1. Społeczna ochrona własności uzasadnia społeczną możliwość jej sprawdzania. Własność oznacza obowiązki także dla pozostałych ludzi: muszą respektować cudze roszczenia, a wspólne instytucje zapewniają ich ochronę. Prawo skuteczne wobec wszystkich powinno mieć publicznie weryfikowalną podstawę.
2. Większa uczciwość i bezpieczeństwo umów. Przed zawarciem umowy można sprawdzić, czy druga strona rzeczywiście dysponuje sprzedawanym prawem, jakie istnieją obciążenia i kto faktycznie odniesie korzyść z transakcji. Bank Światowy wskazuje, że dostęp do wiarygodnych informacji o własności i wierzycielach zmniejsza niepewność oraz koszty transakcyjne. documents1.worldbank.org
3. Bardziej równy dostęp do wiedzy gospodarczej. Bezpłatna księga udostępniałaby małym przedsiębiorcom, pracownikom i obywatelom informacje, których zdobycie dziś często wymaga pieniędzy, kontaktów lub specjalistów. Informacja potrzebna do bezpiecznej współpracy stawałaby się wspólną infrastrukturą. W brytyjskim badaniu rejestru rzeczywistych właścicieli 22% ankietowanych firm sprawdzało w nim inne przedsiębiorstwa; 64% korzystających uznało dane za użyteczne. assets.publishing.service.gov.uk
4. Lepsze założenia przed decyzjami finansowymi i inwestycyjnymi. Widoczna struktura własności pozwala dokładniej ocenić zależności, koncentrację kontroli i konflikty interesów. Przykładowo kilka inwestycji może zależeć od tej samej grupy, mimo że wyglądają na niezależne. OECD uznaje jawność struktur kapitałowych i kontroli za podstawę bardziej świadomych decyzji inwestorów i wierzycieli. OECD
5. Rzeczywista konkurencja łatwiejsza do odróżnienia od pozornej. Trzy oferty od trzech spółek mogą pochodzić od jednego właściciela. Podobnie różne marki, media czy wynajmujący mogą pozostawać pod wspólną kontrolą. Jawność pozwala rozpoznać takie powiązania i właściwie ocenić dostępny wybór. Wspólny właściciel jest przesłanką do sprawdzenia sytuacji.
6. Większa uczciwość podatkowa. Powiązanie aktywów z rzeczywistymi właścicielami utrudnia przedstawianie majątku jako należącego do anonimowych struktur. Publiczny dostęp dodatkowo umożliwia kontrolę spoza administracji. Istnieje tu konkretny dowód dotyczący jawności podatkowej: po upowszechnieniu internetowego dostępu do norweskich danych autorzy badania stwierdzili około 3% większy wzrost deklarowanych dochodów przedsiębiorców w miejscach, gdzie dostęp wcześniej był trudniejszy — wynik zgodny z odstraszaniem od uchylania się od podatków. American Economic Association
7. Łatwiejsze wykrywanie korupcji i ukrytych konfliktów interesów. Można ustalić, czy osoba podejmująca decyzję publiczną korzysta majątkowo z jej skutków przez spółkę, fundację lub pośrednika. Publiczność ma tutaj szczególną wartość: pozwala działać niezależnym dziennikarzom również wtedy, gdy administracja pozostaje bierna. OCCRP opisuje, jak brytyjski rejestr umożliwił ujawnienie kontraktów na import żywności przyznawanych firmie bratanka prezydenta Turkmenistanu. OCCRP
8. Demokratyczna kontrola rzeczywistej władzy ekonomicznej. Kapitał daje wpływ na zatrudnienie, mieszkania, dostęp do informacji i kierunki inwestowania. Jawna własność umożliwiałaby obywatelom rozpoznawanie, kto tę władzę sprawuje i czyje interesy stoją za konkretnymi stanowiskami. To argument demokratyczny: możliwość oceniania władzy wymaga wiedzy o jej podstawach.
9. Lepsze zrozumienie gospodarki przez wszystkich. Księga dostarczałaby wspólnej podstawy do sprawdzania twierdzeń o koncentracji majątku, nierównościach, dziedziczeniu i przepływach kapitału. Dyskusje o reformach można byłoby oprzeć na bardziej kompletnych danych. Gabriel Zucman uzasadnia propozycję globalnego rejestru aktywów między innymi możliwością lepszego pomiaru nierówności i monitorowania przepływów kapitału. Gabriel Zucman
10. Większa uczciwość socjalna. Rzetelny obraz zasobów pomaga stosować kryteria pomocy zgodnie z rzeczywistą sytuacją materialną. Niski bieżący dochód może współistnieć z dużym majątkiem, a znaczne aktywa mogą być obciążone długami. Publiczna jawność dodaje możliwość społecznego sprawdzania, czy zasady pomocy i przywilejów są stosowane jednakowo. Samo przyznawanie świadczeń wymaga jednak przede wszystkim wiarygodnych danych dostępnych właściwym instytucjom.
11. Lepsze rozumienie własnych i cudzych możliwości oraz potrzeb. Wiedza o rozkładzie zasobów pomaga odróżnić indywidualne trudności od problemów strukturalnych. Ułatwia też ocenę własnego bezpieczeństwa ekonomicznego i możliwości uczestniczenia we wspólnych przedsięwzięciach. Majątek trzeba przy tym zestawiać z dochodem, zadłużeniem, płynnością i sytuacją życiową.
12. Solidarność oparta na sprawdzalnej wzajemności. Wspólne obowiązki łatwiej uzasadnić, jeżeli każdy może sprawdzić, czy inni uczestniczą w nich zgodnie ze swoimi możliwościami. Norweski urząd podatkowy wprost uzasadnia publiczne listy potrzebą społecznej kontroli wymiaru podatków wobec osób i grup. To konkretna podstawa dla solidarności opartej na zaufaniu do zasad. The Norwegian Tax Administration
13. Kolektywna kontrola zwiększa wiarygodność samej księgi. |