Racjonalista - Strona głównaDo treści


Fundusz Racjonalisty

Wesprzyj nas..
Zarejestrowaliśmy
183.217.702 wizyty
Ponad 1064 autorów napisało dla nas 7351 tekstów. Zajęłyby one 29006 stron A4

Wyszukaj na stronach:

Kryteria szczegółowe

Najnowsze strony..
Archiwum streszczeń..

 Zamierzasz się zaszczepić na SARS-CoV-2?
Tak
Raczej tak
Raczej nie
Nie
Poczekam jeszcze z decyzją
  

Oddano 3634 głosów.
Chcesz wiedzieć więcej?
Zamów dobrą książkę.
Propozycje Racjonalisty:
Sklepik "Racjonalisty"

Złota myśl Racjonalisty:
"Napatrzył się i wciąż nie mógł zrozumieć - co za fatum wisi nad tym nieszczęsnym krajem, co za przekleństwo, że jeśli nawet pojawiał się tu ktoś porządny, to albo zaraz znikał nie wiedzieć gdzie, albo po fakcie okazywał się zupełnie inny i tak czy owak do wyboru zostawali tylko kretyni i złodzieje, świnie i dupy wołowe, cynicy i nieudacznicy - i proszę, wybieraj, chciałeś wolności, chciałeś demokracji..
 Filozofia » Historia filozofii » Filozofia starożytna

Wstęp do filozofii przedsokratejskiej
Autor tekstu:

Zewsząd docierają do nas informacje o projekcie przyszłej konstytucji Unii Europejskiej, a najbardziej burzliwe dyskusje wzbudza preambuła do tego dokumentu. O odwołaniu do światopoglądu chrześcijańskiego napisano i powiedziano już wiele, jednakże niejako w cieniu pozostaje inna fraza, a mianowicie: "...czerpiąc inspirację z kulturowego, religijnego i humanistycznego dziedzictwa Europy, którego wartości, zawsze obecne w jej spuściźnie, zakorzeniły w życiu społecznym uznanie centralnej roli człowieka oraz jego nienaruszalnych i niezbywalnych praw, a także poszanowanie prawa…".

Zazwyczaj, gdy mowa o wartościach humanistycznych Europy, uogólnia się bardzo rozległy temat, któremu skrótowe potraktowanie może tylko zaszkodzić. Dlatego też postanowiłem zarysować początki humanistycznego dziedzictwa Europy, a dokładniej — początek myśli filozoficznej starożytnej Grecji, z której szeroko pojmowany humanizm się wywodzi.

Zastosowany w mojej pracy podział okresu przedsokratejskiego zaczerpnąłem z książki „Filozofia przedsokratejska", autorstwa G.S.Kirka, J.E.Ravena i M.Scholfielda. Przedstawia się on następująco:

1. Pionierzy filozoficznej kosmogonii:
— mityczne kosmogonie
— orfickie kosmogonie
— Hezjod i jego dzieła

2. Jońscy myśliciele:
— Tales z Miletu
— Anaksymander z Miletu
— Anaksymenes z Miletu
— Ksenofanes z Kolofonu
— Heraklit z Efezu

3. Filozofia na zachodzie:
— Pitagoras z Samos
— Parmenides z Elei
— Zenon z Elei
— Empedokles z Akragas
— Filolaos z Krotonu i pitagoreizm V w. przed Chrystusem

4. Jońska reakcja:
— Anaksagoras z Klazomen
— Archelaos z Aten
— Melissos z Samos
— atomiści — Leukippos i Demokryt
— Diogenes z Apollonii

W moim przekonaniu podział ten doskonale przedstawia wszystkie najważniejsze prądy i postacie okresu przedsokratejskiego. Przy opracowywaniu tegoż zagadnienia posługiwałem się także innymi książkami, które uważa się za kanon dla tego okresu historii filozofii:
— G. Reale: „Historia filozofii starożytnej" t. I;
— S. Świeżawski: „Dzieje europejskiej filozofii klasycznej";
— D. Laertios: „Żywoty i poglądy słynnych filozofów";
— W. Tatarkiewicz: „Historia filozofii" t. I.

W przypadku filozofii przedsokratejskiej każdy badacz natrafia na pewien „ilościowy" problem — otóż zachowanych świadectw posiadamy obecnie niewiele. Odnosi się to zwłaszcza do dzieł autorstwa pierwszych filozofów. W większości wiedzę o nich można czerpać tylko ze świadectw starożytnych, którzy rozpoczęli opisywanie działalności przedsokratejskiej w czasach Arystotelesa (szkoła perypatetycka), w znacznej mierze poprzez cytowanie fragmentów. Również informacje biograficzne nie są dokładne, gdyż początki oficjalnej historiografii greckiej datuje się na V w. p.n.e. Relacje ówczesnych historyków są niekiedy sprzeczne, bądź też niepełne, co znacznie utrudnia konkretne umiejscowienie w czasie.

Podstawowych źródeł wiedzy o epoce przedsokratejskiej dostarcza nam Diogenes Laertios (III w. n.e.). Jego dzieło (często zawierające odautorskie ubarwienia), o tytule „Żywoty i poglądy słynnych filozofów" jest prawdziwą kopalnią informacji o zagadnieniu, które jest przedmiotem moich rozważań. Jednakże już wcześniej filozofowie interesowali się działalnością i poglądami swoich kolegów sprzed lat. Już u Platona możemy natknąć się na analizę poglądów pierwszych myślicieli. Niestety — jeden z największych w historii filozofii dość swobodnie sobie na tym polu poczynał. Mieszał parafrazy z cytatami, co nie jest zbyt obiektywnym źródłem dla uczonych.

Kirk i jego koledzy wymieniają też Plutarcha (akademik z II Iw. n.e.), który pozostawił po sobie wiele cytatów z dawniejszych dzieł: Simplikosa, Teofrasta i wielu innych, z którymi bliższa znajomość nie jest nam potrzebna.


 Po przeczytaniu tego tekstu, czytelnicy często wybierają też:
Podsumowanie okresu przedsokratejskiego
Żywot i twórczość Platona

 Dodaj komentarz do strony..   Zobacz komentarze (1)..   


« Filozofia starożytna   (Publikacja: 18-10-2003 Ostatnia zmiana: 07-02-2005)

 Wyślij mailem..     
Wersja do druku    PDF    MS Word

Michał Piotrowski
Student politologii Uniwersytetu Warszawskiego; brał udział w olimpiadzie filozoficznej, finalista ogólnopolskiej Olimpiady Wiedzy o UE; pochodzi z Leszna Wielkopolskiego. Członek Polskiego Stowarzyszenia Racjonalistów.

 Liczba tekstów na portalu: 19  Pokaż inne teksty autora
 Najnowszy tekst autora: Impeachment na przykładzie prezydenta Litwy - Rolandasa Paksasa
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl. Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie, bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
str. 2809 
   Chcesz mieć więcej? Załóż konto czytelnika
[ Regulamin publikacji ] [ Bannery ] [ Mapa portalu ] [ Reklama ] [ Sklep ] [ Zarejestruj się ] [ Kontakt ]
Racjonalista © Copyright 2000-2018 (e-mail: redakcja | administrator)
Fundacja Wolnej Myśli, konto bankowe 101140 2017 0000 4002 1048 6365