Chaim Bermant (1929 - 1998) - urodzony w Krasławiu (na terenie dzisiejszej Łotwy) żydowski pisarz, historyk, publicysta, który większą cześć swojego życia spędził w Wielkiej Brytanii, tak pisał o paradisus judaeorum w Polsce:

"W Polsce Żydzi stali się tak liczni, tak świetnie prosperujący, tak okopani na swoich pozycjach, że zaczęli zatracać swoją wrodzoną i zwyczajową ostrożność i nieufność. Cały ich byt, cała ich ekonomia była oparta głównie na systemie arendy, w którym to systemie stali się poborcami podatków dla korony, dzierżawcami lasów, majątków, młynów i żup solnych - należących do szlachty i króla. Niektórzy działali na wielką skalę, inni na znacznie mniejszą, wydzierżawiając kilka hektarów ziemi lub zarządzając lokalną gorzelnią i gospodą. Ich użyteczność dla szlachty wynikała z daru maksymalnej eksploatacji otoczenia jaką posiadali. Chłopi, siła robocza, bydło, ziemia - były traktowane przez nich w ten sam sposób i wyciskano z tego maksymalnie jak najwięcej. Jeżeli szlachta była największym eksploatorem, Żydzi byli najbardziej widocznymi eksploatorami - i jako tacy wyzwalali najbardziej bezpośrednią wrogość. Rabini ostrzegali Żydów, że takim postępowaniem sieją ziarna straszliwego żniwa nienawiści - ale gdy dochody płynęły strumieniem szerokim, nikt nie zwracał uwagi na ostrzeżenia. Poza tym sami rabini także byli beneficjentami systemu jak wyżej" (Chaim Bermant,"The Jews", Times Books, 1977)

Postawę i etykę Żydów jak wyżej wcale dobrze scharakteryzował Karol Marks :

"Pieniądz jest tym żarliwym bogiem Izraela, wobec którego żaden inny bóg ostać się nie może. Pieniądz poniża wszystkich bogów człowieka i zamienia ich w towar. Pieniądz jest ogólną, samą w sobie ukonstytuowaną wartością wszystkich rzeczy. Pozbawił on zatem cały świat - świat ludzi jak i przyrodę - jego właściwej wartości. Pieniądz jest wyobcowaną od człowieka istotą jego pracy i jego bytu; ta obca istota ma go w swej mocy, on zaś zanosi do niej modły. Bóg żydowski stał się świeckim bogiem, stał się bogiem świata. Weksel jest rzeczywistym bogiem żydowskim, bóg zaś - tylko iluzorycznym wekslem". (www.racjonalista.pl/forum.php/s,710038)

Jednakże najtrafniej, w mistrzowskiej lakonicznej formule, ujął ją Ber Borochow(1881 - 1917) wybitny żydowski socjalista, urodzony w ukraińskiej Złotonoszy, jeden ze współtwórców socjalistycznego syjonizmu. O eksploatacji nieżydów przez Żydów napisał w te słowy:

"Zdecydowania większość nieżydów uzyskuje środki do życia kultywując naturę......podczas gdy większość Żydów utrzymuje się przy życiu nie z eksploatacji natury, lecz z eksploatacji człowieka. W Rosji i Galicji 70-80 % nieżydów czerpie środki do życia z kultywacji natury; podobny procent tamtejszych Żydow żyje eksploatacji człowieka".
(Ber Borochov,Nationalism and the Class Struggle. A Marxist Approach to the Jewish Problem, NY, 1937.)

Borochow, który, co widać powyżej, Ostjuden zdefiniował w kategorii pasożytów - jak przystało na socjalistę - uważał stan rzeczy jak wyżej za skandal i patologię. I dlatego właśnie pragnął owe zdegenerowane masy wschodnich Żydow wywieść do ziemi obiecanej - i tam w kibucach, w warunkach hartujących i ciało i duszę - przekuć je w typ nowego człowieka, zgodnie z paradygmatami socsyjonistycznymi. Ale to już trochę inna historia - na odrębny, zresztą wcale intrygujący wątek.