Racjonalista - Strona głównaDo treści


Fundusz Racjonalisty

Wesprzyj nas..
Zarejestrowaliśmy
158.606.888 wizyt
Ponad 1063 autorów napisało dla nas 7305 tekstów. Zajęłyby one 28821 stron A4

Wyszukaj na stronach:

Kryteria szczegółowe

Najnowsze strony..
Archiwum streszczeń..

 Czy jesteś zadowolony/a z życia?
Tak
Nie
Nie wiem
  

Oddano 919 głosów.
Chcesz wiedzieć więcej?
Zamów dobrą książkę.
Propozycje Racjonalisty:
Stanisław Lem - Dzienniki gwiazdowe
Stanisław Lem - Solaris

Znajdź książkę..
Sklepik "Racjonalisty"
Agnieszka Zakrzewicz - Papież i kobieta
Marcin Kruk - Człowiek zajęty niesłychanie

Złota myśl Racjonalisty:
"Myśl, myśl, myśl."
 Prawo » Prawo pracy i ubezp. społ.

Odwołanie od decyzji ZUS i KRUS [1]
Autor tekstu:

Celem niniejszego opracowania jest przybliżenie środków odwoławczych jakie przysługują od decyzji wydawanych przez podmioty wykonujące zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych. Chodzi tu przede wszystkim o decyzje wydawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [ 1 ], a także decyzje wydawane przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego [ 2 ].

Zarówno ZUS jak i KRUS są organami szeroko rozumianej administracji publicznej, realizującymi zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych nałożone na nie przez ustawodawcę, a sama decyzja jest typową decyzją administracyjną.

Wysunięcie jednak wniosku, iż postępowanie w sprawach ubezpieczeń społecznych — także to odwoławcze — jest typowym postępowaniem administracyjnym, do którego mają zastosowanie tylko i wyłącznie przepisy k.p.a. należałoby uznać za mocno chybione.

Postępowanie przed tymi podmiotami legitymuje się właściwą tylko dla siebie specyfiką, którą trudno dostrzec w przypadku innych podmiotów realizujących zadania z zakresu administracji publicznej. Przesądzą o tym treść art. 180 § 1 k.p.a. [ 3 ], w myśl którego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach.

Definicja legalna terminu „sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych" jest zawarta w art. 180 § 2 k.p.a., w myśl którego przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy wynikające z przepisów o ubezpieczeniach społecznych, o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych, o funduszu alimentacyjnym, a także sprawy wynikające z przepisów o innych świadczeniach wypłacanych z funduszów przeznaczonych na ubezpieczenia społeczne.

Upoważnia to do wniosku, iż przepisy ustaw z zakresu ubezpieczeń społecznych mają charakter lex specialis, a co bezpośrednio z tego wynika, mają pierwszeństwo w stosowaniu — pierwszeństwo w stosunku do przepisów k.p.a. Innymi słowy stosowanie procedur określonych przez k.p.a. w postępowaniu z zakresu ubezpieczenia społecznego możliwe jest tylko w sytuacji braku regulacji określonych zdarzeń przez przepisy ubezpieczeniowe [ 4 ].

Dla komentowanego zagadnienia ma to fundamentalne znaczenie, bowiem postępowanie odwoławcze w przepisach ustaw ubezpieczeniowych jest diametralnie różne od postępowania odwoławczego określonego przez przepisy k.p.a, a stosując tutaj zasadę lex specialis derogat legi generali, należy powtórzyć,mającym pierwszeństwo w stosowaniu.

Stosownie do treści art. 104 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji. W myśl § 2 tegoż artykułu, decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.

Decyzja jest przejawem woli oraz aktem władczym organu administracji, co jednak nie oznacza, że jest aktem niepodważalnym i ostatecznym. Środkiem odwoławczym przysługującym adresatowi decyzji wydanej z zakresu ubezpieczeń społecznych jest odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Zakres przedmiotowy spraw, w których ZUS wydaje decyzje, określa art. 83 ust. 1 ustawy o s.u.s. i są to sprawy dotyczące; zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych [ 5 ].

Poprzez treść art. 83 ust. 2 ustawy o s.u.s. ustawodawca stworzył możliwość wniesienia odwołania do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego [ 6 ].

Podobnie sytuacja wygląda w zakresie decyzji wydawanych przez KRUS. Zakres przedmiotowy decyzji określa art. 36 ustawy o u.s.r., który stanowi, iż Prezes Kasy wydaje decyzje w sprawach: podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia, a także wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie, przedłużenia prawa do renty rolniczej szkoleniowej, ustalenia prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia i ich indywidualnego wymiaru, zawieszenia prawa do świadczeń, zawieszenia lub wstrzymania wypłaty świadczeń oraz wznowienia zawieszonej lub wstrzymanej wypłaty, zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, przyznania odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczeń, potrącenia składek na ubezpieczenie lub innych należności ze świadczeń z ubezpieczenia, wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, o których mowa w art. 41a [ 7 ] i 55 [ 8 ].

Również w tym przypadku ustawodawca przewidział możliwość zaskarżenia decyzji poprzez wniesienie odwołania o sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych [ 9 ].

Przewidziana przez wymienione powyżej przepisy możliwość zaskarżenia decyzji poprzez wniesienie odwołania jest realizacją konstytucyjnego prawa wyrażonego w art. 78 Konstytucji [ 10 ] dotyczącego możliwości skarżenia decyzji wydawanych w I instancji [ 11 ].

Wspomniane przepisy dopuszczające możliwość skarżenia decyzji ZUS i KRUS odsyłają explicite do przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Kodeks postępowania cywilnego zarówno ZUS, jak i KRUS, określa mianem organu rentowego [ 12 ]. Zasady wnoszenia odwołań są analogiczne w stosunku do decyzji ZUS, jak i decyzji KRUS.

Postępowanie odwoławcze przez Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dotyczy odwołań od decyzji organów rentowych rozpatrywanych w trybie przepisów postępowania cywilnego, co wyklucza przed tym Sądem możliwość stwierdzenia nieważności decyzji w trybie administracyjnym [ 13 ].

Odwołanie od decyzji organu rentowego wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji (art. 4779 § 1 k.p.c.). Sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się (art. 4779 k.p.c.). Podmiotem właściwym w świetle przytoczonego powyżej przepisu do stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z naruszeniem określonego powyżej terminu jest tylko i wyłącznie Sąd. Zdarzające się w praktyce przypadki odmowy przyjęcia przez organ rentowy odwołania wniesionego po terminie lub też odmowy nadania odwołaniu dalszego biegu są niedopuszczalne [ 14 ].

Odwołanie powinno zawierać oznaczenie zaskarżonej decyzji, określenie i zwięzłe uzasadnienie zarzutów i wniosków oraz podpis ubezpieczonego albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 47710 § 1 k.p.c.). Przed Sądem Ubezpieczeń Społecznych nie jest dopuszczalne zawarcie ugody (art. 47712 k.p.c.).

Organ rentowy, przekazuje niezwłocznie odwołanie wraz z aktami sprawy do sądu z zachowaniem przepisów odrębnych. Organ ten, jeżeli uzna odwołanie w całości za słuszne, może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję. W tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu. (art. 4779 § 2 k.p.c.).

Dodatkowego komentarza wymaga tutaj termin „niezwłocznie" użyty w powyższym przepisie przez ustawodawcę. Jego wyjaśnienia należy szukać na gruncie przepisów ustawy o s.u.s., a konkretnie zastosowanie będzie miał tutaj art. 83 ust. 7 ustawy o s.u.s., który stanowi, iż jeżeli odwołanie nie zostało w całości lub w części uwzględnione, Zakład przekazuje niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania, sprawę do sądu wraz z uzasadnieniem [ 15 ].

Przedstawione powyżej regulacje mają charakter ogólny, w zasadzie stosuje się je do wszystkich rodzajów decyzji wydawanych przez organy rentowe. Pewne odrębności wykazuje jednak tryb postępowania z odwołaniami wniesionymi od decyzji organów rentowych dotyczących ustalenia niezdolności do pracy (renta) lub niezdolności do samodzielnej egzystencji (dodatek pielęgnacyjny).


1 2 3 Dalej..

 Po przeczytaniu tego tekstu, czytelnicy często wybierają też:
Wypadek przy pracy
Rada Naukowa Racjonalisty

 Zobacz komentarze (29)..   


 Przypisy:
[ 1 ] Podstawą prawną działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych są przepisy ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. nr 137, poz. 887 ze zm.), nazywanej dalej ustawą o s.u.s. Drugim aktem normatywnym regulującym szereg kwestii związanych ze świadczeniami z ubezpieczenia społecznego są przepisy ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.).
[ 2 ] Podstawą prawną działania Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego są przepisy ustawy z 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. nr 7, poz. 25 ze zm.), nazywanej dalej ustawą o u.s.r.
[ 3 ] Ustawa z dnia 14.6.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz.1071 ze zm.).
[ 4 ] Podobnie P. Przybysz Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, str. 364.
[ 5 ] Wspomnieć należy także w tym miejscu o szczególnej regulacji zawartej w art. 83 ust. 4 ustawy o s.u.s., a dotyczącej decyzji przyznających świadczenie w drodze wyjątku. W myśl tego przepisu, od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
[ 6 ] Ustawa z dnia 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. nr 43, poz. 296 ze zm.).
[ 7 ] Przepis ten reguluje kwestie związane z możliwością umorzenia lub rozłożenia na raty należnych składek z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników. W tym przypadku odwołanie nie przysługuje — zob. art. 36 ust. 3.
[ 8 ] Przepis ten reguluje przyznawanie świadczeń w drodze wyjątków. W tym przypadku odwołanie nie przysługuje — zob. art. 36 ust. 3.
[ 9 ] Zob. art. 36 ust. 3 ustawy o u.s.r.
[ 10 ] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2.4.1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 ze zm.).
[ 11 ] Szerzej L. Garlicki Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2005 r. str. 120 i n.
[ 12 ] I takie też określenie będzie stosowane w dalszej części opracowania.
[ 13 ] Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14.4.1999 r. II UKN 161/99 OSNAPiUS 2000 nr 14 poz. 562, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 28.5.2002 r. II UKN 356/01 OSNP 2004 nr 3, poz. 52, postanowienie Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym z dnia 25.2.2003 r. III KKO 18/02 OSNP 2004 nr 5, poz. 91.
[ 14 ] Szerzej na ten temat: ZUS nie ma prawa oceniać odwołań, „Gazeta Prawna" z dnia 4.3.2004 r.
[ 15 ] Termin ten obowiązuje także KRUS — zob. art. 52 ust. 1 ustawy o u.s.r.

« Prawo pracy i ubezp. społ.   (Publikacja: 04-07-2006 Ostatnia zmiana: 30-10-2006)

 Wyślij mailem..     
Wersja do druku    PDF    MS Word

Wojciech Jaskuła
Ukończył administrację na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Pracę magisterską pisał z zakresu prawa wspólnotowego. Obecnie jest pracownikiem administracji państwowej i zawodowo zajmuje się ubezpieczeniem społecznym. Interesuje się religią chrześcijańską i prawem.

 Liczba tekstów na portalu: 13  Pokaż inne teksty autora
 Najnowszy tekst autora: Wilno. Tomas Venclova
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl. Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie, bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
str. 4890 
   Chcesz mieć więcej? Załóż konto czytelnika
[ Regulamin publikacji ] [ Bannery ] [ Mapa portalu ] [ Reklama ] [ Sklep ] [ Zarejestruj się ] [ Kontakt ]
Racjonalista © Copyright 2000-2018 (e-mail: redakcja | administrator)
Fundacja Wolnej Myśli, konto bankowe 101140 2017 0000 4002 1048 6365