Racjonalista - Strona głównaDo treści


Fundusz Racjonalisty

Wesprzyj nas..
Zarejestrowaliśmy
157.083.700 wizyt
Ponad 1063 autorów napisało dla nas 7302 tekstów. Zajęłyby one 28805 stron A4

Wyszukaj na stronach:

Kryteria szczegółowe

Najnowsze strony..
Archiwum streszczeń..

 Czy jesteś zadowolony/a z życia?
Tak
Nie
Nie wiem
  

Oddano 588 głosów.
Chcesz wiedzieć więcej?
Zamów dobrą książkę.
Propozycje Racjonalisty:
Sklepik "Racjonalisty"

Złota myśl Racjonalisty:
Nagminną słabością przekonań pozanaukowych jest jawna dysproporcja między stopniem ich uzasadnienia a stopniem pewności, z jaką są żywione.
 Kultura » Archeologia

Muzyka i instrumenty w kulturze starożytnych Majów
Autor tekstu:

Do niedawna stan wiedzy o muzyce prekolumbijskich Majów był znikomy. Wiele glifów, stel czy malowideł nie dawało o tym temacie żadnych informacji — informacje były po prostu niemożliwe do odczytania. Do tego należy dołożyć fakt, iż naukowcy nadmierną uwagę poświęcali danym czysto archeologicznym, kosztem obserwacji współcześnie żyjących potomków Majów, które to obserwacje mogły — a raczej mogą — udzielić odpowiedzi na wiele pytań.

Ten stan rzeczy trwał aż do złamania tak zwanego „kodu Majów". Po tym wydarzeniu nastąpił wielki krok naprzód jeśli chodzi o znajomość tej kultury — także w dziedzinie muzyki. Niestety nie dysponujemy żadnym zapisem dźwięku i nie zanosi się żebyśmy dysponować mieli w przyszłości. Nie wiemy nic konkretnego o melodiach czy rytmach popularnych wśród przedstawicieli tej cywilizacji. Prawdopodobnie wiedza ta była przekazywana ustnie i nigdy nie powstał u Majów żaden rodzaj muzycznej notacji. Dochodzi do tego brutalność hiszpańskiej konkwisty i oddziaływanie chrześcijaństwa, które sprawiło, że tradycje prekolumbijskich Majów w tej dziedzinie umarły całkowicie. Pomimo to, możliwe jest odtworzenie pewnych aspektów tradycji muzycznej tej kultury.

Światło na muzykę Majów rzucają studia ikonograficzne, kroniki spisywane przez Hiszpanów oraz konkretne majańskie zabytki — muszle, żółwie skorupy, wykonywane często ze szlachetnych metali dzwonki, czy flety. Wszystko wskazuje na to, że muzyka u Majów służyła częstokroć celom rytualnym. Znane jest przedstawienie tańczącego władcy z charakterystycznymi dzwonkami przywiązanymi do kostek. Mowa tu o obrzędach religijnych, ale muzykę zapewne wykonywano także podczas okazji niezwiązanych z religią. Łatwo się domyślić także, że oprócz „wysokiej" muzyki służącej celom rytualnym musiała istnieć także „niska", dostępna dla reszty społeczeństwa. Obecnie wiemy, że muzyka była — tak jak społeczeństwo — podzielona na swego rodzaju klasy. Niektóre rodzaje instrumentów były — przykładowo — zarezerwowane wyłącznie dla elity. Rodzaj wykonywanej muzyki i instrument, na jakim grał muzyk stanowił też o jego pozycji społecznej. Odnajdywane podczas badań archeologicznych malowidła przedstawiają sceny dotyczące raczej elity społecznej i bogów — stąd więcej wiemy o tej wyższej, rytualnej formie muzyki.

Talerz z przedstawieniem muzyka grającego na trąbie. Metropolitan Museum of Art, New York
1. Talerz z przedstawieniem muzyka grającego na trąbie. Metropolitan Museum of Art, New York

Na stanowisku Pacbitun w Belize odkryto pochówek dwóch kobiet należących do zdecydowanie wyższych warstw społeczeństwa. Oprócz ciał w grobie znajdowało się także kilka instrumentów. Wszystko wskazuje na to, że owe instrumenty były użyte podczas ceremonii pogrzebowej a same pochowane kobiety zajmowały się za życia właśnie muzyką. Dowody na to, że Majowie używali instrumentów przy ceremoniach pogrzebowych stanowią także wazy czy stele z przedstawieniami. Używano trąb wykonanych z drewna czy instrumentów perkusyjnych — wielu rodzajów bębnów czy grzechotek.

Nie istnieją żadne znaleziska potwierdzające użycie przez Majów instrumentów strunowych. Jedyne znane przedstawienie Maja grającego na instrumencie strunowym przedstawia w rzeczywistości instrument jak najbardziej perkusyjny. Wcześniej po prostu nastąpiła błędna interpretacja owego przedstawienia, którą wielu przyjęło za prawdopodobną.

Interesującym jest fakt braku instrumentu zwanego marimba na przedstawieniach dawnych Majów. Instrument ten jest dziś wśród nich niezwykle popularny. Przyjęta za prawdziwą hipoteza głosi, że marimba jest ewolucją instrumentu, który wraz z niewolnikami przywędrował do Mezoameryki z Afryki. Tym niemniej — odnaleziono w jednym z pochówków instrument marimbę przypominający, wykonany ze skorupy żółwia. Jest to jednak tylko pojedyncze znalezisko i nie świadczy o powszechności tego typu instrumentów.

Malowidła dowodzą także jednej ważnej rzeczy — muzyką nie zajmowały się wyłącznie pojedyncze osoby. Istnieją dowody, że elity społeczeństwa Majów okresu klasycznego używały i lubowały się w muzyce wykonywanej przez całe zespoły. Grupa muzyczna i instrumenty przez nią używane były symboliczne dla majańskich elit.

Biblografia:

Mark Brill: Music of the Ancient Maya: New Avenues of Research, Texas State University, 2012.

Cameron Hideo Bourg: Ancient Maya music now with sound, Louisiana State University, 2005.

 Dodaj komentarz do strony..   Zobacz komentarze (4)..   


« Archeologia   (Publikacja: 04-04-2014 )

 Wyślij mailem..     
Wersja do druku    PDF    MS Word

Mateusz Sworakowski
Publicysta
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl. Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie, bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
str. 9622 
   Chcesz mieć więcej? Załóż konto czytelnika
[ Regulamin publikacji ] [ Bannery ] [ Mapa portalu ] [ Reklama ] [ Sklep ] [ Zarejestruj się ] [ Kontakt ]
Racjonalista © Copyright 2000-2018 (e-mail: redakcja | administrator)
Fundacja Wolnej Myśli, konto bankowe 101140 2017 0000 4002 1048 6365