Determinizm a ciągi przyczynowo-skutkowe - wielokrotnie zastanawiałem się nad tymi relacjami.
Tym samym zachęcam do refleksji nad granicami przewidywalności świata oraz rolą człowieka w tym systemie.


Ażeby bliżej przyjrzeć się temu tematowi warto na wstępie odwołać się do standardowych podstawowych pojęć / definicji w tym zakresie.
Determinizm zakłada, że każde zdarzenie ma swoją przyczynę, a rzeczywistość rozwija się zgodnie z określonymi prawami, nawet jeśli nie zawsze potrafimy je poznać.
W pewnym zakresie swoistymi „potwierdzeniami” determinizmu sa podejście do świata, o których często się słyszy (oba z dwu poniższych stwierdzeń dają moim zdaniem bardzo duży potencjał do rozlicznych interpretacji):
• „Nie ma przypadkow”
• „O wszystkim decyduje Bog”


Z drugiej strony główne tezy które negują determinizm to:
1. Indeterminizm - w szczególności teza, iż pewne wydarzenia mogą zachodzić przypadkowo lub być efektem wolnej woli
2. Fundamentalna losowość świata
Nawet przy pełnej wiedzy o stanie początkowym nie da się przewidzieć przyszłości z absolutną pewnością.
3. Ograniczenia epistemiczne i chaos deterministyczny
W systemach chaotycznych mikroskopijne różnice w warunkach początkowych prowadzą do radykalnie różnych wyników („efekt motyla”.
4. Emergentność i autonomia poziomów wyższych
Nawet jeśli mikroświat byłby deterministyczny, makroświat nie musi takim być, bo rządzi się częściowo autonomicznymi prawami.


W powyzszych kontekstach mam między innymi takie oto refleksje dotyczące powiazan determinzmu z ciągami przyczynowo-skutkowymi.
• ciągi przyczynowo-skutkowe podkreślają, że zdarzenia nie istnieją w izolacji — każde jest ogniwem w szerszym łańcuchu zależności.
• rzeczywistość może być bardziej złożona niż liniowe relacje przyczyna → skutek (czyli bardziej złożona niż prosty determinizm)


Na koniec nadmienię, ze w pewnym stopniu o kwestiach dotyczących determinizmu pisałem również na utworzonym przeze mnie wątku:
"O wierzeniach religijnych"
www.racjonalista.pl/forum.php/s,948543




Zapraszam do bezemocjonalnej, pozytywnej i rzeczowej dyskusji oraz do wyrażania refleksji w tym obszarze.



-----------------
S pozdravem


Zwierzęta podobnie jak ludzie mają bardzo silny instynkt życia oraz odczuwają cierpienia fizyczne