W polskim systemie politycznym nie podoba mi się coś co określiłbym mianem "nadmierne koszty" utrzymania mechanizmów demokratycznych.
I gwoli pewnego wprowadzenia dodam, że uważam, iż moje opinie w tym zakresie pewnie nie po raz pierwszy (i zapewne nie po raz przedostatni) są dalekie od spojrzenia mainstreamowego.

Ale przechodząc do sedna sprawy, uważam że polski system demokratyczny byłby znacznie tańszy i nie mniej efektywny gdyby funkcjonował na przykład na następujących zasadach (tym samym proponuję pod rozwagę / dyskusję pewien trend zmian):
• Sejm - 200 posłów
• Senat - 50 senatorów
• Rząd wybierany na podobnych zasadach jak obecnie; z nieco zmienionymi kompetencjami
• likwidacja urzędu Prezydenta RP (obecne kompetencje urzędu Prezydenta RP podzielone między Sejm a Rząd).

Warto uzmysłowić sobie, że dla budżetu państwa koszty funkcjonowania Sejmu w Polsce w obecnej postaci kształtują się mniej więcej w sposób następujący (informacje na podstawie czatu GPT).
Szacunkowy średni koszt utrzymania jednego posła w Polsce w 2025 roku można oszacować na około:
≈ 45-55 tys. zł miesięcznie na jednego posła ≈ 540-660 tys. zł rocznie na jednego posła.
W przeliczeniu na jednego posła kwoty te zawierają następujące składowe:
Uposażenie poselskie - ok. 13,5 tys. zł
Dieta parlamentarna - ok. 4,2 tys. zł
Ryczałt na biuro poselskie - ok. 23,3 tys. zł
Koszty podróży / lotów / przejazdów - ok. 2-5 tys. zł średnio
Zakwaterowanie / Dom Poselski - ok. 1-4 tys. zł średnio
Obsługa administracyjna Sejmu przypadająca na jednego posła - ok. 3-6 tys. zł szacunkowo
Do podanych wyżej składowych kosztowych dochodzą jeszcze takie koszty jak: infrastruktura parlamentarna, obsługa prawna, IT, ochrona, administracja Sejmu.
Perspektywa całościowa - przy 460 posłach:
• całkowity koszt funkcjonowania Sejmu związany bezpośrednio z posłami można szacować na: około 250-300 mln zł rocznie,
• bez uwzględniania dużych kosztów infrastrukturalnych całego parlamentu i inwestycji państwowych.
Tak wyglądają dane które można uzyskać za pomocą czatu GPT.

Następną kwestią jest kwestia urzędu Prezydenta RP oraz zakresu jego kompetencji.
W tym kontekście ciekawym jest model demokracji funkcjonujący w Stanach Zjednoczonych - Prezydent jest jednocześnie Głową Państwa i szefem władzy wykonawczej. Oznacza to brak odrębnego stanowiska premiera.
Podobnymi przykładami są takie kraje jak Urugwaj czy Kostaryka - są to republiki prezydenckie, w których Prezydent pełni jednocześnie funkcję Głowy Państwa i szefa rządu.
Warto nadmienić, że jakkolwiek Urugwaj i Kostaryka są krajami Ameryki Łacińskiej to jednak należą one do państw, których systemy polityczne według współczesnych standardów międzynarodowych (czyli w skali całego świata) charakteryzują się wysokim poziomem jakości demokracji, silnymi procedurami instytucjonalnymi oraz szerokim zakresem ochrony wolności obywatelskich.
Z kolei interesującym przykładem ograniczenia realnej roli Głowy Państwa jest Szwecja. Obok typowych mechanizmów demokratycznych funkcjonuje tam monarcha, którego kompetencje mają niemal wyłącznie charakter ceremonialny; a mianowicie - Król Szwecji:
• nie mianuje samodzielnie rządu,
• nie prowadzi polityki państwa,
• nie posiada realnego wpływu na proces legislacyjny,
• pełni głównie funkcje reprezentacyjne i symboliczne.

Tak więc z pewnej perspektywy można uznać, że przykład Szwecji pokazuje iż system demokratyczny i wolnorynkowy może funkcjonować praktycznie bez Głowy Państwa (wspomniana wyżej fasadowość Króla Szwecji).
Podobne rozwiązania - choć w różnym zakresie - dotyczą również innych krajów (daleko idąca fasadowość Głowy Państwa) - na przykład Japonia, Niemcy, Szwajcaria, Holandia oraz Dania.
W krajach tych:
• realną władzę wykonawczą sprawuje rząd i premier (lub odpowiednik),
• głowa państwa zwykle nie prowadzi samodzielnej polityki,
• funkcje głowy państwa obejmują głównie reprezentację, ceremoniał, funkcje integracyjne oraz formalne elementy procedur konstytucyjnych.


Zapraszam do wyrażania opinii oraz refleksji w tym obszarze.


---------------------------------------

S pozdravem


Zwierzęta podobnie jak ludzie mają bardzo silny instynkt życia oraz odczuwają cierpienia fizyczne

Im więcej myślę o tym jak powstał Wszechświat tym bardziej utwierdzam się w swoim AGNOSTYCYŹMIE !