szkoda, że nie podkreślono antynomistycznego charakteru ruchu sabbatajskiego i jego wpływu na powstanie chasydyzmu. Ponadto Sabbataj Cwi przeszedł na islam w 1666 roku, dalej kontynuując działalność mesjańską. Był postrzegany jako wielki mistyk, mesjasz, ale też jako niegodziwiec, fałszywy Mesjasz. Widziano w nim osobę o zaburzeniu maniakalno- depresyjnym (Scholem), czy po prostu o usposobieniu saturnowym (Idel). Ruch sabbatajski, a następnie frankistowski miały wielki (niedoceniony) wpływ na wykrystalizowanie się reformy żydowskiej

My Polacy też mamy Mesjasza,29 września 1943r. w stajence w Popowie przyszedł na świat Lech Wałęsa a jego Duch Pomroczności Jasnej pilnował aby poród odbył się prawidłowo.