W komentarzach do tekstu Juliana Jelińskiego "W Egipcie (znów) pokonano ateizm!" (www.racjonalista.pl/kk.php/s,8253) pojawiły się wątpliwości co do zaproponowanego przez Sama Harrisa "zniknięcia z radaru". Już autor tekstu wyjaśniał, że pojęcie to było źle zrozumiałe, ale chciałbym od siebie dodać (a w komentarzach do głównego tekstu nie ma tyle miejsca z powodu ograniczeń formalnych), że jeśli się to "zniknięcie z radaru" przemyśli, to może to być jedna z lepszych strategii.
Przecież osoby krytykujące religię nie robią tego np. z powodu niewłaściwej koncepcji danego boga. Na dobrą sprawę kwestia tego czy innego bóstwa nie ma tu większego znaczenia, istotą rzeczy jest to, co religia wyrządza ludziom. Poza usztywnieniem poglądów i wyłączeniu racjonalnego myślenia prowadzi do nietolerancji, prześladowań, dyktatury, wojen i ludobójstwa. Jednak u podstaw tego wszystkiego jest brak racjonalnego myślenia i tylko tu można coś zdziałać, bo na kolejnych etapach jest już niestety za późno.
Gdy rozpoczyna się jakąkolwiek dyskusję od ustawienia pozycji jako "ateista", to wbrew pozorom to uczciwe podejście do rozmowy sytuuje ateistę na niemal przegranej pozycji. Lata indoktrynacji katolickiej (i nie tylko) spowodowały, że dla osoby wierzącej "ateista" oznacza osobę nieco podejrzaną, o niecnych zamiarach, cyniczną, a wręcz wredną. Przy tak widzianej pozycji wyjściowej ateista nie ma większych szans na przekonanie rozmówcy lub choćby próbę skierowania rozmowy na racjonalne tory.
W tej sytuacji należy podważać same fundamenty religii, które są zbudowane na bzdurach mocno związanych chemią mózgu wywoływaną przez wspólne rytuały i lęk wpajany już od najmłodszych lat. Do tego potrzebne są dość precyzyjne narzędzia i jeśli będziemy po nie sięgać do skrzynki z napisem "ateizm", od razu wzbudzamy nieufność.
Zatem rada "zniknięcia z radaru" jest genialna, ponieważ nie oznacza zaprzestania krytyki, ale powoduje skupianie się na rzeczach istotnych, o których z osobą wierzącą można porozmawiać, odwołując się do zasad logiki. Wierzący przyparty do muru chwyta się natychmiast najwygodniejszej rzeczy, którą w takiej rozmowie zauważa, czyli ateizmu swojego interlokutora. Od tego momentu wszelka rozmowa się kończy, ponieważ wierzący wie, że stojąc twardo na gruncie swoich wierzeń, daje odpór ateiście i ateizmowi, czyli złu wcielonemu.
Jeśli nie damy osobie wierzącej szansy na złapanie się tej deski ratunku, to osoba taka będzie musiała kontynuować rozmowę na gruncie logiki, a wycofanie się będzie oznaczało złamanie zasad dyskusji stosowanych w każdej innej dziedzinie. Jasne, nie oczekujmy zbyt wiele, czyichś poglądów od razu nie zmienimy, ale mamy szanę zasiać ziarno zwątpienia, które może wzrastać
na dobrej glebie "rozumu", "rozsądku" i "dowodów". Używając słów "ateizm" lub "ateista" wywołujemy w rozmówcy przekonanie, że nasze ziarno jest zatrute, więc nie ma powodu, by zajmować się jego dalszą uprawą, a nawet lepiej od razu potraktować jak chwast.
"Zniknięcie z radaru" jest naprawdę dobrą i potężną taktyką. Proszę zauważyć, jak mocno i zaciekle wierzący w Stanach walczą z Harrisem - jednym z Czterech Jeźdzców - który praktycznie nie używa słów "ateizm" i "ateista" i ze swoimi przeciwnikami spotyka się zawsze na polu "rozumu", "rozsądku" i "logiki". Na tym polu brakuje im broni, co jest widoczne dla wszystkich obserwujących "pole walki", i to może im dawać dużo więcej do myślenia, niż starcie "wiary" z "ateizmem".
_