trzymam to w tajemnicy i wciąż irracjonalnie się mszczę. Negatywne uczucia zostały przeniesione na służbę. Nikt nie mógł pojąć, dlaczego ten czarujący mężczyzna coś takiego robił. Jednak z chwilą, gdy on to pojął, nigdy już nie było z nim problemów. Był uleczony.