Stwierdziłem, że muszę znów napisać coś pozytywnego, przyznaję, że nie spodziewałem się, że mój wątek o racjonalizmie rozleje się na tak rozległe obszary wiedzy, od dualizmu korpuskularno-falowego poczynając na terapii uzależnień kończąc.

Dla wielu przedstawicieli świata ducha, zaglądających na to forum w masochistycznym podnieceniu oczekujących bolesnego potwierdzenia słuszności własnego przekonania, że wiara jest wszystkim, co mają do zaoferowania na gruncie dysputy intelektualnej, racjonalizm jest nieodłącznie skojarzony bądź to z agnostycyzmem, najczęściej z ateizmem a zawsze z antyklerykalizmem. Oczywiście, jest to w dużej mierze słuszne odczucie, z tym tylko, że powoduje, iż osoby te przyjmując emocjonalny stosunek do tematu nie są w stanie pojąć sedna tego, czym jest racjonalizm.
   Myślałem o tym, by zatytułować ten wątek "apologia racjonalizmu", ale przecież rozum nie wymaga usprawiedliwiania; gdyby już chcieć coś usprawiedliwiać, to prędzej sensowna byłaby próba "apologii głupoty", ale tego się nie podejmę, choć, być może, byłoby to interesujące doświadczenie retoryczne.
   Rzecz w tym, że racjonalizm jest w swojej istocie postawą, która podkreśla pierwszorzędną rolę namysłu, rozumnego namysłu nad światem, człowiekiem i takąż ocenę działań własnych jak i cudzych. Oznacza to, że najbardziej fundamentalną cechą racjonalizmu jest jego bycie przeciwieństwem dla wszelkiej bezmyślności - mówiąc jaśniej -głupoty. Dlatego jak najbardziej zasadne staje się postawienie pytania: co ma wspólnego pijaństwo niektórych kierowców, nieprzestrzeganie nie tylko reguł drogowych, ale elementarnych reguł zdrowego rozsądku w prowadzeniu samochodów, samolotów i pielgrzymek w czasie mgły, co mają wspólnego setki utonięć po alkoholu, skręconych karków po skoku "na główkę" z wiarą w Boga? Nie, to nie jest pytanie w stylu co ma piernik do wiatraka. Otóż to wszystko są przejawy braku racjonalności, która jednocześnie jest obszarem, w którym może rozwijać swe perzowe kłącza wiara i religijność. Ta ewidentna głupota tak często widoczna w naszym społeczeństwie a tak przy tym tragiczna, jest hołubiona i niańczona przez wiarę, przez religię, gdyż jest jej najukochańszym dzieckiem, jest obietnicą jej nieśmiertelności, nieustającym źródłem pokarmu, którą jest właśnie ludzka nierozumność.
    Mnie - niestety! - nie obchodzi kwestia istnienia Boga i pod tym względem nie jestem podobny chyba nawet do agnostyków. To, dlaczego najbliżej mi światopoglądowo do racjonalizmu, to prosta obserwacja, że racjonalizm to konsekwentna rozumność, przemyśliwanie swoich działań, i nie chodzi tu (w moim konkretnym przypadku) o wielkie ideologiczne ani teologiczne kwestie; chodzi mi o to, że taka postawa jest jedyną moją bronią przeciwko codziennemu zagrożeniu, jakim jest zdanie się na łaskę głupiego kierowcy, polityka, księdza czy wreszcie zaufanie swoim własnym przesądom i intuicjom, które - jeśli oderwane są od logiki - mogą łatwo doprowadzić człowieka do tego nieszczęsnego punktu, w którym zawierza modlitwie.
    Bo walka nie toczy się o to, by dowieść istnienia czy nieistnienia innego świata, ale o to, by na tym pozostać jak najdłużej. By nie skręcić karku skacząc "na główkę".    

> [color=red]Elka ma rację. Kasuj, proszę, zbędne cytaty.[/color]
Mea culpa.

>Zgrzeszyć Pan nie może, bo grzech to umowa religijna przecież. Może Pan postąpić niewłaściwie raczej, a jako rozumny człowiek umie Pan pewnie to naprawić.
Oj, muszę Panią zmartwić - nie tylko żem grzesznym, to jeszcze mam duchowe rozterki z ich powodu, a rozumnym to tylko staram się być i różnie to wychodzi. Racjonalizm wcale nie wymaga śmiertelnej powagi i zażartować sobie też można. Poważnie nawiedzeni twierdzą, że Europa ma korzenie chrześcijańskie co jest bzdurą, ale odwrotne niedostrzeganie, że jednym z ważnych elementów naszej kultury jest judechrześcijaństwo, też jest błędem.
(Jako w miarę dobrze wychowany człowiek, gdy coś ciężkiego spadnie mi na nogę krzyczę "O Jezus", a nie "Qrwa mać" i wcale nie staję się z tego powodu bardziej religijny.)

>Odpada Panu modlitwa błagalna i czynności około sakralne.
A szkoda! Ja tam tego żałuję. Jak to dobrze odwołać się do matki, czy ojca - nawet jak są w niebie.

>Zaoszczędzony czas może Pan przeznaczyć na przyjemności i inne działania rozwijające.
Cholera, gdybym wtedy jak byłem młody to wiedział, a ja zaoszczędzony czas poświęcałem głównie na grzeszki z dziewczętami, dobrze tylko, że książki zaraz na drugim miejscu stawiałem i coś tam w głowie zostało.

>Wydaje mi się, że racjonalizm to w sumie prostsze rozwiązanie.
Tu po raz pierwszy, tak zupełnie na poważnie się nie zgadzam, gdyby tak było, to racjonalizm byłby powszechnym zjawiskiem, tak jak jest głupota, a jest raczej rzadkim, a więc wymaga i zdolności intelektualnych i pracy.
To jest trudniejszy wybór, a w zaściankowym społeczeństwie, raczej skomplikowanym.

Pozdrawiam serdecznie i tak poważnie, to tak jak i Pani, nie oddał bym swojego racjonalizmu za żadne ideologiczne (religijne) ułudy.

@@@
.

>> Wy-ci-na-my, wy-ci-na-my, wy-ci-na-my... (bo przyjdą moderatorki i będzie masakra! Grecka tragedia albo i inne medical drama )
>Rozumiem. Będę. Miałam pomroczność jasną i wzruszenie kompletne a to na mózg itd.

Wiem, rozumiem, to się zdarza. Ja tak czasem mam jak Fizyk pisze... i ogólnie w przypadkach "talk nerdy to me". Człowiekowi się instynkta włączają i zaraz by, ehem, multiplikował
Ale w końcu bycie sapiens polega na walce z takimi podstawowymi instynktami i my tu promujemy opieranie się temu siłą i godnością osobistą

---

Atheism is a non-prophet organization.
George Carlin

>Jednak racjonalizm ma ograniczone pole zastosowania.
Nie rozumiem! Ludzkie zmysły są ograniczone, ale są wszystkim co, do poznania świata, posiadamy. Oczywiście budujemy różnorodne narzędzia rozszerzające ten nasz zmysłowy potencjał. Mózg jest centrum przetwarzania tych zmysłowych danych, ale to centrum jest też ograniczone i dlatego zbudowaliśmy różne narzędzia go wspomagające. Do nich należy racjonalne, a później naukowe, myślenie, logika, matematyka, w filozofii teoria poznania, która przerodziła się teraz w kognitywistykę itd. itp..
Racjonalizm jest wszystkim co człowiek posiada dla zbadania i zrozumienia świata.

>Racjonalizm jest konieczny w nauce.
Nauce? Moim zdaniem - racjonalizm jest niezbędnym człowiekowi. Już choćby po to aby mógł prowadzić badania naukowe. Konieczne dla poznania świata i poprawienia jakości życia.

>Ale oczywiste jest, że zawsze będzie istniała pewna przestrzeń nieobecności obserwatorów i człowiek nie będzie mógł miarodajnie wyrokować "o wszystkim" - tak jak nigdy, z definicji, nie zdołamy najpewniej ocenić rozmiarów Wszechświata ani tego, że istnieje w nim coś najmniejszego, ani tego, jakie gatunki roślin żyły w karbonie, oprócz tych nielicznych, które opisujemy po skamieniałościach.
A czy ja jestem Panem Bogiem lub choćby multikomputerem aby wiedzieć "wszystko"? Czy jest mi to potrzebne i czy jest mi to konieczne?
Moim zdaniem - świat jest dla człowieka poznawalnym, ale nigdy do końca nie będzie poznanym. Odpowiedź na pytania rodzi następne pytania i tak dalej, ale naukowe poznanie świata jest już teraz wystarczające aby odrzucić odpowiedzi spekulacyjne i różne mity.

Serdecznie pozdrawiam.

@@@
.

>Moim zdaniem - świat jest dla człowieka poznawalnym, ale nigdy do końca nie będzie poznanym. Odpowiedź na pytania rodzi następne pytania i tak dalej, ale naukowe poznanie świata jest już teraz wystarczające aby odrzucić odpowiedzi spekulacyjne i różne mity.
Jest Pan pewien? Przypomniał mi Pan historię p. Igneza Semmelweisa i reakcję środowiska lekarzy na propozycję(słuszną niezmiernie) mycia rąk po wizycie w prosektorum a przed badaniem kobiet w połogu.
Środowisko dość stanowczo odrzuciło te spekulacje jakoby był związek między brakiem mycia rąk a zakażeniami poporodowymi.
Inną historią , bardziej współczesną, jest sprawa wody w kosmosie. Jeszcze dwadzieścia lat temu wody w kosmosie absolutnie nie bylo wedlug naszych zmysłów i narzędzi ten zmyslowy potencjał rozszerzajacych. Teraz juz jest i to w dużych ilościach na Marsie i Europie, ba nawet cieńka warstwą na naszym Księżycu.
Jestem racjonalnie ostrożna wobec "juz teraz".
pozdrawiam ciepło

>>>>Moim zdaniem - świat jest dla człowieka poznawalnym, ale nigdy do końca nie będzie poznanym. Odpowiedź na pytania rodzi następne pytania i tak dalej, ale naukowe poznanie świata jest już teraz wystarczające aby odrzucić odpowiedzi spekulacyjne i różne mity.
>Jest Pan pewien?
Napisałem - moim zdaniem - a więc jestem tego pewien, tylko w takim stopniu, jak można być pewnym własnego zdania.
Paru filozofów uważa podobnie i to od nich to przekonanie zaczerpnąłem.
_________________________________________
>Przypomniał mi Pan historię p. Igneza Semmelweisa i reakcję środowiska lekarzy na propozycję(słuszną niezmiernie) mycia rąk po wizycie w prosektorum a przed badaniem kobiet w połogu.
>Środowisko dość stanowczo odrzuciło te spekulacje jakoby był związek między brakiem mycia rąk a zakażeniami poporodowymi.
>Inną historią , bardziej współczesną, jest sprawa wody w kosmosie. Jeszcze dwadzieścia lat temu wody w kosmosie absolutnie nie bylo wedlug naszych zmysłów i narzędzi ten zmyslowy potencjał rozszerzajacych. Teraz juz jest i to w dużych ilościach na Marsie i Europie, ba nawet cieńka warstwą na naszym Księżycu.
Z przykrością muszę przyznać, iż się pogubiłem i nie rozumiem - o co Pani tu chodzi?
_______________________________________

>Jestem racjonalnie ostrożna wobec "juz teraz".
Nie wiem o jakim "już teraz" Pani tu mówi?
Jestem zdecydowanie pewnym, że współczesna nauka pozwala nam odrzucić spekulacje intelektualne (proszę ich nie mylić z teoriami, czy hipotezami naukowymi) i zdecydowanie odrzucić wszelaką mitologię.

Bardzo proszę o większą komunikatywność przekazu. Z tak skrótowych myśli trudno domyśleć się tego - co chciała Pani przekazać. Przynajmniej ja mam z tym trudności.

Pozdrawiam serdecznie.

@@@
.

>>>>>Moim zdaniem - świat jest dla człowieka poznawalnym, ale nigdy do końca nie będzie poznanym. Odpowiedź na pytania rodzi następne pytania i tak dalej, ale naukowe poznanie świata jest już teraz wystarczające aby odrzucić odpowiedzi spekulacyjne i różne mity.

>>Jestem racjonalnie ostrożna wobec "juz teraz".
>Nie wiem o jakim "już teraz" Pani tu mówi?
>Jestem zdecydowanie pewnym, że współczesna nauka pozwala nam odrzucić spekulacje intelektualne (proszę ich nie mylić z teoriami, czy hipotezami naukowymi) i zdecydowanie odrzucić wszelaką mitologię.
>Bardzo proszę o większą komunikatywność przekazu. Z tak skrótowych myśli trudno domyśleć się tego - co chciała Pani przekazać. Przynajmniej ja mam z tym trudności.

Obie opowiaski o poznaniu naukowym i parę innych przykladów o losach odkryć i trudnościach w akceptowaniu ich przez samych przedstawicieli nauki, spowodowały u mnie ostrozność w bezkompromisowym odrzucaniu tego ,co teraz okreslamy jako odpowiedzi spekulacyjne. Sammelweis dostrzegł związek między higieną a stanem zdrowia pacjetek, zanim powstały możliwości techniczne udowodnienia tego. Teraz już potrafimy udowodnić sami sobie istnienie wody w kosmosie, a nie tak dawno mogliśmy tylko na ten temat spekulować. Naukowe już teraz(użylam zwrotu z Pana wypowiedzi) zmienia się wraz z rozwojem technicznych możliwości.
Bardzo starałam się pisać nie skrótowo i zrozumiale. Proszę to mieć na uwadze.

pozdrawiam ciepło

.
>Obie opowiaski o poznaniu naukowym i parę innych przykladów o losach odkryć i trudnościach w akceptowaniu ich przez samych przedstawicieli nauki, spowodowały u mnie ostrozność w bezkompromisowym odrzucaniu tego ,co teraz okreslamy jako odpowiedzi spekulacyjne. Sammelweis dostrzegł związek między higieną a stanem zdrowia pacjetek, zanim powstały możliwości techniczne udowodnienia tego. Teraz już potrafimy udowodnić sami sobie istnienie wody w kosmosie, a nie tak dawno mogliśmy tylko na ten temat spekulować. Naukowe już teraz(użylam zwrotu z Pana wypowiedzi) zmienia się wraz z rozwojem technicznych możliwości.
>Bardzo starałam się pisać nie skrótowo i zrozumiale. Proszę to mieć na uwadze.
Mam to na uwadze i staram się pisać bardzo komunikatywnie i jak najprostszym językiem, ale pomimo tego nie zawsze jestem zrozumianym.
Nie pisałem do Pana Hodży o anegdotach i opowiastkach z historii nauki, tylko o racjonalnym podejściu do nauki i metodologii poznania.
Dobrze, że zachowuje Pani sceptycyzm, ale bardzo proszę - przed ustosunkowaniem się do treści postu najpierw czytać dokładnie wypowiedzi oponenta.

Np. napisałem: współczesna nauka pozwala nam odrzucić spekulacje intelektualne (proszę ich nie mylić z teoriami, czy hipotezami naukowymi) Nauka ani nie opiera się na spekulacjach intelektualnych (to religia i teologia), ani nie tworzy spekulacji (to filozofia). Co jest stwierdzeniem, że nauka nie spekuluje, a na podstawie posiadanych ustaleń (dorobku) buduje hipotezy, które są propozycjami twierdzenia naukowego, zakładającymi możliwą lub oczekiwaną w danym kontekście sytuacyjnym naturę związku lub teorie.

Wikipedia: Teoria to system pojęć, definicji, aksjomatów i twierdzeń ustalających relacje między tymi pojęciami i aksjomatami, tworzący spójny system pojęciowy opisujący jakąś wybraną fizyczną lub abstrakcyjną dziedzinę.

W przypadku nauk przyrodniczych, inżynieryjnych i nauk humanistycznych teorie są tworzone w celu systematyzowania i racjonalizowania faktów, wyjaśniania powodów ich występowania, przewidywania przyszłych zdarzeń.

W dziedzinie nauk ścisłych i systemowych niektóre teorie zajmują się ogólnymi własnościami i zasadami tworzenia teorii "praktycznych", tzn. dotyczących świata fizycznego i działalności ludzkiej, oraz ich logiczną analizą. Takie teorie są meta-teoriami.

Niedowiedziona faktami lub dowodem matematycznym teoria to hipoteza. Zbiór podstawowych pojęć i twierdzeń teorii danej nauki nazywa się jej paradygmatem.
Nie wiem, czy Pani już mnie rozumie, ale starałem się w miarę jasno to wytłumaczyć, o co mi w poście do Pana Hodży chodziło.

Pozdrawiam serdecznie.

@@@
.

>Racjonalizm jest wszystkim co człowiek posiada dla zbadania i zrozumienia świata.

Miałem na myśli to, że nie sposób podejmować decyzji wyłącznie w oparciu o racjonalne przesłanki, ludzki mózg najwyraźniej "bywa" racjonalny i nigdy nim nie będzie w 100%. Chodzi mi o te wszystkie decyzje, jakie musimy podejmować przy braku wystarczającej liczby danych (albo też choćby możliwości ich analizowania) - takich decyzji podejmujemy w życiu większość, tak mi się przynajmniej wydaje. Poczynając od wyboru drogi zawodowej poprzez kupno samochodu na małżonce kończąc
Jest też miejsce na poza-racjonalne myślenie i w samej nauce - czyż nie jest tak, że wielu badaczy w swoich poszukiwaniach kieruje się intuicją, do czego nie raz się otwarcie przyznają, bądź też względami estetycznymi (pajęczaki to najpiękniejsze stworzenia na Ziemi, itp.) albo zwykłą ciekawością (jak są rozmieszczone liczby pierwsze, wiem, że to nikomu żadnego pożytku nie przyniesie, no, może poza sławą odkrywcy, ale to takie ciekawe). Racjonalność jest ważna tam, gdzie w grę wchodzą konkrety - dotyczące życia, zdrowia, pomyślności materialnej jednostek i społeczeństw. Poza tym, na szczęście, jest jeszcze miejsce na to, żeby dziecku poczytać bajeczkę o Szklanej Górze albo wiersze Brzechwy.

>>Racjonalizm jest konieczny w nauce.
>Nauce? Moim zdaniem - racjonalizm jest niezbędnym człowiekowi. Już choćby po to aby mógł prowadzić badania naukowe. Konieczne dla poznania świata i poprawienia jakości życia.

Zgoda, racjonalizm nie może obejść się bez tego gmachu wiedzy budowanego od tysięcy lat przez ludzi i podstawowym, koniecznym, chociaż, niestety, niewystarczającym warunkiem dla zaistnienia postawy racjonalnej jest solidne wykształcenie przynajmniej na poziomie ogólnym.

>A czy ja jestem Panem Bogiem lub choćby multikomputerem aby wiedzieć "wszystko"? Czy jest mi to potrzebne i czy jest mi to konieczne?

To oczywiste, że nikt nie może sobie rościć pretensji do wszechwiedzy - mówię tu jedynie o pewnych fenomenach, weźmy choćby przykład piorunów kulistych - które przez długi czas były klasyfikowane w rzędzie zjawisk tego samego rodzaju, co parapsychologia czy astrologia. "Są między niebem a ziemią rzeczy, o których nie śniło się waszym filozofom". I dopóki ów fenomen nie zostanie zaobserwowany przez człowieka nauki, najlepiej o znakomitej reputacji i znanego ze swojego krytycyzmu i sceptycyzmu, dopóty fakt ów dla nauki jest jedynie legendą gminu. Być może udało by się ocalić niejeden statek i wiele ludzkich istnień, gdyby opowieści marynarskie o falach-potworach ( monster waves) zostały potraktowane poważnie przed 1995 rokiem.
   Nie sugeruję tymi przykładami, że istnieje jakieś coś "poza światem", mam nadzieję, że oczywiste jest, iż mówię tu tylko i wyłącznie o fenomenach jak najbardziej przyrodzonych, naturalnych.

---

Nie Bóg, lecz Człowiek potrzebuje obrony.

>Dziękuję, że Pan to napisał. Obawiałam się, że podobnych do moich poglądów bedę musiała szukać w innej galaktyce.

Polecam się na przyszłość. Co do galaktyk, to w naszej Galaktyce zapewne mogła by Pani znaleźć kilka trylionów bratnich dusz

---

Nie Bóg, lecz Człowiek potrzebuje obrony.

>.
>Nie wiem, czy Pani już mnie rozumie, ale starałem się w miarę jasno to wytłumaczyć, o co mi w poście do Pana Hodży chodziło.
1. Staram się pokonać moje intelektualne ograniczenia i zrozumieć o co Panu chodziło.
2. Zamarłam z przerażenia po dokładnym obejrzeniu grafiki forum. Pan rozpoczoł dyskusję z p.Hodżą, a zatem pełnię rolę intruza.Och!

pozdrawiam ciepło
p.s. Pana najprostszy język nie jest taki prosty...

>1. Staram się pokonać moje intelektualne ograniczenia i zrozumieć o co Panu chodziło.
Wszyscy mamy ograniczenia intelektualne, a największe mają ci, którym wydaje się, że ich nie mają.

>2.Pan rozpoczął dyskusję z p.Hodżą, a zatem pełnię rolę intruza. Och!
Tu jest taki zwyczaj, że się do rozmów wtrącamy, a więc żadnym intruzem Pani nie była.
Pana Hodżę wspomniałem tylko po to aby jego wypowiedź - poprzedzającą moją - też przeczytać.

Serdecznie pozdrawiam.

>p.s. Pana najprostszy język nie jest taki prosty...
Naprawdę się staram. Proszę się nie zrażać. Trzeba starać się zrozumieć innych, ale też śmiało się wtrącać, gdy chce Pani o coś dopytać lub coś powiedzieć.
To otwarte forum i nie święci garnki lepią. Życie jest okrutnym i czasem trzeba jeszcze trochę się douczyć, ale sam też tak robię i to stale - już od wielu, wielu lat.

Pozdrawiam.

@@@
.

.
>To oczywiste, że nikt nie może sobie rościć pretensji do wszechwiedzy - mówię tu jedynie o pewnych fenomenach, weźmy choćby przykład piorunów kulistych - które przez długi czas były klasyfikowane w rzędzie zjawisk tego samego rodzaju, co parapsychologia czy astrologia. "Są między niebem a ziemią rzeczy, o których nie śniło się waszym filozofom". /.../
Bardzo ważną rolę w naszych poglądach odgrywają nasze (szczególnie wczesne) lektury.
Byłem młodym człowiekiem, gdy w moje ręce wpadła "Naturalna historia nonsensu" Bergena Evansa, stając się dla mnie jedną z kilkudziesięciu ważniejszych książek wpływających na dalsze lektury i światopogląd.
Później trafiły się "Duchy, gwiazdy i czary" L.S. i C.C. Camp, czy "Psychologia przesądu" G. Jahody i dalej już poleciało, tworząc racjonalnego sceptyka bardzo ostrożnie podchodzącego do wszelkich niezweryfikowanych informacji.

Mnie naukowe "nie wiem" wcale nie przeszkadza. Uważam, że nauka już wie wystarczająco dużo, aby spokojnie i mocno można było oprzeć na niej swój światopogląd.
Oczywiście czytuję różne "naukowe" sensacje, ale z wiarą w to, to u mnie nie tęgo.

Pozdrawiam serdecznie.

@@@
.

>Przepraszam wszystkich kierujących, ale ja z zasady, jako pieszy, traktuję od pewnego czasu wszystkich kierowców jako potencjalnych idiotów - po tym, jak mnie potrącił na chodniku kilka lat temu jeden gnojek, który sobie skracał drogę do wyjazdu i ominął pryzmę śniegu mnie wrzucając w drugą.
Miałeś szczęście, ale... powinieneś przewidzieć, że będzie jechał po chodniku, a nie po jezdni i iść jezdnią

>Odtąd uważnie obserwuję zachowanie każdego kierowcy, nawet wiedząc, że mam prawo wkroczyć na jezdnię.
I tak całe życie będziesz przewidywał zachowania innych? A co z przypadkami, w których sprawcą wypadku nie jest człowiek? Uważasz, że 'w drewnianym kościele nie spadnie na Ciebie cegła'?

>Dzięki temu właśnie, że przyjąłem wyższy, niż większości ludzi się wydaje za słuszny, poziom głupoty, z jaką na co dzień się można zetknąć, nie wylądowałem w szpitalu, ani w szpitalnej chłodni.
Czyli wniosek może być jeden - Ty potrafisz przewidzieć to, czego inni nie są w stanie. Wiesz jak zachowa się ktoś inny, wcześniej niż on sam. Gratuluje umiejętności! To jest taki racjonalizm... inaczej.

---

*życie to moja pasja - nie boję się żyć*

>Czyli wniosek może być jeden - Ty potrafisz przewidzieć to, czego inni nie są w stanie. Wiesz jak zachowa się ktoś inny, wcześniej niż on sam. Gratuluje umiejętności! To jest taki racjonalizm... inaczej.

Myślę, że to wcale nie jest wyjątkowa umiejętność przewidywania zachowań innych ludzi, których sami nie są w stanie przewidzieć. Im prostsza konstrukcja psychiczna, tym bardziej przewidywalny jest człowiek.

P.S.A co do cegły w drewnianym kościele - znalazłem na to sposób - nie zaglądam do drewnianych kościołów Nawiasem mówiąc, kiedyś podczas nawałnicy zwalił się obok mnie kawał komina z kamienicy w Krakowie, ale że stałem w bramie, nic się nie stało. Warto więc pamiętać, że - zwłaszcza w starym budownictwie - coś tam od czasu do czasu lubi sobie runąć. AHA. Skoro już o umiejętności przewidywania mowa - odkąd oddano w 2008 roku Galerię Krakowską (koło dworca) szerokim łukiem omijałem jej frontową ścianę, na której zainstalowano szklane tafle przymocowane czymś, co wyglądało na łazienkowe przyssawki-haczyki do ręczników. Mam jako takie pojęcie o polskich budowlańcach. Po kilku miesiącach kilka z tych tafli runęło dwa metry obok grupy młodzieży. Jeszcze jeden cud, nikomu się nic nie stało, natomiast pochlebiam sobie, że posiadam właściwą zdolność oceny naszej rzeczywistości budowlanej.

---

Nie Bóg, lecz Człowiek potrzebuje obrony.