"Tak więc wzięto tu pojęcie wolności, o którym myślano dotychczas tylko w odniesieniu do możności, także w od­niesieniu do chcenia, i powstało zagadnienie, czy też chcenie samo jest wolne. Ale przy bliższym rozpatrzeniu okazuje się, że pojęcie wolności pierwotne, czysto empiryczne i dlatego popularne, nie daje się w ten sposób połączyć z chceniem. Bo zgodnie z nim: "wolny" znaczy - "zgodny z własną wolą "; pytając się więc teraz, czy wola sama jest wolna, pytamy się, czy wola jest zgodna sama ze sobą. To się wprawdzie samo przez się rozumie, ale też i niczego nie wyjaśnia. Na mocy empirycznego pojęcia wolności powiedziano: "Wolny jestem wtedy, gdy mogę robić, co chcę" i za pomocą tego "co chcę", zadecydowano tu już wolność. Teraz jednak, ponieważ pytamy się o wolność samego chcenia, pytanie to przedstawiałoby się, stosownie do tego, tak: "Czy też ty możesz chcieć, co chcesz?" - a wygląda to tak, jakby chcenie było zawisłe od innego chcenia, leżącego poza nim. l gdybyśmy nawet przyjęli odpowiedź twier­dzącą, to powstałoby wnet drugie pytanie: " Czy możesz chcieć to, co chcesz chcieć?" i tak by szło coraz dalej, w nieskończoność, dzięki temu, że zawsze myślelibyśmy o jednym chceniu, jako zawisłym od jakiegoś wcześniejszego, czy też tkwiącego głębiej, i dążylibyśmy tą drogą daremnie do ostatecznego osiągnięcia takiego chcenia, które musielibyśmy przyjąć i pomyśleć, jako niezawisłe od niczego. Gdybyśmy je atoli chcieli przyjąć, to moglibyśmy wziąć w tym celu zarówno pierwsze, jak też i dowolnie ostatnie. Przez to jednak sprowadzilibyśmy pytanie do całkiem prostego: "Czy możesz chcieć?". Lecz my chcieliśmy wiedzieć, czy samo potwierdzenie tego pytania rozstrzyga o wolności chcenia. A to właśnie pozostaje nie załatwione. Pojęcie wolności pierwotne, empiryczne, zaczerpnięte z działania, nie daje się więc bezpośrednio połączyć z pojęciem woli. Ażeby mimo to, można było użyć pojęcia wolności w odniesieniu do woli, musiano je w tym celu w ten sposób zmodyfikować, że je ujęto abstrakcyjniej. Stało się to tak, że za pomocą pojęcia wolności myślano tylko w ogóle o braku wszelkiej konieczności. Przy tym zachowało to pojęcie charakter negatywny, który mu przyznałem zaraz na początku. Należałoby zatem wyjaśnić nasamprzód pojęcie
konieczności, jako pozytywne, które nadaje znaczenia owemu nega­tywnemu.
Pytamy się więc: co to znaczy konieczny? Zwyczajne objaśnienie: "konieczne jest to, czego przeciwieństwo jest niemożliwe, lub to, co nie może być inaczej" - jest tylko wytłumaczeniem słownym, opisem pojęcia, ale nie rozszerza naszego poznania. Natomiast podaję następujące wyjaśnienie rzeczowe: "Konieczne jest to, co wynika z danej wystarczającej podstawy". Twierdzenie to daje się także odwrócić, jak każda dobra definicja. Stosownie więc do tego, czy ta wystarczająca podstawa jest matematyczną, czy też fizyczną, zwana przyczyną, będzie konieczność logiczną (jak konieczność wniosku, gdy są dane przesłanki), matematyczną (np. równość boków trójkąta, gdy kąty są równe), albo fizyczną, realną, (jak nastąpienie skutku, gdy tylko zaistnieje przyczyna): zawsze jednak i z równą niezbędnoś­cią, jest związana z następstwem, gdy jest dana podstawa. Tylko otyłe uznajemy coś za konieczne, o ile je pojmujemy jako następstwo z danej podstawy - i odwrotnie: gdy tylko poznajemy, że coś jest następstwem z wystarczającej podstawy, uznajemy, że jest koniecz­ne: bo każda podstawa zmusza. To rzeczowe wytłumaczenie jest tak odpowiednie i wyczerpujące, że konieczność i następstwo z danej wystarczającej podstawy są pojęciami zamiennymi, tzn., że wszę­dzie można jedno podstawić za drugie.*- Brak konieczności byłby zatem tożsamy z brakiem powodującej wystarczającej podstawy. Jako przeciwstawienie do tego, co konieczne uważamy jednak to, co przypadkowe; w czym zgoła nią ma sprzeczności. Mianowicie: wszystko, co jest przypadkowe, jest tylko względnie przypadkowe. B o w świecie realnym - a w nim tylko można się spotkać z przypad­kowością - każde zdarzenie jest konieczne w odniesieniu do swojej przyczyny: natomiast jest przypadkowe w odniesieniu do wszyst­kiego innego, z czym się ewentualnie spotyka w czasie i przestrzeni. Ponieważ jednak brak konieczności jest cechą tego wszystkiego, co wolne, więc musiałoby ono być niezawisłe od żadnej zgoła przy­czyny. Musielibyśmy zatem określić je jako to, co absolutnie przypa­dkowe: a pojęcie to jest bardzo problematyczne, i wcale nie ręczę za
Objaśnienie pojęcia konieczności znajduje się w mojej rozprawie "O zasadzie podstawy dostatecznej".
To, czy da się pomyśleć. Jednak dziwnym trafem schodzi się ono z pojęciem wolności. Jednakowoż, w każdym razie to, co "wolne" pozostaje jako to, co pod żadnym względem nie jest konieczne, a znaczy to: niezależne od żadnej podstawy. Pojęcie to zastosowane więc do woli człowieka stwierdzałoby, że przyczyny, lub wystar­czające podstawy w ogóle, nie stanowią o indywidualnej woli w jej objawach (aktach woli). Poza tym bowiem akty woli nie byłyby wolne, lecz konieczne, ponieważ następstwo z jakiejś danej podstawy (jakiegokolwiek rodzaju by ona była) jest we wszystkich razach konieczne."

"O wolności ludzkiej woli" Arthur Schopenhauer

Co o tym sądzicie. Czy człowiek jest wolny, tylko wtedy kiedy potknie się o krawężnik, ponieważ jest to wydarzenie przypadkowe, nie posiadające żadnej podstawy do samego zdarzenia? Przecież jak piszemy na forum racjonalisty, czy idziemy do sklepu kupić chleb, to te czynności mają swoją podstawę i świadczą o naszym braku wolności.Chleb kupujemy dla zaspokojenia potrzeb biologicznych,a na forum udzielamy się z chęci dyskusji.. itp. Dlaczego jesteśmy głodni? Ponieważ taką mamy budowę i nie mieliśmy na nią żadnego wpływy,dyskusja na racjonalista.pl ma swoje podstawy,choćby powstanie chrześcijaństwa i wiele sprzeczności skłoniło ludzi do innego sposobu myślenia,postrzegania świata itd. Racjonalizm przypadkowo nie powstał jak ateizm itd.

>>Dlatego dobry bilardzista potrafi przewidzieć co stanie się z kulami na stole w chwilę po ich uderzeniu, a dobry astronom przewidzieć zaćmienia słońca.
>Jest różnica pomiędzy astronomem a graczem w bilard. Astronom może tylko obserwować, a bilardzista jednak współtworzy rzeczywistość - może wybrać jak zagra. To, że przewiduje jak zakończy się konkretne uderzenie w bilę, nie oznacza, że się na to właśnie uderzenie zdecyduje.
>>Natomiast w skali mikro, w skali kwantowej, wszystko jest oparte na przypadku, na rachunku prawdopodobieństwa, nic nie jest pewne, a w dodatku, poprzez obserwację - obserwator zawsze wpływa na obserwowane zjawisko.
>Obserwator wpływa na raczej na wynik obserwacji, ale nie na obiektywny przebieg zjawiska.
>>Wobec tego, wolna wola, jeśli jest, nie może być ograniczona ani przez determinizm praw fizyki, ani poprzez przypadkowość mechaniki kwantowej. Żeby zaistniała wolna wola, musi zaistnieć trzecia siła, o której istnieniu racjonaliści mówią niechętnie...
>Wyjaśnij to bliżej, proszę.

TRANSCENDENCJA!

>Przecież jak piszemy na forum racjonalisty, czy idziemy do sklepu kupić chleb, to te czynności mają swoją
>podstawę i świadczą o naszym braku wolności.Chleb kupujemy dla zaspokojenia potrzeb biologicznych,a
>na forum udzielamy się z chęci dyskusji.. itp.
Ja sobie myślę tak:
   Zakupy to konieczność, bo realizujemy potrzeby naszego ciała więc wolność wyboru jest co najmniej ograniczona. Co do dyskusji na forum - robię to bo wolę robić to niż coś innego (np.: spać o tej porze ), więc jest to mój wolny wybór.
   Dla mnie pojęcie chcieć to już efekt wolnego wyboru (o ile taki w ogóle istnieje). Chcę zrobić to co sobie dobrowolnie wybrałem do robienia (a więc pisać a nie spać ).

---

Władza doprowadza do obłędu w stopniu większym, niż demoralizuje, uciszając głos sumienia i wyostrzając chęć działania.- WILL I ARIEL DURANT -

>>>Ale jednak możesz odreagować wierszem, bądź w inny sposób. Wybór jednak jest Twój.
>>
>No właśnie. Jedni piszą wiersze, inni wchodzą na neta, dowalić katolikom.* Różne są sposoby odreagowania stresu...
>

---

żart, żart!! Wężykiem, wężykiem!!

Jeszcze inni wchodzą na neta i piszą wiersze dowalające katolikom

>>>Ale jednak możesz odreagować wierszem, bądź w inny sposób. Wybór jednak jest Twój.
>>
>No właśnie. Jedni piszą wiersze, inni wchodzą na neta, dowalić katolikom.* Różne są sposoby odreagowania stresu...

Nie wiem co na to odpowiedzieć. Naprawdę tak o mnie myślisz?

>>>>Ale jednak możesz odreagować wierszem, bądź w inny sposób. Wybór jednak jest Twój.
>>>
>>No właśnie. Jedni piszą wiersze, inni wchodzą na neta, dowalić katolikom.* Różne są sposoby odreagowania stresu...
>Nie wiem co na to odpowiedzieć.

Napisz wiersz!
"Dać jej szansę! Dać jej szansę!"

>Jest różnica pomiędzy astronomem a graczem w bilard. Astronom może tylko obserwować, a bilardzista jednak współtworzy rzeczywistość - może wybrać jak zagra. To, że przewiduje jak zakończy się konkretne uderzenie w bilę, nie oznacza, że się na to właśnie uderzenie zdecyduje.
No jeszcze jest różnica w zarobkach. I to zdaje mi się dość duża...
>Obserwator wpływa na raczej na wynik obserwacji, ale nie na obiektywny przebieg zjawiska.
Nie! Obserwator wpływa właśnie na sam proces, na jego przebieg! Nie wiem, czy można użyć pojęcia "obiektywny" w stosunku do mechaniki kwantowej, ale właśnie dokładnie tak jest, że jeśli chcesz coś, cokolwiek w "świecie kwantowym" zmierzyć, to ingerujesz w to zjawisko. Pomijam już to, że niewiele da się tam z całą pewnością zmierzyć....
>>Wobec tego, wolna wola, jeśli jest, nie może być ograniczona ani przez determinizm praw fizyki, ani poprzez przypadkowość mechaniki kwantowej. Żeby zaistniała wolna wola, musi zaistnieć trzecia siła, o której istnieniu racjonaliści mówią niechętnie...
>Wyjaśnij to bliżej, proszę.
No, mnie się osobiście wydaje - podkreślam słowo osobiście, że aby zaistniała Wolna Wola, którą jak sądzę posiadam, musi istnieć coś niematerialnego, coś co nie podlega determinizmowi makroświata, ani przypadkowości mikroświata.
A tym czymś jest...

>>To jak dokonujesz wyborów moralnych?
>Nie dokonuję.
Brak wyboru też jest wyborem...

>>>>Ale jednak możesz odreagować wierszem, bądź w inny sposób. Wybór jednak jest Twój.
>>>
>>No właśnie. Jedni piszą wiersze, inni wchodzą na neta, dowalić katolikom.* Różne są sposoby odreagowania stresu...
>Nie wiem co na to odpowiedzieć. Naprawdę tak o mnie myślisz?
O Tobie, ani trochę!!
I tym razem, nie żartuję!! Ani trochę!!
Mam nadzieję że mi wierzysz!! Ani trochę!!

>>>>Ale jednak możesz odreagować wierszem, bądź w inny sposób. Wybór jednak jest Twój.
>>>
>>No właśnie. Jedni piszą wiersze, inni wchodzą na neta, dowalić katolikom.* Różne są sposoby odreagowania stresu...
>>

---

żart, żart!! Wężykiem, wężykiem!!
>Jeszcze inni wchodzą na neta i piszą wiersze dowalające katolikom
>
No, to są ci bardzo zestresowani!

>>Jest różnica pomiędzy astronomem a graczem w bilard. Astronom może tylko obserwować, a bilardzista jednak współtworzy rzeczywistość - może wybrać jak zagra. To, że przewiduje jak zakończy się konkretne uderzenie w bilę, nie oznacza, że się na to właśnie uderzenie zdecyduje.

>>Wyjaśnij to bliżej, proszę.
>No, mnie się osobiście wydaje - podkreślam słowo osobiście, że aby zaistniała Wolna Wola, którą jak sądzę posiadam, musi istnieć coś niematerialnego, coś co nie podlega determinizmowi makroświata, ani przypadkowości mikroświata.
>A tym czymś jest...
>

może być...

>

strach powiedzieć na tym forum... _{dusza ludzka...}

>
ale dlaczego miałaby być [jeśli już istniałaby] czymś niezdeterminowanym swoją naturą?
Dlaczego miałaby nie być powiązana z fizjologią rzeczywistości fizykalnej -nawet gdyby z tej jej części jaka jeszcze spoza zakresu usystematyzowanej naukowo wiedzy?
Dusza -ot ludzka osobowość+forma jej zapisu/odtwarzania...

>Osobiście spędzam średnio ok 30 min dziennie na graniu na pianinie. To determinizm, czy przypadek?
>Uwarunkowanie zaprogramowaniem na czynności przyjemne

Przyjemne? Jak dla kogo...
Nie słyszałeś jak gram...

>>>>>Ale jednak możesz odreagować wierszem, bądź w inny sposób. Wybór jednak jest Twój.
>>>>
>>>No właśnie. Jedni piszą wiersze, inni wchodzą na neta, dowalić katolikom.* Różne są sposoby odreagowania stresu...
>>>

---

żart, żart!! Wężykiem, wężykiem!!
>>Jeszcze inni wchodzą na neta i piszą wiersze dowalające katolikom
>>
> No, to są ci bardzo zestresowani!
>
tylko czym?!?
katolicyzmem?!

>>>>>Ale jednak możesz odreagować wierszem, bądź w inny sposób. Wybór jednak jest Twój.
>>>>
>>>No właśnie. Jedni piszą wiersze, inni wchodzą na neta, dowalić katolikom.* Różne są sposoby odreagowania stresu...
>>Nie wiem co na to odpowiedzieć.
>Napisz wiersz!
>"Dać jej szansę! Dać jej szansę!"

Myślisz, że nie umiem napisać wiersza? Pewnie, że umiem. Ale wiersz musi być przemyślany Jutro rano prześlę króciutki, acz głęboki treścią wierszyk. Rano oznacza - kiedy wstanę z łóżka.

>>Osobiście spędzam średnio ok 30 min dziennie na graniu na pianinie. To determinizm, czy przypadek?
>>Uwarunkowanie zaprogramowaniem na czynności przyjemne
>Przyjemne? Jak dla kogo...
>Nie słyszałeś jak gram...

Ba!
Grunt ze tobie się podoba! [znaczy sprawia satysfakcję]

>>>>>>Ale jednak możesz odreagować wierszem, bądź w inny sposób. Wybór jednak jest Twój.
>>>>>
>>>>No właśnie. Jedni piszą wiersze, inni wchodzą na neta, dowalić katolikom.* Różne są sposoby odreagowania stresu...
>>>Nie wiem co na to odpowiedzieć.
>>Napisz wiersz!
>>"Dać jej szansę! Dać jej szansę!"
>Myślisz, że nie umiem napisać wiersza? Pewnie, że umiem. Ale wiersz musi być przemyślany Jutro rano prześlę króciutki, acz głęboki treścią wierszyk. Rano oznacza - kiedy wstanę z łóżka.
>
Całkiem z rana
Stanie się rzecz.
Niesłychana!
Rozespana
Autografka
Wiersz popełni!
Wprost z kolana
Psze pana.
Ze snu wyrwana
Nirwany
W pościeli
Skołtunioną
Myśl ułoży,
Kosmatą może
Całkiem.
Z rana

O rany!
Boskie!!!

[I kto powiedział że musi być przemyślany?!]