Płeć i seksualność zajmują centralne miejsce w rosyjskiej kampanii przeciwko Unii Europejskiej i Zachodowi. Można wręcz powiedzieć, że sprzeciw wobec rzekomemu rozpasaniu i moralnej degeneracji Zachodu, które ukrywają się pod słowem "gender", to rosyjska soft power. Zachód przedstawiany jest w rosyjskich mediach nie tylko jako polityczny przeciwnik, ale też jako "świat na opak", który dąży do samozagłady i sprzeciwia się zdrowemu rozsądkowi. Kraje Unii Europejskiej opisuje się ze zgrozą jako miejsca, w których odbiera się dzieci normalnym rodzinom, by oddać je gejom i pedofilom, gdzie rozbija się małżeństwa, bałamutnie przekonując, że tego wymaga obrona kobiet przed przemocą; gdzie wreszcie przymusowo zmienia się płeć nastolatkom w imię chorej "ideologii gender". Zgodnie z propagandą Kremla, powtarzaną przez Cerkiew moskiewską, to szaleństwo jest podstępnie eksportowane na Wschód - geje rządzą Europą (a właściwie Gejropą), a sterroryzowane przez nich instytucje unijne wymuszają parady równości w krajach, które są wciągane w orbitę Zachodu. Gdy Putin mówił o "skancelowanej" za transfobię J.K. Rowling, w istocie chodziło mu o udręczoną przez Zachód Rosję - dramat pisarki ma być "dowodem na to, że Zachód lubi »unieważniać« ludzi, a teraz z tym samym mierzy się Rosja". W globalnej wojnie dobra ze złem Ukraina - stawiająca na sojusz z Zachodem i starająca się o wejście do Unii Europejskiej - ustawiona jest w roli źródła zagrożenia, a jednocześnie kraj skolonizowany, który Rosja musi zbawić. W całej tej opowieści kwestia płci i seksualności odgrywa rolę kluczową, a nie marginalną. W obliczu kolonialnej agresji Zachodu i jego sojuszników w regionie konieczna jest samoobrona. Tej właśnie wizji jasno dał wyraz patriarcha Cyryl, gdy 6 marca 2022 r. wyjaśnił konieczność putinowskiej "operacji specjalnej". Warto tę wypowiedź przytoczyć in extenso, bo jej ton i retoryka wiele mówią o sposobie myślenia władców współczesnej Rosji: "Od ośmiu lat próbuje się zniszczyć to, co istnieje w Donbasie. Tylko dlatego, że ta ziemia stanowczo odrzuca tak zwane wartości oferowane przez tych, którzy roszczą sobie prawo do władzy nad światem. Istnieje dziś swoisty test na lojalność wobec tej władzy, swego rodzaju przepustka do »szczęśliwego« świata, świata nadmiernej konsumpcji, świata fałszywej wolności. Czy wiecie na czym polega ów test? To proste i straszne zarazem: to parada gejowska. Żądanie, by odbyć gejowską paradę, stanowi sprawdzian lojalności wobec tego potężnego świata, my zaś wiemy, że jeśli ludzie lub państwa opierają się temu żądaniu, to zostają przez ów świat odrzuceni, potraktowani jako obcy".
Przyjrzyjmy się tej opowieści nieco bliżej. Oto wartości proponowane przez Zachód okazują się pozorne, fałszywe, konsumpcyjne. Zachód pozostaje jednak potęgą, a jej ofiarami są prości ludzie, na których wymusza się zło. Rosja ma do spełnienia wielką misję cywilizacyjną: jej zadaniem ochrona lokalnych społeczności przed złowrogą zachodnią kolonizacją, a w dalszej perspektywie - moralne odnowienie chrześcijańskiego świata, uratowanie Zachodu przed nim samym. To właśnie Rosja ma stanowić repozytorium wartości, które kiedyś stanowiły oś świata zachodniego, a które Zachód zaprzepaścił. Prawdziwe wartości - te, których próbuje bronić Donbas, oczywiście z pomocą Rosji - to tradycja (w tym tzw. tradycyjna rodzina), naturalny porządek płci, jasna hierarchia społeczna i dominująca rola religii, która pozwala na oddzielenie występku od cnoty. O tym wszystkim Zachód zapomniał omamiony wizją fałszywej wolności propagowaną przez Freuda, Marksa, a potem kontrkulturę, feminizm i ruchy LGBT. Sprzeciw wobec "ideologii gender" jest w Rosji integralną częścią dyskursu imperialnego.
Putin zwrócił się ku tak rozumianemu konserwatyzmowi w latach 2011-13 w reakcji na zmasowane protesty przeciwko fałszerstwom wyborczym, które doprowadziły do jego trzeciej kadencji prezydenckiej. Ruch ten okazał się niezwykle skuteczny przede wszystkim dlatego, że już wcześniej przygotowano pod niego grunt: rosyjskie elity akademickie i intelektualne lansowały wizję nowego konserwatyzmu opartą na połączeniu antyzachodniego nacjonalizmu ze sprzeciwem wobec socjalizmu i odwołaniem do tzw. tradycyjnych wartości. W ramach tej wizji transformacja naszego regionu po 1989 roku to efekt dominacji liberalnego Zachodu, ciąg upokorzeń dla Wschodu. Jest to znana nam dobrze retoryka "wstawania z kolan", obrony suwerenności, oporu przed globalizmem i odmowy imitacji. W przypadku Rosji podszyta jest ona imperialną nostalgią i megalomanią.
Poglądy te od lat płyną wartkim strumieniem nie tylko z rosyjskich mediów. O szczególnej misji Rosji w antygenderowej krucjacie wypowiadała się np. niemiecka socjolożka Gabriele Kuby, sztandarowa postać europejskiego ruchu wojującego z "ideologią gender". W jednym z wywiadów stwierdziła wprost, że "Rosja to dziś jedyny kraj, w którym istnieje możliwość, aby Kościół i państwo odbudowały fundamenty rodziny". Istnieją też wersje opowieści o zgniłym Zachodzie dostosowane do potrzeb lokalnych. Wybawcą okazuje się na przykład Chorwacja albo Polska. Zdaniem amerykańskiego katolickiego ultrakonserwatysty, znanego z antysemickich publikacji E. Michaela Jonesa, to właśnie Polacy zostali wybrani, by bronić Zachodu - za czasów Sobieskiego przed zagrożeniem islamskim, a dziś przed szaleństwem ateizmu i gender.
Mamy tu do czynienia z dwoma równoległymi procesami. Po pierwsze, "wojna z gender" sięga po coraz radykalniejsze środki, a jej propagatorzy skłonni są do usprawiedliwiania przemocy, przedstawiając agresję jako obronę konieczną. Z drugiej strony dyskurs militarystyczny i autorytarny jest coraz bardziej nasycony retoryką płci i rodziny. Dotyczy to nie tylko Rosji, ale też populistycznej prawicy w całej Europie. Słowa patriarchy Cyryla czy liczne wypowiedzi Putina o zagrożeniu ze strony Gejropy są skrajnym przykładem na to, co może się wydarzyć, kiedy te dwie tendencje się spotykają.