 |
Chcesz wiedzieć więcej? Zamów dobrą książkę. Propozycje Racjonalisty: | | |
   |  |
 Złota myśl Racjonalisty: "Etyczne spojrzenie na charakter człowieka jest bardzo jednostronne. To prawda, że takie cechy jak prawdomówność, odwaga, uczciwość, sprawiedliwość, życzliwość, skromność, pracowitość, wspaniałomyślność są godne podziwu, ale nie powinny one przesłaniać nam innych – również doniosłych – choć zazwyczaj nie włączanych do moralności cech osobowości ludzkiej takich jak umiłowanie muzyki,.. |  |
 |  |
|
|
|
 |
Prawo » Prawo wyznaniowe » Orzeczenia, uchwały i glosy
Wprowadzenie religii do szkół: Zd.odr. do OTK'91 Autor tekstu: Czesław Bakalarski
(...)
Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że instrukcje nie naruszają praw i wolności obywateli, ponieważ określają jedynie warunki organizacyjne do nauczania
jednego z przedmiotów w szkole i że ściśle biorąc religia nie jest w ogóle
przedmiotem nauczanym przez szkołę.
Przede
wszystkim religia jest przedmiotem nauczanym w szkole i przez szkołę, skoro w szkole się odbywa, wchodzi w normalny rozkład zajęć, a katecheci na pełnych
prawach są członkami rad pedagogicznych. Poza tym przecież nawet w państwowych
przedszkolach jest wprowadzone nauczanie religii, gdzie nie ma wykazu przedmiotów
nauczania.
Minister
może, adresując swą instrukcję do dyrektorów szkół, ustalać program
nauczania, nie może jednak w takiej instrukcji zobowiązać rodziców i opiekunów
do składania oświadczeń co do uczęszczania dziecka na lekcje religii, bo to
już nie jest sprawa programu nauczania. Wkracza bowiem w sferę praw i wolności
obywatelskich, do czego upoważniony jest jedynie Parlament.
Większość
najistotniejszych postanowień instrukcji wkracza w materię ustawową, bądź
też wprost te ustawy narusza, stanowiąc odmiennie od tych uregulowań
ustawowych. (...)
Nie
można w żadnym wypadku zaakceptować poglądu, jakoby ta ustawa [z 15 VII 1961 — przyp.] pochodząca z innego okresu społeczno-politycznego obecnie nie obowiązywała.
Dopóki ustawa ta nie została uchylona, tego rodzaju pogląd jest zaprzeczeniem
zasadzie wyrażonej w art. 1 Konstytucji RP, stanowiącym, że Rzeczpospolita
Polska jest demokratycznym państwem prawnym. (...)
Art.
10 ust. l ustawy z 17 V 1989 o gwarancjach wolności sumienia i wyznania
stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest państwem świeckim, neutralnym w sprawach religii i przekonań. Z kolei art. 20 ust. 2 tejże ustawy i podobnie
brzmiący jego odpowiednik art. 19 ust. 1 powołanej ustawy z 17 V 1989 o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej stanowią,
że nauczanie religii dzieci i młodzieży odbywa się w punktach
katechetycznych organizowanych w Kościołach, kaplicach i budynkach kościelnych, a także w innych pomieszczeniach udostępnionych na ten cel przez osobę
uprawnioną do dysponowania pomieszczeniami.
Skoro
Rzeczpospolita Polska jest państwem świeckim, neutralnym w sprawach religii i przekonań, a instrukcje wprowadzają do szkół właśnie państwowych
nauczanie religii z zawieszaniem emblematów religijnych, zresztą ,jedynie
chrześcijańskich wyznań, odmawianiem przez uczniów modlitwy, to nie można
przyjąć, iż jest na odcinku nauki w szkole państwem świeckim i neutralnym w sprawach religii. (...)
Minister
Edukacji Narodowej nie może dowolnie dysponować placówkami oświatowo-wychowawczymi,
wszak jego obowiązkiem jest przestrzeganie ustawy z 15 VII 1961 o rozwoju
systemu oświaty i wychowania, która w art. 2 wyraźnie stwierdza, że całokształt
nauczania i wychowania w szkołach i innych placówkach oświatowo-wychowawczych
ma charakter świecki. (...)
Dokładnie
rok po przyjęciu przez Sejm ustaw o stosunku Państwa do Kościoła
Katolickiego, o gwarancjach wolności sumienia i wyznania oraz o ubezpieczeniu
społecznym duchownych Sejm 17 V 1990 r. dokonał zmiany ustawy o rozwoju
systemu oświaty i wychowania oraz ustawy — Karta Nauczyciela (Dz. U. nr 34, poz.
197). W powołanej noweli dokonano szeregu istotnych zmian w ustawie z 15 VII
1961 o rozwoju oświaty i wychowania, nie zmieniono jednak art. 2, mówiącego o świeckim charakterze szkoły i innych placówek oświatowo-wychowawczych.
Skoro
ustawodawca, którego należy uważać za racjonalnego, nie tak dawno, bo 17 V
1990 wprowadził szereg ważnych zmian do ustawy z 15 VII 1961 to ustawę tę
należy oceniać łącznie z tą nowelą. Przy takiej ocenie ustawą późniejszą w stosunku do ustaw z 17 V 1990 okaże się ustawa o rozwoju systemu oświaty i wychowania. (...)
Minister
Edukacji Narodowej w obu instrukcjach stwierdził, że wobec nauczycieli religii
nie będzie stosowany zawarty w Karcie Nauczyciela przepis, który mówi, że z nauczycielem stosunek pracy rozwiązuje się z końcem roku szkolnego, w którym
nauczyciel osiągnął wiek emerytalny. Instrukcją więc stwierdził, że nie będzie
stosowany przepis ustawy. Z prawnego punktu widzenia jest to wprost
niewiarygodne i wymaga podkreślenia z całą mocą, że tego rodzaju regulacje
nie mogą być w państwie prawnym zaakceptowane jako legalne i konstytucyjne.
Podsumowując
tę część wywodów należy stwierdzić, że kwestionowane instrukcje jako
nielegalne, wydane bez żadnej podstawy prawnej i wręcz naruszające przepisy
prawne, gwałcą także art. 1 Konstytucji, a więc zasadę, że Rzeczpospolita
Polska jest demokratycznym państwem prawnym, oraz art. 3 Konstytucji, który nakłada
na wszystkie organy państwowe obowiązek przestrzegania praw Rzeczypospolitej
Polskiej i działania tylko na podstawie przepisów prawa. (...)
Wywód
uzasadnienia orzeczenia odnoszący się do prawa międzynarodowego jest wyjątkowo
nieprzekonywający. Powołane tam przepisy wcale nie przesądzają o sprzeczności z nimi art. 2 ustawy z 15 VII 1961 o rozwoju systemu oświaty i wychowania.
Przepis ten bowiem należy rozpatrywać łącznie z przepisami ustaw z 17 V 1989 o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej i o
gwarancjach wolności sumienia i wyznania. Wszak te ustawy, przygotowane zostały
przy współdziałaniu Episkopatu Polski, a w preambule do pierwszej z nich
stwierdza się, iż ustawa ta została uchwalona przy uwzględnieniu zasad prawa
międzynarodowego wyrażonego w powołanych w tej preambule aktach tego prawa,
jak Karta Narodów Zjednoczonych, Powszechna Deklaracja Praw Człowieka i in.
(...)
Nie
można wreszcie pojąć z prawnego punktu widzenia argumentacji końcowej części
uzasadnienia, że skoro art. 2 ustawy z 15 VII 1961 o rozwoju systemu oświaty i wychowania jest niezgodny z przepisami prawa międzynarodowego, to należało
uznać za zgodną z prawem instrukcję MEN, respektującą to prawo międzynarodowe.
(...)
Państwo i Prawo, nr5/91,
s.100-101
« Orzeczenia, uchwały i glosy (Publikacja: 22-07-2002 Ostatnia zmiana: 09-08-2003)
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl.
Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie,
bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w
kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.str. 1346 |
 |