1. Wazon, Wenecja, 2 poł. XVII w. Fot. Arkadiusz Podstawka

Około 100 zabytków obrazujących historię odkrywania tajemnicy wyrobu szkła można obejrzeć do końca wakacji na czasowej ekspozycji w Muzeum Narodowym we Wrocławiu.

Wśród prezentowanych obiektów są przykłady antycznych wyrobów szklanych z II wieku p.n.e., słynne i cenione wyroby weneckie, puchary zdobione rubinową i złotą nicią, szkło imitujące kamienie szlachetne oraz starodruki alchemiczne. Wystawa ukazuje unikatowe naczynia wykonane z barwnych mas szklanych w starożytności oraz szkło uzyskane w wyniku eksperymentów fizyko-chemicznych i badań przyrodniczych w okresie nowożytnym.

Najstarszymi eksponatami są pochodzący z Egiptu paciorek szklany z czasów faraona Totmesa III (XV wiek p.n.e.) i naczynia na wonne olejki z V i II w. p.n.e. Jak wyjaśniają muzealnicy, prezentowane zabytki świadczą o dużych umiejętnościach starożytnych technologów, którzy potrafili barwić masę szklaną przy pomocy tlenków metali. Dodają, że eksperymenty w dziedzinie szklarstwa prowadzono od średniowiecza w weneckich hutach szkła, przeniesionych w końcu XIII w. na Murano. Tam powstawały kosztowne naczynia z przejrzystego szkła o nasyconych barwach, nieprzezroczyste szkło w kolorze turkusowym, szkło calcedonio imitujące chalcedon, szkło millefiori z dekoracją zbudowaną z mozaikowych rozetek. By chronić tajemnice produkcji szkła, władze weneckie wydały rozporządzenia, które miały uniemożliwić migrację mistrzów szklarskich. Wielu z nich jednak wyjechało do na północ, gdzie zakładali huty.

Kieliszek, Saksonia, ok. 1720 r. Fot. Arkadiusz Podstawka

Na wystawie nie zabraknie polskich akcentów. Można obejrzeć m.in. puchar z puttami z pracowni Friedricha Wintera w Sobieszowie i naczynie ze szkła rubinowego barwionego złotem w srebrnej oprawie złotniczej pochodzący ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu.

Obok wyrobów szklanych, równie istotny wątkiem ekspozycji są alchemicy. Okazuje się, że zarówno oni, jak i fizycy działający od XVI do XVIII wieku, poszukując tajemnicy kamienia filozoficznego i metod produkcji złota, często dokonywali odkryć wykorzystanych później w produkcji i barwieniu masy szklanej. Stąd we Wrocławiu można przyjrzeć się starodrukom alchemicznym i słynnym traktatom szklarskim Johanna Kunckela z końca XVII wieku. Ukazano też sylwetki alchemików i ich możnych protektorów, finansujących badania.

Kuratorką wystawy jest Elżbieta Gajewska-Prorok.

Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl