Witam serdecznie!
Na początek krótkie wprowadzenie o mnie. Jestem z wykształcenia psychologiem i programistą (wiem, dziwne zestawienie Głównie zajmuję się programowaniem, jednak od czasu do czasu pracuję na zlecenie dla pewnej firmy rekrutacyjnej pomagając w układaniu testów. W ubiegłym roku, jako swego rodzaju eksperyment, umieściliśmy w kwestionariuszu dla osób ubiegających się o stanowiska kierownicze pewne ciekawe zadanie. Osobie badanej została przedstawiona następująca sytuacja:

Proszę sobie wyobrazić, że Pana/Pani 13-letnia córka została porwana, przez miesiąc była wielokrotnie gwałcona i maltretowana a następnie bestialsko zabita. Sprawca został zatrzymany i bezsprzecznie udowodniono mu winę, następnie postawiono sprawcę przed Panem/Panią. Teraz proszę sobie wyobrazić, że otrzymał Pan/Pani boską moc i może zrobić absolutnie dowolną rzecz ale tylko jeden raz, co by to było?

Wyniki tego z pozoru prostego testu były dla mnie osobiście wielkim szokiem. Zaznaczam w tym momencie, że nie obstaję tutaj kategorycznie nad żadną opcją (kara śmierci/brak). Interesują mnie natomiast opinie na temat takiego zjawiska psychologicznego. Pytanie było otwarte, więc kandydaci nie mogli się sugerować żadnymi odpowiedziami. A teraz przedstawiam wyniki: wielkość próby - 178 osób

1. zabicie sprawcy - 126 osób (71%), z racji tego, że pytanie było otwarte, badani podawali mnóstwo różnych sposobów zadania śmierci sprawcy.

2. chciałbym cofnąć czas lub sprawić, żeby moja córka nadal żyła - 29 osób (16%)

3. inne odpowiedzi - 23 osoby (13%), zbiór rzadkich, utopijnych odpowiedzi typu "chciałbym zmienić świat, żeby nie było zła i morderstw", zebrałem te wyniki w jedną kategorię z uwagi na to, że dany pogląd reprezentowały jednocześnie tylko 1-2 osoby.

Wyniki według mnie są naprawdę szokujące. Tym bardziej, że pytanie było zadawane wyłącznie osobom pretendującym do stanowisk kierowniczych, a więc (nie dyskryminując nikogo) zaściankowe i małomieszczańskie myślenie nie powinno zachodzić w takiej skali.
Czekam na wszelkiego rodzaju konstruktywne komentarze do zaobserwowanego zjawiska.

>>Może taki wynik był związany z kolejnością pytań.
>Finerbijk, czytaj dokładniej... Pytanie było otwarte.
Tak naprawdę, to tylko ostatnia możliwość była otwarta. Druga pozostawiała niewiele do dodania, a pierwsza jedynie co do detali. W pełni otwarte pytanie nie powinno zawierać żadnych sugestii, a jeśli takie zawiera, to kolejność ich podania może mieć znaczenie. Co nie przesądza o wartości testu, przynajmniej pokazuje, kto łatwo ulega manipulacji emocjami.

>Ja bym napisał, że chcę aby nasza firma uzyskiwała jak najlepsze wyniki finansowe.

Właśnie sobie otworzyłem wyniki i taka odpowiedź raz padła Swoją drogą wcale nie głupia, bo świadczy o dużym dystansie i poczuciu humoru

Pojawiały się także inne ciekawe "perełki", jak np. "Chciałbym być szczęśliwy" - tylko 2 przypadki.

>>>Może taki wynik był związany z kolejnością pytań.
>>Finerbijk, czytaj dokładniej... Pytanie było otwarte.
>Tak naprawdę, to tylko ostatnia możliwość była otwarta. Druga pozostawiała niewiele do dodania, a pierwsza jedynie co do detali. W pełni otwarte pytanie nie powinno zawierać żadnych sugestii, a jeśli takie zawiera, to kolejność ich podania może mieć znaczenie. Co nie przesądza o wartości testu, przynajmniej pokazuje, kto łatwo ulega manipulacji emocjami.
>
Małe sprostowanie. Kandydaci nie mieli podanych żadnych możliwych odpowiedzi. Te 3 punkty, które przedstawiłem to tylko zebrane i "obrobione" najczęściej udzielane odpowiedzi.

>Małe sprostowanie. Kandydaci nie mieli podanych żadnych możliwych odpowiedzi. Te 3 punkty, które przedstawiłem to tylko zebrane i "obrobione" najczęściej udzielane odpowiedzi.
A to sorry, rację miał Madman, że nie doczytałem

>3. inne odpowiedzi - 23 osoby (13%), zbiór rzadkich, utopijnych odpowiedzi typu "chciałbym zmienić
>świat, żeby nie było zła i morderstw",

A cofnięcie czasu to niby nie jest utopijne?

>>3. inne odpowiedzi - 23 osoby (13%), zbiór rzadkich, utopijnych odpowiedzi typu "chciałbym zmienić
>>świat, żeby nie było zła i morderstw",
>A cofnięcie czasu to niby nie jest utopijne?

Racja. "Utopijne" to niezbyt trafne określenie w tym przypadku. Chodziło mi o to, że większość odpowiedzi z trzeciego zbioru odnosiło się do globalnej zmiany porządku na świecie.

>Czekam na wszelkiego rodzaju konstruktywne komentarze do zaobserwowanego zjawiska.

Zakotwiczenie na morderstwie, oraz sugestia, że w tym momencie należy zająć się sprawcą - to raz. Druga rzecz, to może być mała twórczość, fajnie by było mieć te wyniki, ale rozumiem, że to nie było sprawdzane?

No i oczywiście sam fakt, że w naszej kulturze zemsta jest pokazywana w każdym filmie akcji i w sporej części książek. Te filmy w pewien sposób kształtowały światopogląd ludzi. I o ile badania pokazują, że nie miały wpływu na trwałe zwiększenie poziomu agresywności, to jednak mogły uwarunkować pewien sposób myślenia. Zbrodnia oznacza w pierwszej kolejności karę, a jedyną sprawiedliwą karą jest śmierć.

Wystarczy zerknąć na komentarze pod artykułami dotyczącymi różnych zbrodniarzy - w tym i ludzi, którzy z niewyjaśnionych przyczyn zabili psa pod tramwajem. Internauci w sporej części wyrażają chęć pozbawienia życia takiej osoby.

>W badaniu chodziło nam o to, że prawdziwemu manago powinno zależeć na efektach. Jeżeli ktoś przedkłada zemstę lub poczucie "sprawiedliwości" ponad efekty to jest niestety złym kierownikiem. Reasumując, wg. stanowiska mojego i moich kilku kolegów, to właśnie zemsta jest stanowiskiem emocjonalnym, natomiast naprawienie szkody jest jak najbardziej racjonalne i wskazane.

Zemsta w tym wypadku może być równie dobrze odruchem, zachowaniem wynikającym wprost z naszej kultury. Nie widzę tu podstaw do wnioskowania, czy zachowanie było podyktowane emocjami. To jest pewien rodzaj zachowania. Zachowania, z którym ciągle mamy styczność.

Niemniej osoba, która podąża tą ścieżką musi być mało twórcza, bowiem odpowiedź jest ograniczona jedynie ich pomysłowością.

Ci, którzy udzielili odpowiedzi, że ratowaliby świat i temu podobne rzeczy byli najmniej podatni na zakotwiczenie, co jest w ogóle ważne w życiu, a już u menagera na pewno. Oni chcieli wyciągnąć z tej sytuacji jak najwięcej.

Myślę sobie tak... czy to emocjonalne stanowisko naprawdę jest takie złe, bo w sumie wszystkie te odpowiedzi były emocjonalne, ale na różnych poziomach. Naprawienie szkody również, a ratowanie świata już w ogóle. Nieemocjonalną reakcją byłoby na przykład zapewnienie dominacji własnej firmie

>Właśnie sobie otworzyłem wyniki i taka odpowiedź raz padła

Ja bym ją/go zatrudnił.

---

"Przepraszam za spóźnienie [...] ale nie mogłem znaleźć koszernego parkingu."

>.. otrzymał Pan/Pani boską moc
Od tego miejsca test traci rzetelność, bo wprowadza pierwiastek baśniowy.
Zdrową reakcją badanych byłoby tylko zaprzeczenie nabycia "boskiej mocy".

Przedstawiona sytuacja wydaje się udziwniona już nieco wcześniej:
>.. postawiono sprawcę przed Panem/Panią.
Narzuca się pytanie: Dlaczego przede mną?
Niech sądzi 'obcy' sędzia (nawet w innym kraju), bo ja nie chcę oglądać sprawcy, a zmuszony do jego bliskości ubiję (tyleż naturalnie, co bezrozumnie).

>.. Wyniki tego z pozoru prostego testu były dla mnie osobiście wielkim szokiem.
Jakie warunki testu, takie odpowiedzi - co tu szokującego?

>>.. otrzymał Pan/Pani boską moc
>Od tego miejsca test traci rzetelność, bo wprowadza pierwiastek baśniowy.
>Zdrową reakcją badanych byłoby tylko zaprzeczenie nabycia "boskiej mocy".

Nie widzę związku pomiędzy "baśniowością" pytania, a rzetelnością testu. Bardzo często wprowadzamy do testów pytania zupełnie abstrakcyjne, które dobrze sprawdzają się w badaniu kreatywności i zdolności elastycznego myślenia.
Jeśli ktoś nie potrafi sobie wyobrazić co by zrobił dysponując "boską mocą", to jak będzie wyglądała jego kreatywność przy udziale znacznie skromniejszych środków dostępnych w realnym życiu?

>Przedstawiona sytuacja wydaje się udziwniona już nieco wcześniej:
>>.. postawiono sprawcę przed Panem/Panią.
>Narzuca się pytanie: Dlaczego przede mną?
>Niech sądzi 'obcy' sędzia (nawet w innym kraju), bo ja nie chcę oglądać sprawcy, a zmuszony do jego bliskości ubiję (tyleż naturalnie, co bezrozumnie).

Postawienie sprawcy przed badanym istotnie było pewną przesłanką. Jednak celowo w pytaniu nie zostało użyte określenie "osądź go" lub "co zamierzasz z nim zrobić?". Na tego typu pytanie kandydaci mają z reguły przeznaczone około 5 minut, a więc sporo czasu aby dokładnie przeczytać treść i zastanowić się nad odpowiedzią. Mam świadomość, że na tak postawione pytanie w sondzie ulicznej prawdopodobnie jeszcze większy odsetek ankietowanych odpowiedział by szablonowe "zabiłbym". Warto zwrócić uwagę na grupę docelową tego pytania, nie było ono kierowane do żołnierzy, od których wymaga się szybkiego i bezkrytycznego wykonania rozkazu, tylko do przyszłych menadżerów - od nich wymaga się raczej przemyślanych decyzji.

>>.. Wyniki tego z pozoru prostego testu były dla mnie osobiście wielkim szokiem.
>Jakie warunki testu, takie odpowiedzi - co tu szokującego?

Zdziwiły mnie w sumie dwie kwestie. Po pierwsze relatywnie niski odsetek osób, które dostrzegły możliwość rozwiązania przedstawionego problemu. Po drugie szybkość udzielanych odpowiedzi. Tutaj niestety dysponuję bardzo małą próbą, bo uczestniczylem raptem w kilkunastu rozmowach z użyciem tego pytania. Dało się jednak zauważyć, że akurat na to pytanie odpowiedź padała niemal natychmiast.

>.. pytania zupełnie abstrakcyjne, które dobrze sprawdzają się w badaniu kreatywności i zdolności elastycznego myślenia.
>Jeśli ktoś nie potrafi sobie wyobrazić co by zrobił dysponując "boską mocą", to jak będzie wyglądała jego kreatywność przy udziale znacznie skromniejszych środków dostępnych w realnym życiu?
Moim zdaniem właśnie wtedy - przy świadomości mierzalnych środków - można podejmować racjonalne decyzje.
Kreatywność jest cenna przy zachowaniu łączności z realiami. "Boscy" menadżerowie nadają się pewnie do filmu (może jeszcze do kreatywnej bankowości), ale już nawet do prowadzenia cyrku niekoniecznie.

>Postawienie sprawcy przed badanym istotnie było pewną przesłanką. Jednak celowo w pytaniu nie zostało użyte określenie "osądź go" lub "co zamierzasz z nim zrobić?".

Co nie zmienia faktu, że to jednak nasuwa badanemu pewien kontekst.

>Mam świadomość, że na tak postawione pytanie w sondzie ulicznej prawdopodobnie jeszcze większy odsetek ankietowanych odpowiedział by szablonowe "zabiłbym". Warto zwrócić uwagę na grupę docelową tego pytania, nie było ono kierowane do żołnierzy, od których wymaga się szybkiego i bezkrytycznego wykonania rozkazu, tylko do przyszłych menadżerów - od nich wymaga się raczej przemyślanych decyzji.

Mówisz, jakby menadżerowie byli jakimiś superludźmi. Bardzo często menadżer to zwykły idiota z łapanki, który w wyniku jakichś tam okoliczności zaczął pracować na wyższym stanowisku. To nie jest jakaś specjalna "elyta".

Dałeś sugerujące pytanie, to odpowiedzieli zgodnie z sugestią.

>Zdziwiły mnie w sumie dwie kwestie. Po pierwsze relatywnie niski odsetek osób, które dostrzegły możliwość rozwiązania przedstawionego problemu. Po drugie szybkość udzielanych odpowiedzi. Tutaj niestety dysponuję bardzo małą próbą, bo uczestniczylem raptem w kilkunastu rozmowach z użyciem tego pytania. Dało się jednak zauważyć, że akurat na to pytanie odpowiedź padała niemal natychmiast.

Odpowiedź jest "po skrypcie", więc jest szybka. Co w tym dziwnego?

Podstawowym błędnym założeniem z Twojej strony było to, że menadżerowie faktycznie różnią się czymś od innych ludzi (i można im "rzucać kotwice pod nogi"), podczas gdy w rzeczywistości podlegają dokładnie tym samym zasadom co zwykli ludzie, a niektórym być może nawet w większym stopniu. Aczkolwiek nie wiesz też jak reagowaliby "zwykli" ludzie. Być może nikt nie skupiłby się na rozwiązaniu trzecim. Być może dużo mniej osób odpowiedziałoby - "wskrzesiłbym córkę".

>Wyniki według mnie są naprawdę szokujące. Tym bardziej, że pytanie było zadawane wyłącznie osobom
>pretendującym do stanowisk kierowniczych, a więc (nie dyskryminując nikogo) zaściankowe i
>małomieszczańskie myślenie nie powinno zachodzić w takiej skali.

Niby w czym ta małomiasteczkowość i zaściankowość ma się objawiać w poczuciu sprawiedliwości ??

>Czekam na wszelkiego rodzaju konstruktywne komentarze do zaobserwowanego zjawiska.

A cóż tu komentować - naturalną reakcją jest domaganie się śmierci dla mordercy.

---

Socjalizm albo zdrowie - wybór należy do ciebie
Rozumiej, abyś mógł wierzyć - wierz, abyś mógł zrozumieć.
św. Augustyn

> Reasumując, wg. stanowiska mojego i moich kilku kolegów, to właśnie zemsta jest stanowiskiem emocjonalnym, natomiast naprawienie szkody jest jak najbardziej racjonalne i wskazane.

Nie jestem psychologiem ale niekoniecznie tak musi być. Chyba nie za bardzo można łączyć emocje co do bliskich z emocjami co do rzeczy materialnych. Sensowniej by było jakbyście postawili problem typu: Złośliwy sąsiad/banda chuliganów jak byliście na wycieczce zniszczyła wam dorobek całego życia. Co byście zrobili.

---

Socjalizm albo zdrowie - wybór należy do ciebie
Rozumiej, abyś mógł wierzyć - wierz, abyś mógł zrozumieć.
św. Augustyn