Irytują mnie spory między deterministami i zwolennikami wolnej woli. Jedni powiadają, że wszystkie nasze decyzje są tylko konsekwencją wszystkich zdarzeń od wielkiego wybuchu, inni że człowiek jest zawsze odpowiedzialny za wszystkie swoje czyny.
Piknie, a czy można być umiarkowanym deterministą? Mucha ucieka przed zbliżającym się szybko przedmiotem. Czy ma wolną wolę, w którą stronę poleci? Czytałem jakieś badania na ten temat, ale nie zapamiętałem wniosków. Obserwacja psów i kotów pozwala nam dyskutować o ich inteligencji. Inteligencję zwierzęcia oceniamy po jego świadomych zachowaniach, zwierzę obserwuje i wyciąga wnioski. Nie ma dwóch psów, ani dwóch kotów takich samych. Ich inteligencja jest głównie zdeterminowana biologicznie, jest dziedziczna, więc możemy powiedzieć, że ich inteligentne zachowania nie są wyrazem wolnej woli.
U psów połączenie treningu z inteligencją daje zdolność samodzielnego wykonania zadania i podejmowania decyzji w zależności od rozpoznania. Często pies, koń, czy inne tresowane zwierzę demonstracyjnie pokazuje, że nie ma ochoty na wykonanie danego zadania.
Jak to jest z naszą ochotą i jej brakiem, czy jest wyrazem wolnej woli czy jest zdeterminowana? Różnie, czasem może być konsekwencją przemyśleń, a czasem zmęczenia lub irytacji. Wolna wola jest marginesem tego co zdeterminowane.
Człowiek dobrze wychowany, to człowiek, który nie jest zdolny do samodzielnego myślenia, który powtarza wszystkie myśli swojego nauczyciela – powiadał polski socjolog. A co jeśli nauczyciel przyucza do samodzielnego myślenia – zapytała mała dziewczynka?
Może wolna wola to obszerny margines naszych swobodnych wyborów w ramach niezliczonych ograniczeń owych wyborów?

Moim zdaniem z wolną wolą jest tak jak z tym obrazkiem


Zależy jak się na nią spojrzy.

---

Tak więc trwają wiara, nadzieja, miłość, z nich największa jest miłość.

Znaczy mając wolną wolę to ja bym go nie kupił , o to chodzi ?

Hmm.
Powiedzmy, że grasz w szachy i chcesz wygrać. Będziesz wybierał najlepsze posunięcia, chyba, że nie będziesz potrafił określić najlepszego posunięcia, wtedy zadziała nawyk i wybierzesz z puli mniej lub bardziej równorzędnych ruchów.
Postulując wolną wolę dochodzimy do sprzeczności:
część mózgu wysyła informację o najlepszym ruchu, a postulowana wolna wola przekreślą tą informację i wybiera w ciemno. No przecież wolna wola nie zna się na szachach, więc nie wybiera w sensowny sposób, a jedynie w przypadkowy. I co z taką wolną wolą zrobić?

Pozdrawiam

---

Nadejdzie czas parad heretyków.

>Może wolna wola to obszerny margines naszych swobodnych wyborów w ramach niezliczonych ograniczeń owych wyborów?

Pod tym bym się podpisał , z dodatkiem : czasami wolny/swobodny wybór potrafi całkowicie zmienić margines.
Nawet sprowadzić go do czystej geografii/biologii.

>Hmm.
>Powiedzmy, że grasz w szachy i chcesz wygrać. Będziesz wybierał najlepsze posunięcia, chyba, że nie będziesz potrafił określić najlepszego posunięcia, wtedy zadziała nawyk i wybierzesz z puli mniej lub bardziej równorzędnych ruchów.
Nawyk wynika w oczywisty sposób z doświadczeń. A więc nie jest wolnym wyborem.
Ciekawe, że wybierając przypadkowe próby z większej grupy obiektów, dla przykładu wybierając 20 liczb z puli od 1 do 200, powinniśmy posilić się o obiektywizację wyboru - robią to programy generujące losowe próby, na przykład. Wiemy bowiem, że człowiek ma skłonność do wybierania określonych liczb. Pytanie, czy jest to istotne statystycznie, ale jednak jest. Wierząc święcie, że wybieramy przypadkowe liczby, wybieramy je według wzoru - w sposób totalnie nieświadomy.

Bardzo proszę jasno wyrażać myśli bez pozostawiania sobie furtki w każdą ze stron.

Jak zapewne Pani wie odczyt tego obrazka uzależniony jest od okoliczności w jakich jest oglądany. Pewna ma znajoma pokazywała go wielu grupom wieżniów w Polsce i zawsze widzieli starsza kobietę.
Nigdy-- żaden --młodej.

A badania wśród społeczeństwa powinna Pani znać.
Proszę się określić.

Wg mnie jest wolny wybór spośród wariantów danych do wyboru. 'Wolna wola' jest dla mnie pojęciem względnym.

---

*życie to moja pasja - nie boję się żyć*

> wolna wola nie zna się na szachach
Szachy to rzecz rozumu, a nie woli.
Załóżmy, że grasz w szachy z piękną kobietą, która Cię pociąga eroticznie.
Ona gra jak noga, a Ty jesteś mistrzem.
Wolna wola polega na tym, że będziesz wykonywał jak najgłupsze ruchy, aby dać jej wygrać i ewentualnie po partyjce zaciągnąć ją do łóżka.
Ale z kolei chęć pójścia z nią do łóżka determinuje Twoją wolę, że robisz takie ruchy na szachownicy, których byś w innych okolicznościach nie robił.

---

Tak więc trwają wiara, nadzieja, miłość, z nich największa jest miłość.

Po chwili zastanowienia stwierdzam co następuję:

Na powyższe zagadnienie patrzymy w sposób uniemożliwiający uzyskanie jasnej odpowiedzi.
Otóż powinniśmy rozpatrywać każdy przypadek podejrzenia możliwości wystąpienia Wolnej Woli dokładnie w tym a nie innym przypadku i jego okolicznościach.
Błędem uważam jest tu generalizowanie i pytanie o całość.

Osobiście uważam że Wolna Wolę mamy w pewnych aspektach a w innych nie.

Taką samą pętlę opisałem - do czego innego się w niej sprowadzała "chęć". Sama struktura podejmowania decyzji nie uwzględniała wolnej woli, chyba tylko jako błąd systemu.
Przy czym oddzielnie rozważanie, czy błędy nie są potrzebne jest ciekawe. Przykładowo błędy są motorem ewolucji w procesie płciowym (tworzenie plemników i komórek jajowych) - nazywamy je mutacjami.

Pozdrawiam

---

Nadejdzie czas parad heretyków.

a czy wolność i wola (w domysle wolna) nie sa w sprzeczności?
Wola - nakaz...
Czy juz "na wejściu" takiej dyskusji nie stoi sprzeczność...

---

Bóg stworzył człowieka, ponieważ rozczarował się małpą. Z dalszych eksperymentów zrezygnował. Marek T.

>Moim zdaniem z wolną wolą jest tak jak z tym obrazkiem
>Zależy jak się na nią spojrzy.
i zaraz rozwiniesz: albo pedofilia albo nekrofilia

---

Bóg stworzył człowieka, ponieważ rozczarował się małpą. Z dalszych eksperymentów zrezygnował. Marek T.

Pozornie.
Nie działamy jak nakręcone automaty.

>Pozornie.
>Nie działamy jak nakręcone automaty.
>
"My" - może tak... A "oni"?
Raczej mam wrażenie, że MY mamy jakąś wadę która powoduje, że działamy inaczej, statystycznie na to patrząc...

---

Bóg stworzył człowieka, ponieważ rozczarował się małpą. Z dalszych eksperymentów zrezygnował. Marek T.

>Może wolna wola to obszerny margines naszych swobodnych wyborów w ramach niezliczonych ograniczeń
>owych wyborów?

Szczerze mówiąc, nie wydaje mi się, żebyśmy znaleźli lepszą definicję. Ograniczenia zawsze będą istniały, czy to w formie narzuconych reguł, czy naszych własnych nawyków, instynktów itp. Możemy się poruszać tylko w obrębie pewnych granic, nawet jeśli często nawet nie jesteśmy ich świadomi. Chyba, że zdecydujemy się przekroczyć granice - z pełną świadomością konsekwencji, bo nie jestem pewna, czy impulsywne, odruchowe działanie w odpowiedzi na coś, co nas sprowokowało, naprawdę można nazwać wolnym wyborem. Jeśli mamy czas na przemyślenie sprawy i decydujemy się z tego zrezygnować - jak choćby ludzie porwani wzniosłymi hasłami politycznych czy religijnych przywódców - to już jest nasza wolna wola... często upośledzona przez indoktrynację, której człowiek jest poddawany od wczesnego dzieciństwa, ale jednak wolna. Może ślepe podporządkowanie się systemowi zasad też można uznac za wolny wybór, wtedy kolejne (juz zdeterminowane) będą naturalnymi konsekwencjami.

Podsumowując: uważam, że zdeterminowane mogą być czynniki wpływające na nasze decyzje - co nie znaczy, że nie możemy się tym wpływom przeciwstawić lub ich zignorować - ale nie same działania i nie ich skutki. No, chyba że czas jest złudzeniem, a przyszłość i przeszłość istnieją jednocześnie, ale może dla własnego zdrowia psychicznego trzymajmy się rzeczywistego świata, a nie teorii rodem z filmów fantasy.