Czy według Was deista może być nazwany racjonalistą?

Nie trzeba być racjonalistą, aby być ateistą. Nie można być teistą i racjonalistą. Zbiór "racjonalizm" nie zawiera wszystkich ateistów, dotyczy też większej grupy nieteistów. Zbiór "teizm" nie może zawierać rzeczywistych racjonalistów.

Teiści są irracjonalistami, co ich nie obraża, bowiem sami chcą i muszą twierdzić, iż "wiara jest ponad rozumem".

No tak, ale nie wiemy na pewno, czy rzeczywistość jest "elegancka". Dopóki nie stawia się wiary nad rozumem, tak jak muszą to robić teiści, można być racjonalistą.

Jeśli chodzi o deizm, to w tym światopoglądzie nie czci się bóstwa, bo nie ma takiej opcji, potrzeby etc. Oczywiście deizm nie zakłada też zaświatów, wpływania na ludzkie losy etc. Stąd uważam, iż deizm nie szkodzi racjonalizmowi, aczkolwiek zdziwiłoby mnie zbyt mocne przywiązanie do tego światopoglądu. Ktoś uczciwy może co najwyżej powiedzieć "mam hipotezę deizmu", a nie "wierzę w deizm", czy "rzeczywistość jest deistyczna". Z deizmem nie powinny się wiązać religie i czynności kultowe.

>No tak, ale nie wiemy na pewno, czy rzeczywistość jest "elegancka".

"Elegancja" może być rozumiana jako "dopasowanie wszystkich elementów składowych pewnej całości". Stąd fizycy mawiają o "pięknych" teoriach, gdyż w nich symetria i prostota opisu idą w parze z dopasowaniem do innych teorii, są odczuwane jako uzupełnienie brakującego puzzla w układance i ujawnienie kolejnego fragmentu obrazu świata. Bóg deistyczny jest z definicji absurdalny, nawet bardziej, niż bóg monoteistów wyznających wiarę w Zbawiciela. Postawa deistyczna w moim rozumieniu nie usuwa żadnej z nielogiczności czy aporii towarzyszących pojęciu Boga w ogóle, to, że możemy sobie "odpuścić" tłumaczenie istnienia zła jest w gruncie rzeczy sztucznym zabiegiem, nie wnoszącym absolutnie niczego do procesu filozoficznego rozpatrującego sensowność pojęcia Boga i możliwe Jego relacje ze światem.

---

Nie Bóg, lecz Człowiek potrzebuje obrony.

>Teiści są irracjonalistami, co ich nie obraża, bowiem sami chcą i muszą twierdzić, iż "wiara jest ponad rozumem".
To jak wytłumaczysz cytat z Wiki redagowany przy współpracy z Racjonalistą? Nie pamiętam może sam Mariusz go napisał, a może Michał Przech.
Bardzo ciężko zostać racjonalistą będąc teistą, ale nie demonizujmy. Teizm to wiara w boga "czynnego", a deizm w "nieczynnego", nie mówmy o zabobonach i takich tam.

Z drugiej strony racjonalizm to nie uściślona ideologia (skoro ideologię odrzuca), to dość szerokie pojęcie odnoszące się raczej do części praktycznej życia niż do filozoficznej i raczej do sceptycyzmu niż to pewności.

P.S.
Znów uogólniłeś. Chcesz udowodnić, że wszystkie kruki są czarne. Ja ma jednego białego...(w zasadzie dwa).

>I Twój kolejny wątek na ten temat.
Wcześniejszy dotyczył ateizmu, agnostycyzmu i nonteizmu, próżno szukać tam deizmu.

>Szukasz potwierdzenia, że Twój deizm ma jakikolwiek sens czy tego, że mimo deizmu jesteś racjonalny?
Jestem nonteistą, daleko mi do deizmu. Chodzi mi o Voltaire, patrona OR-S, uważanego za racjonalistę, kim według mnie nie mógł być ze względu na deizm.

>Chcesz jednocześnie racjonalizmu i deizmu? NO WAY!
O taką odpowiedź mi chodziło. I z tego co widzę, większość wypowiadających się nie uważa Voltaire za racjonalistę. Cieszy mnie to. Aczkolwiek stawia patronat w kłopotliwym świetle.

>Deizm był krokiem milowym w stronę racjonalizmu,
Pytanie, czy może być jego elementem w samym sobie?
>Byłbym ostrożny z wydawaniem sądów w tej materii szczególnie tylko w oparciu o ontologiczny stosunek do absolutu.
To chyba jeden z podstawowych aspektów bycia racjonalistą. Chociaż zauważyłem, że dziś za racjonalistów uważa się także osoby wykluczające a priori istnienie boga, dlaczego więc nie uznać za racjonalistę tak odnoszących się do jego nieistnienia.

> czy teista?
Ty tak serio?

> Zbiór "racjonalizm" nie zawiera wszystkich ateistów, dotyczy też większej grupy nieteistów. Zbiór "teizm" nie może zawierać rzeczywistych racjonalistów.
OK - zbiory teizm (T) i racjonalizm (R) są rozłączne, tak jak zbiory T i ateizm (A); zbiór A częściowo zawiera się w zbiorze R ...
A co to są nieteiści (N)?

Jak już pisałem wolałbym zachować wstrzemięźliwość w wyrokowaniu o tym, czy deista może być racjonalistą, czy nie. Wymagałoby to na pewno większej erudycji i przyjęcia jakiejś metody czy to językowej, czy socjologicznej, a koniec końców doprowadziłoby do kolejnego przylepiania łatek.

Nie wszystko co istnieje w moim świecie musi mieć poprzylepiane żółte karteczki, szczególnie ludzie i ich poglądy.

Przypisywanie racjonalistom wyciągania wniosków a priori jest dla mnie trochę zdumiewające. Zawsze wydawało mi się, że współczesny racjonalizm ze swoim sceptycyzmem i (ujmę to karykaturalnie) zboczeniem na punkcie nauk empirycznych jest raczej nurtem stricte miłującym a posteriori.

Wystarczy chociażby wspomnieć Hume'a, czy Darwina. Jakkolwiek rozumiem że to dziwnie kontrastuje z tymi historycznymi łatkami "racjonalizmu" przypiętymi Kartezjuszowi, czy Leibnizowi

---

"Mądrość jest dobrem, aczkolwiek jest pożądana nie sama dla siebie, ale z uwagi na konsekwencje"

>A co to są nieteiści (N)?
To ja
pl.wikipedia.org/wiki/Nonteizm

>Przypisywanie racjonalistom wyciągania wniosków a priori jest dla mnie trochę zdumiewające. Zawsze wydawało mi się, że współczesny racjonalizm ze swoim sceptycyzmem i (ujmę to karykaturalnie) zboczeniem na punkcie nauk empirycznych jest raczej nurtem stricte miłującym a posteriori.
Było by znakomicie i w większości aspektów tak właśnie jest, jednak czy ateizm (nie chodzi o aspekt religijny, a o postać boga deistycznego) nie jest własnie takim a priori, brakiem sceptycyzmu?

>pl.wikipedia.org/wiki/Nonteizm
Taka doktryna religijna dla niewierzących / areligijnych? Chyba powinnam już dać sobie spokój z tym portalem i natłokiem informacji. Wcześniej byłam sobie niewierząca po prostu i miałam "święty" spokój.

Wydaje mi się, że zapewne w wielu przypadkach tak jest. Jednak z drugiej strony wielu ateistów podkreśla, że ich "ateizm" nie jest jednoznacznym i dogmatycznym stwierdzeniem, że Boga nie ma, a raczej (ugruntowanym na bazie nauk tj. biologia, psychologia, socjologia) sceptycyzmem.

Być może w ten sposób można rozróżnić ateizm antyklerykalny od racjonalnego. Ale to w każdym przypadku będzie kwestia poglądów konkretnych osób. Niestety nie jestem w tej stanie przytoczyć żadnych słynnych myślicieli by pokazać jakieś przykładowe poglądy.

---

"Mądrość jest dobrem, aczkolwiek jest pożądana nie sama dla siebie, ale z uwagi na konsekwencje"