W interesującym tekście zatytułowanym „ Narkokapitalizm jako dziedzictwo postkolonialne” (www.racjonalista.pl/kk.php/s,10029) jego autor poświęcił sporo uwagi uzależnieniu 19 – wiecznych Chin od opium, sprzedawanemu temu państwu pod przymusem przez przedsiębiorczych i bezwzględnych Brytyjczyków oraz skutkom tego procederu – politycznym, ekonomicznym, społecznym i - last but not least – zdrowotnym. Kwestia opiumowa jest niewątpliwie wielce frapująca – ale być może nadal niewielu z nas zdaje sobie sprawę z tego, iż na naszym polskim, czy też precyzyjnie środkowoeuropejskim gruncie, doświadczyliśmy analogicznego procederu, trwającego znacznie dłużej i obfitującego w konsekwencje podobne, a może nawet bardziej dotkliwe – odczuwalne zresztą najpewniej do dnia dzisiejszego. Na rodzimym gruncie odpowiednikiem opium była wódka, Brytyjczykami - polski szlachcic mający przywilej propinacyjny i Żyd arendarz sprzedający ową gorzałę tutejszym Chińczykom – czyli polskim i ruskim chłopom – którzy pozbawieni wolności osobistej byli przez ów diabelski tandem przymuszani do rujnowania się, rujnowania swego zdrowia i swojego majątku - z korzyścią rzecz jasna dla organizatorów owego narkobiznesu na terenie Międzymorza. Problem jak wyżej nie jest całkiem nowy. Podnosiłem go incydentalnie w wątkach poświęconych kwestiom żydowskim. Tym razem zdecydowałem się raz jeszcze go zasygnalizować – bo primo: analogia do kwestii opiumowej jest tu przytłaczająca, secundo: dwa lata temu ukazała się praca naukowa uznanego historyka, amerykańskiego Żyda, wydana przez wielce renomowane wydawnictwo – która ów arendalny narkobiznes, ów wyszukany system upadlania, gnębienia oraz eksploatowania mas ruskich i polskich chłopów przez bezwzględny tandem szlachecko – żydowski – rozebrała na czynniki pierwsze. Historyk zwie się Glenn Dynner, a praca o której wyżej nosi tytuł: „Yankel’s Tavern: Jews, Liquor, and Life in the Kingdom of Poland.” Gorąco polecam jej lekturę wszystkim poszukującym prawdy w historii. Nie mam czasu w tej chwili na rzetelną recenzję tego dzieła – niewykluczone jednakże, iż kiedyś jeszcze do niego wrócę. Nadmienię tylko, iż na mnie największe wrażenie zrobiły źródła przytoczone przez autora – z których jednoznacznie wynika, iż w 19 wieku przedstawiciele administracji państw zaborczych byli wielce skonfundowani i zdegustowani postawą polskiej szlachty, która swoje własne korzyści i szybkie bogacenie się bez cienia wątpliwości stawiała nad interes ludu – swoich poddanych – wchodząc, ich zdaniem, w skandalicznie naganne z punktu widzenia moralnego konszachty z Żydami. A oto opinia na ów temat – przykład fenomenu o którym wyżej – księcia Mikołaja Repnina – gubernatora gubernii połtawskiej, który wydalając Żydów z Czernichowa i Połtawy w 1821 r. opatrzył swoją decyzję następującym komentarzem: „Wielu właścicieli ziemskich skuszonych mamoną otrzymywaną od Żydów, bezmyślnie chroniło ich, będąc całkowicie obojętnym na los i sytuację chłopów, którzy do nich należą. Z powodu swojego egoizmu, chcą mieć oni Żydów na terenie gubernii, aby dzięki nim dorabiać się”. Autor pracy jak wyżej zwraca uwagę na przewrotność i swoistą „perwersję” historii. Otóż w drugiej połowie 19 wieku, po zniesieniu pańszczyzny, zdeklasowana szlachta nie mogąc się odnaleźć w nowych warunkach ekonomicznych sama padała łupem owych Żydów, z którymi tak niedawno jeszcze chwacko łupiła chłopów. Ilość majątków ziemskich przejętych z końcem 19 wieku przez Żydów przyprawia o osłupienie. Szczególnym wzięciem cieszyły się lasy, które wykupywane przez Żydów szły masowo pod siekierę i były spławiane Wisłą do Gdańska. Dynner cytuje żydowskiego kupca, który tak podsumował ów proceder: „Gęste polskie lasy jęczały (od zgrzytu pił - Arminius), kurczyły się i w końcu dostawały się w ręce żydowskie. Latem z pni budowano wielkie tratwy, które spławiano Wisłą do Niemiec”. W końcu doszło do tego, iż w obronie polskich majątków, polskiej ziemi i polskich lasów stanęli….emancypujący się polscy chłopi, którzy wyzbywającym się ziemi właścicielom zarzucili…brak patriotycznej postawy. Fascynujące, nieprawdaż? Ale to już całkiem inna – godna odrębnego wątku – historia.

“The history of Jews in 18th- and 19th-century Poland is often a history of anti-Semitism, of social and economic isolation at the hands of a suspicious majority Christian population. But what if, under the surface, there was a strong element of comity between Jews and Christians? That’s what Glenn Dynner, a professor of Jewish Studies at Sarah Lawrence College, found in researching Yankel’s Tavern: Jews, Liquor, and Life in the Kingdom of Poland, a landmark volume that details how Jews carved out a lucrative niche as tavern keepers—thanks to an enterprising and accommodating Polish nobility.
“We are used to a story of anti-Semitism and violence, and this is true of the 20th century. But it wasn’t true of prior centuries, or at least it was nearly as true,” Dynner says. “There’s a reason why three-fourths of the world’s Jewish population lived in Poland. It’s because they found a place in the economy, and that was tavern keeping.”

www.moment(*)ws-liquor-life-kingdom-poland/