Racjonalista.pl podaje kolejny przykład pragnienia młodych ludzi by ze szkół zniknęły krzyże. Postarałem się prześledzić mój pomysł na rozmowę w tej sprawie. Oto kilka przemyśleń.

Chrześcijaństwo , jako fundament wiary katolickiej niesie ze sobą niepodważalny ładunek znaczeniowy. To tej doktrynie zawdzięczamy koncepcje osoby, zniesienie instytucji niewolnictwa, stawianie na prawo naturalne, idee sprawiedliwości społecznej, czy wreszcie ukazanie niezbywalnej godności życia ludzkiego. Katolicyzm wyprowadza (na bazie chrześcijaństwa) koncepcje wolności, oraz wszelkie istotne wyjaśnienia życia społecznego. Jawi się, więc jako usystematyzowany otwarty system zespół poglądów kładący nacisk na fenomen jednostki. Skąd, więc biorą się ataki na ten spójny system wartości.

Katolicyzm stawia na tradycję. Jeśli więc zestawimy współczesny humanizm z tradycją katolicką to natrafimy na przeszkody nie do pokonania. Biskup Życiński zauważa, że wszystko rozgrywa się na triadach wartości. Humanistyczny - dobrobyt, sukces, rozrywka ma się nijak do katolickiej - wiary, nadziei i miłości. Współczesność - w reprezentacji choćby Ateizmu - oraz katolicyzm wydają się niewspółmierne. Zastajemy sytuację, w której musimy "poradzić sobie" ze wspólnym życiem. Czy sytuacja rzeczywiście jest patowa? Czy katolicyzm i współczesność są jak gońce na szachownicy, które nigdy się nie spotkają?

Gdzie jest prawda? Tischner powie, - "jeśli człowiek w ogóle jest zdolny do poznania prawdy, to tylko dzięki myśleniu. Myślenie ciąży ku prawdzie, jak oczy ciążą ku barwom, a uszy ku dźwiękom".

Z "idealistycznego punktu widzenia" wydaje się, że aby poznać prawdę, trzeba pokonać pewną drogę. Z pewnością nie jest tak, że tylko jeden światopogląd posiada monopol naprawdę. Odnajdziemy prawdę tylko wtedy, gdy pogłębimy swoje myślenie. Prawda leży na dnie myślenia. Gdyby, więc wszyscy "poszukiwacze" prawdy, odrzuciwszy powierzchowność, zaczęli "kopać" w swoim myśleniu to dojdą oni do prawdy. Każde myślenie spotka się w jednym punkcie. Prawda, więc jawi się, jako kompromis. Z tak rozumianej koncepcji prawdy możemy wnioskować, że nawet najbardziej skrajny światopogląd ma możliwość dojścia do "wspólnej" prawdy. Czasem w swoim kopaniu będzie zmuszony odrzucić jakieś założenia. Dojście do prawdy jest możliwe tylko wtedy, gdy rozpocznie się dialog.

Proponuję, więc czytelnikom Racjonalisty dialog. Rozmowę dotyczącą krzyży w szkołach.

Nikt nie jest w stanie podważyć faktu, że miejscem krzyża jest kościół. Istnieje jednak wśród dużej ilości katolików pokusa, by mieszać sfery sacrum i profanum. Kościół może oczywiście podejmować decyzje polityczne, może z ambony popierać jednych polityków i ich partie. Może wybiegać na ulice i posługiwać się różnymi metodami by nawracać i ewangelizować. Ale musi liczyć się z tym, że w konsekwencji stanie się jednym z globalnych graczy. Że będzie jednym z produktów do wyboru. Katolicy pragnący na siłę uświęcić państwo zapominają, że im bardziej uświeca się państwo, tym bardziej upaństwawia się świętość.

Krzyż jest symbolem śmierć i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Zastanawiające, czy Jezus Chrystus pragnie patronować min. takim ekscesom jak zakładanie kosza na śmieci na głowę nauczyciela, czy symulowanie gwałtu na uczennicy. Podobny problem jest z walką o odwołanie się w Europejskiej Konstytucji do osoby Chrystusa. Nikt jednak, nie żywi obawy, że preambuła może być czymś zupełnie alternatywnym do treści konstytucji. I może okazać się, że Chrystus patronuje ustawie aborcyjnej czy popiera eutanazję. Obydwa przykłady nasuwają zdanie klasyka:, " O co wyjesz, wyjcu".

Nie możemy wyzbyć się w polskim - katolickim myśleniu, pewnych naleciałości fundamentalistycznych, i totalistycznych. Istnieje pokusa by myśleć, że poza kościołem nic dobrego wydarzyć się nie może. A wszystko to tłumaczy się pobożnością. Potrzeba jednak dużo dystansu i dialogu, bo jak powiada Tischner: Pobożność jest niezwykle ważna, ale rozumu nie zastąpi.

Polska kultura wyrasta z tradycji chrześcijańskiej. Krzyż obecny jest na ziemiach polskich od zawsze. Mieszko I ochrzcił Polskę w 966 roku od tego czasu o Polsce możemy mówić - POLSKA. Dziś niezbywalną wartością jest też ustrój demokratyczny. Demokracja zakłada władzę większości. Statystyki mówią, że największą religijną siłą w naszym kraju są właśnie czciciele Tego, który na krzyżu wisi. Krzyż jednak w kontekście demokratycznym jest dość specyficzny. Żadna z ustaw politycznych nie reguluje kwestii obecności krzyży na szkolnych ścianach. Większość ataków na krzyż ma podłoże stricte ideowe a głównym orężem jest tolerancji. W imię tolerancji zdejmujemy krzyże czy wychodzimy na ulice by promować homoseksualizm. Szymon Hołownia pisze: "To jedna z najbardziej niezrozumiałych wojen współczesności. Ci, którzy ją wszczynają, ruszają, bowiem do boju pod hasłami tolerancji. Chcą jej dla siebie, odmawiają jej innym. W głowach mają założenie: chrześcijaństwo to potęga, a każdy, kto żyje w cieniu potęgi, ma prawo do moralnego bonusu. Musi być traktowany specjalnie, hołubiony, dopieszczony z racji tego, że stanowi mniejszość. On ma prawo wymagać szacunku dla swoich przekonań; chce je wyrazić poprzez pustą przestrzeń na szkolnej czy biurowej ścianie. Człowiek wierzący, który miałby ochotę na to samo poprzez zainstalowanie na niej symbolu swojej wiary, takiego prawa mieć nie może".

Załatwiliśmy kwestie demokracji i tolerancji. Wydaje się, że również w kontekście kulturowym można bronić krzyży w miejscach publicznych. Skoro zakładamy, że symbol jest - budulcem - kultury, to w kulturze polskiej krzyż jest prawie jak fundament. Tradycjonalista powie, że każde wtargnięcie na płaszczyznę kulturową i eliminowanie z niej symbolów będzie deprawacją.

Właściwe są również obawy wielu fundamentalistycznych katolików, że wypychanie symbolu ma w perspektywie wypchnięcie chrześcijaństwa, co w konsekwencji równa się (w ich rozumieniu) demoralizacji.

W artykule starałem się wskazać argumenty nie sięgające po pojęcie wiary. Ogranicza nas język i kontekst wypowiedzi. Musimy więc odnaleźć wspólny język, co jak się okazuje nie jest łatwe.

Ciężko jest obronić ostatecznie jeden z punktów widzenia. Myślę jednak, że używanie wysokich kwantyfikatorów w dyskusji jest pomyłką. Starajmy się, więc polemizować, być otwartymi na kompromis, a nie wyciągać przeciwko siebie noże.

Kl. Błażej Strzelczyk